XXVIII 
implet acidum carbonicum incendio effectum; ideo circa 
1,000,000,000 modii ab hac arbore sunt perspiratione 
editi atque, aére salubri materia impleto, multis animan- 
tibus prope arborem spirantibus praebebant pabulum vi- 
tae. Sic illa arbor per infinitos aunos, tum suum ipsius 
corpus stabiliret firmaretque , etiam aliorum auxit vitam 
atque adjuvit. 
Quis est, qui haecce secum contemplatus non maxima 
percutiatur admiratione! Nam, si ejusmodi conspicimus 
ingentis molis corpora, id debemus praecipue cogitare, 
omues has materias, quae jam lignum efficiant sui gene- 
ris et propriae qualitatis, ab initio elementari forma semini 
germinanti inditas et, quae inde orta est, arbori obla- 
tas ab hac demum mutatas, consociatas et forma vege- 
tabili esse expressas. Haec igitur admirabilis materiae 
quantitas per unius vitae halitum eumque plantae mutae, 
coecae, obtusae transiit in organismum atque imperio 
animae vegetabilis in occulto agitantis induit certam 
indolem atque vividam. llle autem animus vitalis, qui 
in tenui arboris atque exiguo inclusus est semine, per 
tot saecula semper eodem modo viguit atque ordine: ille 
protulit novas cellulas et vasa, nova folia, recentes flores, 
fructus per omnes annos continuos, nec impeditus in 
agendo nec retardatus quacunque vi externa, quae per 
spatium annorum 2000 et plurium illum adtigerit. Quum: 
innumerae plantae prope illam perirent, quum amuis 
cursu varie commutato novas formaret iusulas et prio- 
res auferret ripas, quum omnes vitae humanae vicissi- 
tudines, partus, mortes, lacrymae, voluptates, copia, fa- 
mes, mixtim circa gigantem repeterentur, ipse semper 
idem mausit atque incolumis. Totae Americanorum gen- 
tes immanes illae ac lucifugae, dum vivebat illa arbor, 
et prodierunt et non relicto vestigio extinctae sunt. 
Quin immo — qua cogitatione vehementissime sum commo- 
tus — haee arbor jam validissima solitum singulorum 
vitae modum superaverat atque virili florebat robore, 
quum Christus est natus, et, quae deinde in religioni- 
bus hominum aut labefactata sunt aut mutata quaeque 
istine secuta, martyrum dolores, Christianorum calami- 
tates, furores perversi, novae rerum privatarum publi- 
carumque conditiones, populorum pugnae ac bella, no- 
va eruditionis humanae incrementa, haecce omnia sunt 
faeta, quin arbor ista in domicilio secreto esset ullo 
modo affecta: sic igitur etiam in parvo nostro orbi, 
uti in coelo varia sidera sua quodque natura impulsum, 
diversa meant cursitantque corpora et animi, neque unum 
ab altero tardatur aut impeditur. Sed haec hactenus. 
Multos enim, qui haec legerunt, cujus generis, cujus 
plantarum speciei haec ingens sit arbor et ejus soro- 
res, putaverim jam me interrogare? Sed tamquam ingens 
haec naturae filia etiam hominis illudere velit imbecil- 
litatem atque pusillitatem, non possum ire inficias, me cer- 
tum ejus fugere nomen neque aliud quidquam posse de illa 
a me afferri, quam quod ex Indianis sum expertus. Hi vero 
appellabant illam Jatai et Jutai, ut sim dubius, num 
Hymanaea Courbaril an Outea gujanensis Aubl. de- 
beat intelligi. Folia autem de ingentis altitudinis ar- 
bore telo dejicere non potui neque inveni in solo 
TABULAE PHYSIOGNOMICAE EXPLICATAE. 
XXVII 
Jam quod adtinet ad ligni quantitatem, quod in- 
est in hac arbore gigantea, illa tum demum aceurate 
poterit constitui, ubi et caudicis et ramorum ramulo- 
rumque explorata fuerit longitudo et erassitas, id quod 
mihi propter rerum conditionem non erat licitum. At si 
pro universo adspectu ponimus, arboris cylindrum ad pri- 
mum usque ramum fuisse 70 pedes longum et in media hac 
extensione 16 — 17 pedes crassum, possit colligi, cau- 
dicem solum 15,000 continuisse pedum cubicorum ligni, 
neque a vero videtur abhorrere, omnes ramos ramu- 
losque una cum caudice 25,000 pedum cubicorum ligai 
effecisse. Pondus specificum duorum ligni bene exsie- 
Cati generum ex ordine Leguminosarum, cui hanc ar- 
borem adtribuendam esse suspicor, ex iis, quae sunt 
explorata, fuit = 1,044 et 1,260; sin vero lignum vi- 
ride erat ac succis large impletum, compositum cum 
aliis et densis ligni generibus uti ligno Robiniae Pseu- 
doacaciae quod vel aridum = 0,904 habet pondus 
specificum, certo ponderis specifici — 1,35 est ducen- 
dum; unde sequitur, 25,000 pedum cubicorum hujus 
ligni 994 oo gravius esse quam aquam = 2,400,000 libras. 
Jam si ex iis, quae SCHORDLERUS et PETERSENUS ape- 
ruerunt de chemicis lignorum variorum substantiis, me- 
dium statuimus terminum inter maximum et minimum, 
seilicet constare lignum 
e 90 partibus principii carbonacei, 
» » hydrogenii, 
44 5 » oxygenii, 
in hoc uno corpore vegetabili 
1,200,000 librae principii carbonacei, 
144000  ,, E hydrogenii, 
1,056,600 و‎ »" oxygenii 
continerentur. Quod si combureretur vel potius, quod 
continet principium carbonaceum et hydrogenium, re- 
quirerentur, ut hoc posset fieri, omnino 4,294,467 li- 
brae principii oxygenii, 1,056,000 ex arbore petitae 
et 3,238,467 (vel 1,132,331,000 modii) ex aére, qua- 
rum 3,140,600 cum principio carbonaceo, 1,154,467 
cum hydrogenio coirent. Ex hoc incendio provenirent 
4,340,000 librae sive 1,100,000,000 litres (modii) gas 
acidi carbonici et 1,298,467 librae aquae. Denique si 
contendimus hujus ligni ardorem, i. e. facultatem caloris 
effundendi eandem esse, atque ligni faginei vel fra- 
xinei, cujus constat unam libram posse 33 libras aquae 
ab primo gradu usque ad centesimum calefacere, hac 
una arbore 79,200,000 librae aquae possent converti in 
vaporem. Incendio igitur aliquot tantum horarum in- 
gentes hae acidi carbonici et aquae ederentur quanti- 
tates, quum arbor ipsa, ut illas copias in sese recipe- 
ret, plurium egebat milium annorum. Quidquid continet 
principii earbonacei hydrogeniique, non poterat nisi for- 
ma acidi carbonici et aquae penetrare per aditus orga- 
nismi fierique assimile. In arbore autem non inest tan- 
tum principii oxygenii, quantum desideratur, ut cum hy- 
drogenii parte, quam eadem comprehendit, sibi asso- 
ciata deinde mutetur in aquam. Quo igitur abiit princi- 
pium oxygenium? Oxygenium, quod inerat in acido car- 
bonico inducto, volumine omnino par est volumini, quod 
