H 



Plantarvm Lib. II. 



83 



tio talece hx profundius fint inhumandx ob acftum Solis ne ilk pcnctret : tempore hiemali fe 

 Augufto vel circitct minus coopericndae funt , ut aqua pluvialis facilius penetrare poflit (3 



pro 



erminat 



Ad fingula autem internodia 

 plantata , ita ut quodvis ini 



ti 



dinem. 



Poftqnam fie progerminavit arundo fingulis tribus 

 lor menfibus , pro ratione foli , ab herba luxuriant c 

 left, ne ilia plus incrementi capiat quamcanna ipi 



a 



dine 



aliq 



pi 



m 



cchar 



Inter- 



dum tamcn ufque inaltcrum annum finitur, & tunc arundo 

 antiquavocatur , ac intcrca cxhacipfa progerminant novae 

 arundincs , quae fecundo anno una cum vetcri arundinc fecte 

 admachinasdeducuntur. Poft biennium fi non feccturcan- 



lcefa 



plurimumfeipfam confumendo pcrdit , n 

 y ibi enim ad triennium durare potcft. R 



Arundo ha*c femel plantata , feipfam continuo inftar filvx 



r 



poft quadrag 



lit opus cundem campura rcpl 



pla 



icem m( 

 Damna 



->■ 



& 



deftruunt , funt incendium , pr 



enim ad radices u/que confumitur : poteft tamen ex parte 

 damnum refarcirifipluvia fuccedat poft combuftionem. Ni- 

 mia quoque inundatione tempore hybemo perit arundo , 

 prsefertim junior & quse nondum mediam altitudinem ac- 

 quifivit. Corrumpitur etiam a vermiculo quodam , quern 

 Brafilienfes vocant Guirapeacoja , Lufitani Pao degalinha , qui 

 radices canna; exedit , unde perit tota canna : accidit id fre- 

 quentius locis apprime paludofis. Suftocari etiam arundo ju- 

 nior ab herbis luxuriantibus poteft , ideo frequentius arundi- 

 neta funt runcanda. Arundo poftquam fatis adoleverit , fin- 



prop e terram in ipfo 



& 



fumm 



bo 



bus trahuntur ad molendinum. Folia hxc fuperiora arundinis feu fummitates arundinis 



Olhos , deducunt fingulis vefperis ad circum quantum opus 

 habent , ac hinc inde difpergunt , ut noftu bobus fit pro pabulo , qui circo illi includuntur, ut 

 mane ad labores fint prcfto. Equi etiam commedunt has fummitates prafertim fi in medio- 

 cres particulas concidantur. Tempus meftis incipit Septembri, definit Februario vel Martio, 

 prout agricola: plus minufve cannarum polfident. 



Machina faccharea , quam Lufitani vocant Engenho , Brafilienfes ibira babaca & Ibira par a- 

 r antra, duplexed , aqua & bobus verfatilis, hmcEngenhodeboys, illam Engd'agoa appellant 

 Lufitani. Hodic etiam plerique loco bourn utuntur equis & quidemmajori commodo , ci- 

 tius enim hi machinam circumagunt. 



Machina aqua verfatilis rurfus triplex eft , vel enim aqua tangit rotam inferius , & 



Lufitanis Raflaro : vel offendit earn medio & 



Meocopeiro , vel denique cadit defup 



Copeiro. Ilia plurimum, ifta minus, hxc minimum aqux requint. 



Ad quamvis machinam five aqua five bobus circumagatur requiritur area quinque decern- 

 pedas circiter longa , tres vel paulo plus lata : huic inacdificatur ipfiim molendinum. Contigua 

 huic alia area eligitur quatuor vel quinque circiter decempedas longa , duas vel tres lata pro 

 a:dificationc culina? , quam Cafa de caldeiras vocant Lufitani. Ex hac area poteft fumi pro 



ahenis fpacium paralielogrammum trium decemped. & femis longum , tres , quartas dece ™' 



x* Z * 



