ISO 



GeorgI MarcgravI 



Cat. XVII. 



Caranaiba. Copaiba. Ibixuma. Coapoiba. "Burifkaiba. Ibiruba. 



zJVLaraiatabiba . 





Aran A i b a & Ananachicariri Brafilicnfibus. Arbor Palmae dadylifera: ma- 

 <mitudine & altirudinc ; ligno duro , ruffo feu brunno , craflis ncrvis intus conftantc, nul- 

 lius urns : cortice exterius gryfeo , & cartilagine a terra ad quod- 

 dam fpatium fquamato , fquamis ordine cochlcatim poiitis , quae 

 primo longiores , fucceffu , breviores fiunt , imo tandem deci- 

 dunt , fuperne initio fado ; nam arbores adultiorcs caudicis me- 

 dietatem fuperiorem habent glabram ut Cocoeiro , inferiorem 

 folum fquamatam ; fquamae autem nihil aliudfunt quam reliquiae 

 ramulorum , qui decidunt arbore in altum affurgentc , enafecnti- 

 bus aliis , tunc enim fuperiores rami manent , inferiores exci- 

 dunt relinquentes has fquamiformes reliquias. Ramos porro fuos 

 in fummitate orbiculatim expandit diredefurfum,deorfum,&: ad 

 latus ut palma dadylifera, fed longe elegantiori adfpedu. Ramus 

 quilibet duos vel tres pedes longus , compreffus , in utroque la- 

 tere acuto, duris fpinisnigris armatusfiguradentifcalpiumrefe- 

 rentibus: unumincujufque rami extremitatc folium rotundum 

 r>ura & ita plicis donatum ut manuarium umbraculum faemina- 

 rum (gallis parafil) viridis coloris , ab extrcmitate ad medietatem 

 fere introrfum fedum in multa alia carinata folia foliis Palmae da- 

 dyliferae fimilia 5 quodlibet ex his fedis foliis circiter duos pedes 

 eft longum. Inter ramos folioferos alii prodeunt longiores, qua- 

 tuor , quinque aut fex pedes longi , in multos alios ramos & ra- 

 mulos , lanugine albefcente obdudos , expanfi alternatim , & 

 quafi e vaginula prodeuntes , in his exfiftunt flofculi pallide flavi, 

 fine pediculis , tribus foliis conftantes. Poll hos proveniunt fru- 

 dus , figura & magnitudine olivae , virides , amari , nee edules 

 necullius ufus. Seda haec arbor nunquam renafcitur e caudice; 

 tarde quin etiam crefcit & longo tempore opus habet ut grandef- 

 cat. Folia ferviunt ad tegendas cafas&corbes faciendos: e ligno autem circos faciunt, qui- 

 buspecora & jumenta includunt , vulgo Curraes Lufitanis. 



Annotatio. Ex nomine quis fufpicari poffet hanc effe arborem quae fundit refinam il- 

 lam quae hodie magna copiaEuropaeinferturex America Carannae nomine, verum haud ita" 

 eft, fiquidem hanc ita defcribit Fr. Ximenes. Tlahuililocan (quae fert refinam quae abHifpanis 

 vocatur Caranna) eft arbor grandis , trunco laevi , rubro & fplcndente atque odorifero 5 foliis 

 oleaefol. fimilibus& decuQatim five in crucem difpofitis •, eft acris atque mordax & nonnihil 

 adftringens. Rcfina quam cliquat nominatur Caranna , obtinens eafdem facultates , quasTe- 

 comahaca atque adeo majores, licet non fit in tanto ufu. Pulvis trunci aut corticis hauftus 

 valde corroborat cor & ventriculum j difcutit flatus , corrigitquamvis intemperiem frigidam, 

 fanatque affedus uterinos. Cortex in aqua maceratus utilis eft cordi ; & hauftus cum potione 

 Cacao , prodeft pedori & cordi : Fit ex hac refina ceratum utiliflimum adverfus varios dolo- 

 rcs. Item oleum Americanis maximopere laudatum adverfus vulnera & hemorrhoidas : quod 

 faciunt hoc modo : Recip. Terebinthinae unc. vin. olei de Liquidamber unc. m. Tecoma- . 

 hacae, Carannae, Bahamian. Vnc.n. Pulvcrum Maftich. Myrrhae, Aloes, Thuris , Sangui- 

 nis Draconis, Sarcocollae an. Drach. & femis ; pulverifenturfubtiliter, Scubirefinac liquefa- 

 dae fuerint , mifceantur & incorporentur fecundum artem. Vide Monardem cap. in. obfer- 

 vavi autem refinam hanc adverfus dolores dentium, emplaftro temporibus applicato, egre- 



gium effe remedium. 



Copaiba Brafilienfibus : Arbor cui lignum rubrum , quafi mi- 

 tt iovulgarifaturatetindum, duritie fagino aequale , exquoafleres 

 lati fiunt ad varios ufus. Folia fert obrotunda aut etiam ovalia , qua- 

 tuor aut quinque digitos longa , duos aut duos & femis lata , ubi la- 

 tiffima , in pediculis digitum longis , craflis , nervo craflb fecundum 

 longitudinem , & venulis pluribus tranfverfis , maxime confpicuis 



poftica parte. Florem fert mediocrem , quinque foliis obrotundis conftantcm. Frudus illius 



cftiUi- 



