H 



Plaktarvm Li 



B 



I 



4i 



quare caute admodum hoc ufurpandum autumo nifi bene praparetur & aliquo fri<ndo addi 



tempcrctur. Infigniter enim urit linguam & guttur prafertim 



mixtum. 





Cap. XX. 



feticucufeu c Radix Mechoacan . Mandubi. Innominata 



Eticvcv Brafilienfibus •, Radix Mechoacan , Lufitanis Batata depurga : Caulis farmen* 

 tofus eft longiflime Terpens &fcandcns, multangularis , lentus, ruffus, etiam viridis. Fo 



lia folitarie pofita , qiiodlibet in fuo pedi- 

 culo digitLim longo ; figuram habet cor- 

 dis, utipingitur, duabus ad latera auricu- 

 lis, teneraadtadum, unum, duos, tres 

 & quatuor digitos longa , faturate viridia, 

 inferius nervo & venis tranfverfis confpi- 

 cua. nullum autcm prater herbaceum o- 

 dorem habenr folia rrita , caulis vero inci- 

 fus ladeum fuccum prabet Florem fert 

 Convolunlimagnitudine & figura , unico 

 folio conftantem album cum pauco incar- 

 nato dilutum, intus autcm purpureum. Se- 

 men continetpifimagnitudine fufci colo- 

 ris , verum haud rotundum , fed quad dua 

 particula exfeda elfent , ita ut fere trian- 

 gularis lit figura. Radix medium aut inte- 

 grum pedem longitudine aquat , craflities 

 plerumque eadem & utplurimum dupla 

 & bifida , una parte breviorc altera : exte- 

 r i Li s obfeure cinerea feu fiifca , recens refl- 

 nam quandam fundit , & eft inferius alba. 



Habui radices per quatuor menfes ad pa- 

 rietem pendulas in mufeo meo, qua ibi 

 progerminarunt , quaiibet caulem unum, 

 duos vel tres pedes longum , craflitie fili 

 futorum. Hanc terra impofui in horto , & 

 fpacio odidui fecuta funt folia , felicifli- 

 meque adolevitplanta. 



Vfus. Datur pulvis illius radicis in vino 

 autbrodio, puerisjs. adultisjvi. injvin. viniveljs. propueris, $vi. pro adultis infun- 



duntur in vini $x. pernodem, manecolatura fiimitur & cum faccharo aut melle exhibe* 

 tur. Vel. Rccentes radices corticibus bene mundatis exprimuntur. perpannum, expreffiim, 

 fiimitur per aliquot horas ut fubfideat , quodfubfedit ficcatur in umbra (vocant Tapiora) hu- 

 jus 511. &in pucrisji. daturfemel. Fit etiam ex reccnti conferva cum faccharo delicati fa- 

 poris, cujus dofis choclear unum aut duo datur delicatis* perfonis , qua a purgantibus ab- 

 horrent. Radix hac habet virtutem purgandi humores phlegmaticos ac ferofos , uti & bilem. 

 Valet adverfus pafliones ventriculi & inteftinorum , ad inveteratum capitis dolorer , adhy- 

 dropem y ad proftratum appetitum. 



Annotatio. Fr. Ximcnes. Radicem purgativam vocant Mechoacani Tachuache> 



Mcxicani TlalantUqua cuititpilk & alia nationes Pufqua. Tres repcriuntur illius fpecies 5 qua- 

 rum bina funt mas & famina, qua amba forma &qualitatibusimiltumconveniunt; ha- 

 bentque radicem longam & craflam , e qualacteus liquor emanat : caules volubiles & tenues: 

 folia parva figura cordis 5 flores longos & roffos , fra&umfimilem^/w figura & mole, Can- 

 dida cute tedum & plenum femine minuto, lato & candido, cum certisfilamentis, inftar 

 goffypii qua difticultcr rumpuntur.Radix eft calida & iicca in quarto gradu & fi in ore maftice- 

 turadurens: nndc fi hie aliorummoremimitarivellem, poffemgraviterreprehendere eos, 

 qui imprudenter & ignoranter multa dc ilia fcripferunt; neque mirum, quum illam non vi- 

 diffent. Purgat per inferioraomnes humores, pracipuctamenpituitofos, fi fumatur ponde- 

 re drag ma & femis aut ad fummum duarum ex aqua aut vino , jufculo , aut ovo recenti : fumi- 

 tur enim hoc modo facile & fine naufea. Qujdamutunturfucco illius exprcflb , loco Scamo- 



ne^e, ad cujus fpecies hanc putant referendam, &conficiunt ex illotabellas cum faccharo, 



s 



F 



quas 





