XVI 
species Banisteriae, Smilacis, Serjaniae et Bignoniae, 
quae lascive sese complexae arborem laqueis non ex- 
tricandis constringunt. Paulo altius distendit caespes 
Anthurii glauci folia permagna, eque fastigio pendet 
Bromeliacea ingenti ambitu, cujus nomen, etsi pictu- 
rae singularem quandam impertit praestantiam, nequeo 
indicare. 
Quodsi respicimus eas plantas, quae huic arbori 
sinistrorsum adstant, videbis in parte postica in angulo 
arborem gracilem Canella preta (Nectandram mol- 
lem), cujus ligna saepe ad cistas saccharo implendas 
adhibentur. Ante illam conspicis arbusculam gracilem 
frondibus angustis et ramulis fastigiatis, est Aylopia 
sericea, cujus fructus aromate pleni pro Pimento da 
terra consumuntur. Ad dextram magis versa est Acacia 
quaedam, cujus cortex magnam partem cinctus est Clusia 
parasitica. Quarta arbor celsa est Couratari legalis, 
optima ad construendas aedes materie. Haec arbor, 
cujus soror amplior spectanda in altera est picturae 
parte, prae se fert caudicem septuaginta vel octoginta 
pedes non divisum et tum demum diffunditur in levem 
semiglobosam coronam. Efficit cunctanter firmissimum 
ac lentum lignum ac, quum tarde accrescat et senescat, 
multis obtecta est funibus. Ante Acaciam vides humi- 
liorem arborem densa coma et cortice claro, satis levi 
extructam: est Ficus americana, de cujus ramis flexus 
descendunt Banisteriae. Ante eam apparent ossa ar- 
boris ingentis dudum collapsae, quae grandes caespites 
Anthurii et Cacti phyllanthi amiciunt juvenili orna- 
mento. Prope Psychotria cuspidata in largis ramuscu- 
lis distendit magna folia. In parte antica conspiciuntur 
ampla folia Phrynii zebrini et Heliconia quaedam, 
quae e humo tenui ac lutosa inter saxa fonte irrigata 
emergunt. Anthurit umbellati magnus caespes dela- 
psum caudicem subputridum tenet. Nec non magnus 
Agaricus, e Lepiotarum tribu, hic cernitur gregatim, uti 
in humidis nostris silvis. Arbor venusta cortice claro et 
fronde pinnata dextrorsum ab Eschweilera angustifo- 
lia est Inga, quam nominant Brasiliani Ingazeiro bra- 
vo, quippe cujus fructus non uti Ingae edulis comedan- 
tur. Post illam est Leandra scabra, quam arbuscula 
juvenilis Eriodendri lejantheri superat, juxta Palicu- 
rea et pulchra planta Pacova Sororoca (Renealmiae 
mutantes). Tum magis ad dextram versus conspicis 
bellam palmam silvestrem Geonomam Pohlianam. Dex- 
trorsum in parte antica ascendit Ficus longifolia 
frondium amplitudine insignis, quae diversissimos fert 
parasitos, uti Caladium auritum, Anthurium glaucum, 
umbellatum, longifolium, modo in caudice modo in ra- 
dicibus. Idem parasiti et Billbergiae variae (zebrina, 
pyramidalis, iridifolia, cruenta) sedent in truncis vi- 
ciniae jam putrescentibus. Etiam adest Cecropia peltata, 
quae arbor uti excellit candore corticis betulaceo et 
ramis leviter flexis lateque diffusis, ita foliis magnis 
supra laete viridibus infra candide tomentosis. Late 
illa patet per omnes Brasiliae partes atque inveni- 
tur, ubicunque laeta silvae vegetatio luxuriat, quum 
prorsus desideretur in regionibus superioribus, montanis, 
TABULAE PHYSIOGNOMICAE EXPLICATAE. 
XV 
»Non posset autem tam multa tantaque et se ipsa ma- 
jora terra nutrire, nisi plena esset animae, quam per 
diem et noctem ab omnibus partibus suis fundit.^ Mini- 
me quidem me fugit, esse permultos, qui ejusmodi mu- 
tationes vel actiones in magna naturae scena, licet cer- 
nantur legibus admodum implicatis, prorsus ita soleant 
contemplari, uti horologii motus, in quo omnes rotae 
unam eandemque sequuntur legem physicam atque om- 
nes motus una ratione mentique humanae percipienda 
possunt comprehendi. ^ Verum mihi quidem rhythmici 
illi motus ac mutationes, quae etiam in variis vegeta- 
tionis formis inveniuntur, e multo subtilioribus legibus 
neque iis mechanicis videntur dependere. Sunt ista 
animantia, quae hic systemate belle ordinato una et 
eadem laborant ratione atque quasi concurrunt. Omnia 
bic fiunt inter amplos illos fines, qui in omnibus vitae 
organicae actionibus cernuntur quique perturbationes 
quasdam et recessiones a legitimo cursu singulorum 
concedunt atque, quae illinc oriuntur mutationes, supe- 
rant, componunt, toti adaptant. Hic non vituperaverim, 
si quis nos releget ad ideam illam Platonicam (in Ti- 
maeo), qua demiurgus certis organicis actionibus in 
cursu mundi proprios constituit duces et legatos, 
qui singulorum actiones respiciunt, ordinant, et in 
orbem illum concordiae ab ortu individui usque ad 
acmen et inde ad finem ejus consociant. Hune vero 
rerum legitimum cursum non possumus non statuere, 
nisi. forte fatemur, id quod ab omni abhorret sana phi- 
losophia, creatum majoribus quam creatorem extructum 
esse virtutibus. 
Sed redibo jam ad propositum, postquam longius 
«um digressus nec spero mihi defuturam esse bonam 
benigni lectoris indulgentiam , si optavero , ut ipse, qui 
mecum tam saepe singulas plantas contemplatur, has 
quoque cognoscat sententias, quae mihi de communi 
aliqua naturae subortae sunt conditione. 
Ad singularem igitur tabulae VI. explicationem 
dicendum est, exprimi ea silvam primitivam prope prae- 
dium illud Maudiocca, in australi flexu Serra dos Or- 
gaos, qualem comite 'TuowA EnDERO mihi amicissimo 
conspexi. Qui praeclarus regionum pictor multas ibi, 
quas hic dedimus, arbores, qua est artis sollertia, adum- 
bravit ac mihi ut picturas illas augerem benigne 
concessit. 
Est autem haec silva primitiva non ita vetusta nec 
major fortasse trecentis quadringentisve annis, quum 
multae praeterea species plantarum silvae caeduae ( Ca- 
poera) hic inter arbores majores natu consederint. 
Tota imago arbore, quae rectum et non divisum cau- 
dicem ad septuaginta pedes vel octoginta adtollit, in 
duas quasi partes dissecatur. Est illa Eschweilera an- 
gustifolia, quae in illis silvis non raro cernitur. Cir- 
cumdatur funibus, qui arcte eam complectuntur aut va- 
riis flexibus in ea descendunt. Nolim affirmare, quo- 
rum sint priores generum, sed Apocyneas esse et 
Asclepiadeas est vero simile. Funes vulnerati effundunt 
humorem album aut lutulentum. Ceterae Lianae magnis, 
splendide virentibus foliis insignes pertinent ad varias 
