XVIII 
totius Brasiliae montes superat. Qui mons raro tantum, 
uti in Serra do Mar fere est ubique, consistit pyro- 
poecilo foliaceo, grauite, psaronio syenite, contra 
per magna spatia scissilibus montium generibus, pyro- 
poecilo schistoso et schisto communi, schisto quar- 
zoso lamellis argyroidis chloaugis permixto, quem 
itacolumiten vel caementum flexibile nuncupant, qui- 
bus quidem formationibus caementum quarzoso - argilla- 
ceum ferri partibus perfusum et silicibus fractis com- 
mixtum saepe insidet. Quae formatio dominatur in 
valle quoque de qua dicimus. Vegetatio in Serra de 
Mantiqueira ipsa est campestris; unde continet grami- 
na, parvas herbas, frutices. Silvulae non cernuntur 
nisi passim in vallium alvo, in locis leniter acclivibus 
humidisque aut circa montis radices. Eadem est in ea 
regui parte, quam tibi, lector benevole, e pictura 'Tuo- 
MAE Enpent, pictoris nobilissimi, hic offero. Vides hie 
in parte posteriore aliquantum. Serrae de Mantiqueira; 
lineamenta dorsi tenuia et vallium sinus in lateribus 
leniter convexi tenuium herbarum tegmine passim prae- 
cincti apparent perspicue, quum sit coelum valde pel- 
lucidum. Saxa candido colore splendent a sole illu- 
strata instar argenti propter laminas pyropoecili schistosi. 
Sed pulchrum et clarum regionis colorem lithographia 
nostra non potest reddere, uti omnino nulla pictoris 
sollertia valet imitari coeli tropici pellucidam tenerita- 
tem et splendorem. 
In valli, quae ortum versus a monte excurrit et 
maximam imaginis nostrae partem occupat, vides uno 
quodam loco eminentes Paraibae fluvii aquas, quum 
cetera amicta sint vegetatione. Campi sunt, quos ob 
longinquitatem, in quam excurrunt, Campos geraés vo- 
cant; passim autem silvularum Caa - apoam  convexae 
insulae, quasi ex oceano herbarum, emicant. Maxi- 
mam vegetationis partem Gramina efficiunt eam prae 
se ferentia indolem, qua campos, qui agrestes ab inco- 
lis dicuntur, formari constat*). Haec igitur caespites 
componunt inter se seperatos nec in aequabile pratum 
contextos, multorum culmorum, glaucos, hirsutos, duos 
tresve pedes altos. Interjectae sunt singulae herbae 
diversissimorum ordinum, uti, quae pro nobili antidoto 
celebratur, Gomphrena officinalis, Echites variae, flo- 
rum splendido colore insignes, quae in radicibus tube- 
rosis principium catharticum recondunt, porro Lisian- 
thi, Schuebleriae, Callopismata, omnes Gentianeae, 
floribus grati coloris et herba amarore pollente , De- 
clieuxiae variae corollis albis aut coeruleis, Ozypetala 
volubilia et Ditassae, foliis strictis florumque minuto- 
rum singulari apparatu insignes و‎ Cnemidostachydum 
fruticuli, tum parvi Anonae cornifoliae et A. furfura- 
ceae frutices, Compositarum diversa genera: Wedeliae, 
Kuhniae, Eupatoria, Mikaniae, Steviae , Vernoniae, 
et quae egregium horum locorum efficiunt ornamentum, 
*) Conf. quae de his graminibus scripsi in Reise in Brasilien 
II. p. 800 et in observatione geographica Agrostographiae 
brasiliensi, a cl. Nees ab EsENBECK conscriptae, ad calcem 
subjecta p. 544 — 553. 
3 
TABULAE PHYSIOGNOMICAE EXPLICATAE. 
XVII 
campestribus. Haec fere sufficiant ad describendas eas 
plantas, quae maxime hujus regionis, quam lectori ta- 
bula VI. proposuimus, efficiunt proprietatem. Utinam tu 
nos eadem cum voluptate per densa lascivi hujus viri- 
darii virgulta cogitatione sis consecutus, qua olim prae- 
sentes per illa subrepimus. Tibi hoc certe erit com- 
modo, quod neque coeli illius ardore nec frequentium 
culicum vexaris stimulis, neque aculeorum acie aut Ur- 
ticarum Loasarumque igni vulneraris et liberatus es 
timore ne anguium venenato morsu subito extinguaris, 
quas res vere atrocissimas nemo nisi naturae amautis- 
simus poterit flocci habere. 
VII. CAMPI GENERALES JUXTA SERRA DE MANTIQUEIRA, 
PROPE LORENA, PROV. S. PAULI. 
Si jure affirmamus, esse Brasiliam unam ex pul- 
cherrimis orbis nostri regionibus, simul est dicendum, 
esse propterea, quod istic natura diversissimos et quasi 
oppositos pulchritudinis modos nostro offerat adspectui. 
Nam vel maxima rerum copia, variegata vegetationis 
ubertas, summus splendor coeli quaque aetate hominum 
fautoris, perfectissima venustas, quae cernitur iu amoe- 
nis terrae lineamentis, in montium fastigiorumque for- 
ma, in distributione aquarum et fluminum, non possent 
efficere, ut illam terram pulcherrimam, vel elysium hu- 
manum appellemus, si ubique pari modo essent dispo- 
sita ac quasi uno tenore distensa, contra vere est, quod 
contendamus, haec omnia in Brasilia non solum obtinere, 
sed venusta vicissitudine esse quasi ordinata atque disper- 
tita. Illud véro non alibi vehementius atque ut ita dicam 
potentius potest persentiri, quam si viator e nocte sil- 
varum primitivarum, quae obtegunt montium Serra do Mar 
tractum longe patentem, egreditur in latam vallem inferjo- 
ris regui fluvii Paraiba in provincia S. Pauli. Quae loca 
quum in itinere nostro attingeremus, videbamur recens esse 
nati, ex augusta silvarum umbra prospicientes in aper- 
tae vallis magnificentiam, quae a sole clarissimo illu- 
strata vegetationem prorsus novam síupori nostro ac 
cupiditati obtulit. Paraiba enim fluvius maximam viae 
suae partem septentrionem versus transit arva aperta, 
qualia sunt, quae jam in tab. IV. depicta explicavimus. 
Vallis lata, cujus imum locum occupat, ab ortu Serra 
do Mar, ab occasu Serra de Mantiqueira formatur, et 
ubi viator, extremis illius montis saltibus relictis, ocu- 
los expeditos primum potest vertere in longinquitatem, 
offeruntur ei amoena montium illorum lineamenta. Ser- 
ra quidem do Mar in universum spectat a septentrione 
ad meridiem, sed singula fastigia et juga, e quibus 
composita est, nequaquam uno modo sunt insita, sed 
saepe in diversa tendentia quasi permixta sunt. Ple- 
rumque silvis vestita sunt primitivis nec nisi in locis 
quibusdam declivibus aut in summis cacuminibus ob- 
tecta campis. Prorsus aliter se habet Serra de Man- 
tiqueira, quod jugum pars est magnae montium seriei, 
quam GUILIELMUS DE EscHWEGIUS, vir mihi magni aesti- 
mandus, jure voluit nominari Serra do Espinhaço, quia 
instar spinae per interiorem Brasiliae orientalis partem 
percurrit et hic illic’ celsissimis et summis culminibus 
Tab. physiogn. 
