62 



GeorgI MarcgravI 



Radix coda cum came gallinacea vel alia , tingit inftar croci optimi & bonum faporcm ill 



1 



conciiiat. Car. Clurms judicat Bixam Oviedi Exoticorum lib. 1 1 1 . cap. 20. 



Annotatio. Fr. Ximenes candem plantam accurate defcribit in Arborum clafic. of. 

 chiotl, inquit, quamaliqui vocant changuaricam&caYu. Pomaqmm , eft arbor mole&trun- 

 co, figuraque omnino Aurantix fimilis; foliis ulmi quoad figuram , afperitatcm & colorcm 

 Truncus, cortex & ramifunt fubfufci vergentes adviridcm colorcm, materies fpinofa& 

 Candida. Flores fertgrandes inmodum ftellarum quinque foliis diftindos, coloris candidi 

 Vero-entis ad rubrum. Frudus funt fimiles calicibus caftancarum , forma & mole exiguarum 

 amy<*dalarum adhuc virentium , quadrangularcs pene five potius quatuor protuberantibus 

 lincis per longitudinem difcurrentibus diftindi : qui ubi maturuerint dchifcunt , & oftcndunt 

 ccrta grana valde rubra , fimilia granis uvarum, fed rotundiora. Nafciturinregionibusaeftuo- 

 fis, utiGuaxaca, Teguantepec, HuaTaqmlco , locis magis iiccisquam humidis. Refrigerat in 

 tertio gradu , cum aliqua ficcandi & adftringendi qualitatc. Barbari maximi faciunt hanc ar- 

 borem, eamquecolunt circa tuguria fua , viret toto anno, frudum autem fertvere: &tum 

 materies illius caedi folet , quae utilis eft ad ignem eliciendum inftar Silicis , confri- 

 cando inter fe. Cortex idoneus eft ad funes & rudentcs, qui robuftiores funt cannabinis. 

 E femine conficitur tindura coccinea , qua pidores utuntur & tindores , quaeque valde cele- 

 bratur. Vtilis quoque eft iu Medicina, nam cum aqua aliqua ejufdem temperature haufta aut 

 foris adhibita , mitigat aeftus febriles , fiftit fanguinolentas dejediones , difcutit tumores & ab- 

 fceflus , quapropter commode mifcetur potionibus refrigerantibus , atque etiam cibis. Mif- 

 cetur quoque delicatae potioni e Cacao, ad refrigerandum & bonum colorem atque faporem 

 illi conciliandum. Mitigat dolores dentium e caufa calida natos : promovet urinam , fedat 

 fitim , & non defunt qui loco Croci cibis admifceant. Tinduram ex frudu faciunt hoc 

 modo: Summit grana benematura, eaque infundunt aquae calidae , &exfubfidentiatabellas 

 quafdam conficiunt , ut folet fieri inAnnir: adeo vifcofa & tenax efttindura, utres quaevis 

 femel ilia infeda , numquam colorem deponat : adftringit & aliquantum , quare mixta cum 

 refina fanat fcabiem & plagas: corroborat ventriculum, & fiftit lienteriam cum corticibus 

 Cacao mixta , auget lac mulierum , & cfficit ne Chocolate quantavis quantitate haufta no- 

 ceat: illius quippe ope facile digeritur fine ulla cruditate. Eadem cum urina mixta , tamper- 

 tinaci colore tingit lineos pannos, ut in pofterum elui non poflit. Hac ilk. 



Meminit & hujus plantae Oviedus lib. vm. cap.vi. 



Tinduraautemquaeex femine fit magna copia jam afTertur adnos exlnfulis & Americae 

 continente , & vulgo ab Anglis & Belgis appellatur OrelUna. : Barbari autem aliis atque aliis 

 nominibus indigitantj ii autem quiBrafiliae continentcm qua Ardum fpedat incolunt vo- 

 cant Roucu (quod nomen convenit cum Vrucu) & Infulares ilia cutem inungunt ele^antiae 



caufa. Obfcrvandum tamen duplicem tinduram ad nos afFerri , unam fimplicem & perfe- 

 difiimam, plane coccineam, cujus ufiis eft ad fucum faeminarum, eft enim elegantifiimus co- 

 lor & valde pertinax : alteram cum refinis mixtam & in magnos globos coadam : cui & 

 credo fuccum radicis admixtum efle , tingit enim magis croceo colore, quam miniato } hujus 

 autem in cibis aut medicina ufum non puto ita tutum efie . 



Cap. IV. 



\ 



Comanda guira . <zAracaiba.Frutexinnorninatus. <tAlter. Iya. 



Omanda Gvira Brafilienfibus : Arbuftum feu frutex ferens Phafeolos 5 cortex 

 illius viridis , lignum leve atque fragile : in ramis autem habet multos ramulos furredos, 

 fefquidigitum longos , direde fibi oppofitos , fed paria alternatim pofita , in quorum uno ttia 

 funt folia oblonga, acuminata, foliis Salviae acutae fimilia , inferne albicantia , fuperne viri- 

 diora, & ad tadum inftar ferici laevia, confpicuis venis praedita, in altero flores fex, feptem aut 

 odo, magnitudine noftratium Piforum , foliis duobus furfumverfus cum fuoinvolucro & 

 uno deorfum , quod maximum : funt autem flores lutei coloris , & folium illud maximum 

 deorfuni verfum, inferius rubris venulis per totum infignitum. Flores fequuntur filiqua 

 preflae & quafi contorts, quarum quaelibet continet quatuor grana phafeoli, alba, noftris pills 

 paulo minora , quae coda bene fapiunt ac alvum lax ant , ideoque Brafilienfibus in frequenti 

 funt ufu, & Liifitanis quoque. Florent ac frudus ferunt toto anno. 



A r a c a 1 b a Brafilienfibus; cujus frudus ipfis dicitur Araca miri 5 Belgis autem <^atiaf t 

 ^^Upmett. Frutex eft, ligno , foliis & floribus ut Guajaba arbor , fed magnitudine & frudu 

 difFerens. Eft enim ejus frudus magnitudine pruni , qui per maturitatem flave/cit , & car- 

 nem habet albidam cum multis granulis parvis. Boni eft faporis , fubdulcis fed nonnihil 

 adftringentis. Silvae hie, hifce fruticibus , pleotf. Radix hujus fruticis coda in aqua & pota 

 mirifice medetur dyfenterix. Frudus 



com 



