IV 
ARBORETA IN MINIS NOVIS, TABOLEIRO COBERTO 
INCOLIS DICTA. 
Minarum terra, amoena illa regui Brasilici atque 
111۰ 
suavis provincia, haud minus insignis propitia mortali- 
bus coeli temperie atque vegetabilium varia ubertate, 
quam auri copia et adamantum aliarumque, quibus so- 
Jum scatet, gemmarum versicolorum multitudine, etiam 
propterea est collaudanda, quod maximam pulcherrima- 
rum regionum nobis aperit varietatem. Neque enim de- 
seribi stilo, nec colore depingi potest Europaeo firma- 
menti illius pellucida serenitas, montium illorum, quibus 
gelidi devolvuntur torrentes, audacia fastigia, conval- 
lium illarum vigor vividus atque hilaris, in quibus mi- 
lia florent. venustissimorum florum quos nulla unquam 
tetigit manus spectatoris, neque magis vetustissimarum 
silvarum profundae quasi atque horridae tenebrae, et 
nemorum (Caa-apoam) quae valles obtegunt viridaria 
pullulantia. Haecce est facies terrae praecipue austra- 
lis et orientalis. Si longius descenderis occidentem 
versus in regnum fluvii S. Francisci aut ultra illud ad 
fines prov. Goyazanae, totius imperii umbilicum, penetrabis 
iu campos quos dicunt desertos; pariterque sin appropin- 
quaveris septentrionem versus Bahiae provinciae, ani- 
madvertes paulatim miram totius terrae  vicissitudi- 
nem. Jam tibi evanuerunt valles illae demissae ac mon- 
tes alti et praerupti; jam moraris in campis illis editis, 
quos Chapadas dicunt, qui modo areae instar plani sese 
extendunt in longinquum, modo oculos invertunt ad valles 
alveo similes nec admodum profundas. Jam non spectas 
silvas illas succidas lateque diffusas aut immensa illa 
arva (Campos geraés), quae veluti aequor foliorum 
haurire minantur viatorem, sed vegetationem tenuiorem 
ac rariorem و‎ quae non omnes soli partes reddit anima- 
tas, verum modo longos terrae tractus, quae sicca est 
et argillacea aut fragmentis saxorum commixta, modo 
nudas prae se fert rupes ac caementorum strata. Hanc 
tibi, lector amice, hacce proposuimus tabula regionem. 
Euronotum versus ab oppidulo Fanado, capite Minarum 
Novarum, quam plagam terminum (Termo) vocant, leniter 
assurgit terra clivosa ad jugum usque Serrae das Es- 
meraldas, cujus promontoria in hac parte fines faciunt 
ne dicam provinciae, sed regionis illius in qua exculti 
habitant homines; nam ab illis orientem versus vagan- 
tur Botocudos anthropophagi et alii minores hominum 
silvestrium greges. Quum una cum Sprx amico meo 
frequentarem Quartel do Alto dos Boys, quod ibi est 
militum castrum, permigravimus regiones ei quam expri- 
mit tabula simillimas. Solum subrubrum multisque quar- 
Zi fragmentis compositum crebra caret irrigatione et 
humo, quapropter minime fertile nec virgulta densa 
progignit neque prata, sed quae natura hicce largitur 
sunt humiles herbae sparsim loca soli foecunda occu- 
pantes, aut singularis quaedam silvarum ferma, quae 
ab incolis nominatur Taboleiro coberto. Etenim sunt 
arbores non prope sed longis intervallis distantes ut 
saepe singularum discernere queas lineamenta. Habent 
illae arbores caudicem saepe in obliquum adscenden- 
tem aut hie illie reflexum ac ramos crassos, breves, 
TABULAE PHYSIOGNOMICAE ۰ 
HI 
ll. SILVULAE IN PROVINCIA MINARUM, CAA-APOAM S. 
CAPOES INCOLIS DICTAE. 
Quam hac tabula depictam vides silvarum formam, 
ea tibi praebebit imaginem vegetationis, quae regnat ut 
in magna parte provinciarum S. Pauli, Minarum, Goya- 
zanae, Bahiensis, ita hic illic in interioribus provincia- 
rum maritimarum, quae a Rio de Janeiro, Espiritu 
Santo et Porto Seguro nomen habent. Tota ejus ex- 
terna facies magno opere discrepat ab aliis silvae ge- 
neribus, ob quam ipsam causam Tupinambazes id illi 
nomen imposuerunt, quo primaria ejus signa magis effe- 
runtur; vocatur enim ab illis Indis Cae - apoam, i. e. 
silvula convexa sive rotunda, quo verbo corrupto Lu- 
sitani finxerunt Capão. Etenim cum silvulae illae saepe 
sint ambitu subrotundo perspicueque circumscripto atque 
arbores intus sitae iis, quae in margine cernuntur, altio- 
res, adspicienti occurrit imago convexa. Inferiora prae- 
cipue et humida loca, valles, paiudes ab iis occupan- 
tur neque propter liquidi ubertatem vel calida anni 
aetate frondes amittunt, sed totum per annum nitent 
venusto comarum splendore. Idcirco botanicus quoque 
non nisi raro intrat harum silvularum humidas gratas- 
que umbras, quin aliquas et eas nobiles inveniat plan- 
tas florentes nec si mon esset saepius timendum ne of- 
fenderes Pythonem aut Crocodilum seleropem, herbas 
in lucis illis colligere aliud quid posset nominari, nisi 
suavis quaedam exercitatio و‎ minime labor molestus. 
Quam hicce vides, lector benevole, formam expres- 
sam, eam potissimum in australi parte provinciae Mi- 
narum, ad fluvios Servo et Sapucahy observavi. Offe- 
runtur tibi graciles caudices Pruni sphaerocarpi pro- 
pe Coccolobam crescentiaefoliam, densa fronde exstru- 
ctam, quo modo in tabulae parte anteriori sinistrorsum 
sunt delineati, aut Palicurea tetraphytia, Hex Gon- 
gonha, quae in terra Minarum loco genuinae [licis pa- 
raguariensis pro Thea adhibetur, et Xylopia longi- 
flora, cujus fructus acri- aromatici pariter ac Piper 
aethiopieum in Brasilianorum tabernis medicis consu- 
muntur, quas arbores omnes dextrorsum conspicies in 
parte antica depictas. Reliqua vero arborum, quae hic 
frequentissime occurrunt, genera afferre omnia, propo- 
siti nostri limites multum superabit; qua de causa ali- 
quot dumtaxat arborum genera, quae quasi in his 
regionibus dominantur, commemorabo و‎ ut Rollinia, 
Guatteria, Xylopia, Sapium, Peridium, Inge, Cu- 
pania, Nectandra, Schinus, Combretum, Leandra, 
Huberia, Miconia, Anthodon, Casearia, Myrcia, 
Eugenia, Tabernaemontana. Haec sufficiant. Unum 
restat quod adjiciam, hasce silvulas et venustate for- 
mae et generum specierumque quibus consistunt natura 
illius silvae generis propius accedere et adspectui et stir- 
pium indoli, quae oritur e silva primitiva, postquam 
caesa suo quasi ipsius commissa est arbitrio, quam qui- 
dem silvam caeduam indigenae vocant Caa- apuera. 
Contra ab illa silva primitiva, quam Brasilienses Mato- 
Virgem, lingua Tupinamba vero Caa-etê nuncupant, latius 
distant, neque vel vetustissimae unquam ad illius et 
altitudinem et magnificentiam assurguut. 
