XXVI 
menti circulos; sed quum illad a nobis sit alienum, ac- 
quiescere necesse est in communi nec ea ob hanc ipsam 
causam certa computandi ratione, Nam etiamsi explo- 
ratae essent et constitutae dimensiones, quas arbor unius 
speciei eodem temporis spatio ac pari conditione externa 
est assecuta, tamen inde nihil, quod absolutum esset et 
verum, posset colligi, quoniam his quoque rationibus non 
eandem esse annui incrementi circulorum crassitatem 
patefactum est. Interdum enim conspiciuntur. arbores, 
quae quamquam proxime sibi adstant et eodem circu- 
lorum numero parem prae se feruut aetatem, tamen 
caudicis ambitu dimidia parte et plus sunt diversae, 
quatenus una terrae nutrimento et lucis aérisque aditu 
altera magis erat adjuta. Eodem modo has tres quoque 
juxta positas arbores pares putaverim fuisse aetate, quam- 
vis diversa essent dimensione. Neque magis, si partis 
ex imo nobisque patenti caudice aut potius ex collo 
radicis discissae longitudinem dimensi circulos annuos, 
qui in illa apparuissent, numerassemus, explorari quid- 
quam potuisset. Etenim in hac ima parte circuli an- 
nui, quia caudicis basis haud ita justo modo solet sese 
distendere, nou sunt valde perspicui saepeque admo- 
dum inaequales et omnino angustiores et arctiores, quam 
in parte caudicis cylindrica, Quodsi horum conditio- 
nem ad omnem caudicis crassitatem referremus, nimia 
inde conficeretur senectus, quum eorum latitudo hic vix 
1/4 lin. paris. major esset censenda. Praeterea caudicis 
circulos annuos constat ea aetate assequi summam latita- 
dinem, qua arbor accedit ad pubertatem, i. e. ea periodo, 
qua in omnibus ramis et surculis flores profert ac fructus 
ideoque validissimo impleta est turgore vitali. Aetate pro- 
cedente circulorum minuitur latitudo, id quod cum incre- 
mento pro ratione debiliori et minori ligni creatione, tum 
aucto mutuo pondere efficitur, quod apparet esse vehe- 
mentius, quum intimi iidemque vetustissimi circuli adeo 
obduruere ac cellulas substantia cellulosa ita complevere, 
ut recentium cellularum pondere non amplius queant com- 
primi ideoque has quoque majori quadam vi retro cogant. 
Denique in hae re non est negligendum, arbores tam 
immensae vetustatis plures quoque potuisse perdurare 
periodos, quibus modo latiores addant circulos incre- 
menti modo angustiores. Ex his igitur elucebit, nos habere 
non nisi numero circulorum annui incrementi perspecto 
certam rationem, arborum, de quibus dicimus, constituen- 
di aetatem, praeterquam quod circulorum latitudines, 
quas diversae illius regionis offerunt arbores, inter se- 
comparemus indeque- aetatem definiamus. Jam quum 
detexerim, annuos circulos inter 1 lineam, Y, lin., Y; 
lin., !/; lin. variare, colligere possimus, arboris cor- 
pus ligneum quotannis (i.e. anno comparaío cum auno) 
1/, Jin. par. auctum esse, et quum semidiameter — 1368 
lin. constitutus sit, inde aetas 2736 annorum evadat. Qui 
calculus si probabilis videretur, aequalis esset haec arbor 
Homeri aetati et Pythagora florente (584 a. Chr. n.) jam 
egisset annum 332. Sin vero circulos annui incrementi uno 
cum altero collato 2/ lin. erassos esse statueremus annos 
haberemus 2052, si vero Y, illico senectutis augmentum 
duplicatum evaderet, annorum ingens numerus 4104. 
4 
TABULAE PHYSIOGNOMICAE EXPLICATAE. 
XXV 
validissimae columnae tres eminebant caudices, quales 
equidem non uuquam antea eram conspicatus. Viva 
potius videbantur saxa, quam arbores; nam per magnam 
caudieis superficiem nudae foliisque carentes tautum 
remotae a solo distendunt brachia frondibus coronata, 
ut foliorum forma non jam posset bene dignosci. 0 
non erat frondis caducae citoque praetereuntis ubertas, 
quae et me et. nos omnes admiratione implevit, sed 
ingens moles ae copia firmae partis atque constantis, 
vasta ligni dimensio. De tali et tanta naturae magni- 
tudine, de hae auctoris potestate, de ista vi et con- 
stantia, quae singulorum vitae est insita, ut per remo- 
tissima durare possit tempora, nihil neque audivi un- 
quam neque animo divinavi. Saepius jam mihi in ne- 
morum solitudine in mentem revocaveram dictum illud 
praeclari Brasilianorum oratoris: „aliquid amplius in- 
venies in silvis, quam in libris;* saepe mecum cogita- 
veram, non esse in silva aliqua ullam arborem sive 
humilem ae modestam sive altam ac superbam, quae 
nos non impelleret ad sublimes animi agitationes. Omnis 
arbor est liber, omne folium doctrina, omnis flos eru- 
ditio, omnis fruetus spes, omne semen largus fructus. 
His fere agitatus sum sententiis, quum magnifica illa 
conspexi nemora; potissimum vero arbores istae, qua- 
rum ambitu plurium milium indicabatur aetas annorum, 
commonebant temporis ejusque spatii infiniti atque vitae 
omnes aetates implentis omnesque metientis periodos. 
Tres illae arbores gigauteae mihi unius ejusdem- 
que videbantur esse speciei. Candicum pars ima in 
ingentes erat exteusa tumores, qui haud dubie antea 
radices horizontales jam, id quod fere plus minusve 
in omnibus solet esse grandaevis arboribus, ad altitu- 
dinem viginti pedum assurgebant, ita quidem, ut cau- 
dex in hae demum celsitate formam cylindri prae se 
ferret. In solo ipso ligui fuudamentum tum planum tum 
convexum adeo sese extenderat, ut per spatium satis 
amplum terra haud amplius appareret et in area te 
stare non aeque contabulata putares. Hae radicum 
partes in quibusdam locis e diversis caudicibus con- 
gressae quasi coaluerant. Area celsissimam  cingens 
arborem, quae hoc modo lignorum tegumine vestita 
erat, plus centum quindecim pedes in circuitu compre- 
hendebat ; illa autem non circuli figuram prorsus aequa- 
bat, sed in una parte caudici erat propior quam in 
altera. In caudicis parte paulo altiori tumores, qui 
antea erant radices, adeo exibant, ut inter ipsos ma- 
nerent sinus octo pedum ad duodecim. Quum novem 
qui nobiscum erant juberemus Indianos arborem ulnis 
complecti, illi non sufficiebant, sed quindecim homines 
ut hoc fieret fuissent necessarii, Caudicis ambitus hie 
fere octoginta quatuor pedes, et altior, ubi forma est 
eylindrica, sexaginta assequitur, diameter vero circa 
pedes undeviginti vel 2736 lineas, semidiameter 1368 
lineas parisienses. 
Jam vero prima quaestio, ad quam solvendam va- 
stis arborum dimensionibus compellimur, est illa: quot 
annos fere agat ejusmodi arbor? Hoc ut certo explo- 
remus, una modo patet via, numerandi annui incre- 
Tab. physiogn. 
