XLII 
multitudine nomino praesertim Feuillaeam cordifoliam 
et complures species Bignoniacearum, uti B. aegui- 
noctialem, spectabilem, aliasgue nondum descriptas, uti 
lentam, xanthophyllam et illam, e qua Indi colorem 
puniceum Carajurú praeparant, Smilacem irroratam et 
aliquot Dioscoreas. Plures Cucurbitaceae per placidi 
aequoris superficiem stragulum densum contexunt: Ela- 
terium carthaginense, Melothria pendula, variae spe- 
cies Anguriae, cum quarum sarmentis multae conne- 
xae sunt species Ipomoeae et Convolvuli. E vege- 
tabilibus herbaceis, quae in syrtibus proxime ad undas 
gignuntur, allegandae sunt praecipue Sphenoclea zei- 
lanica, planta troparum cosmopolitica, Eclipta erecta, 
Scoparia flava et complures graminum species, uti 
Paspalus pyramidalis, Panicum Balanites Trin., ele- 
phantipes, maximum. Quae plantae omnes non crescunt 
in fervidis insularum arenis, sed illic modo, ubi litora 
aqua inundantur et plures menses quotannis sunt flucti- 
bus demersa. Emittunt culmos relabente unda ad qua- 
tuor vel sex pedes altos, quibus tum tenerum amatum- 
que pabulum praebent miro illi lactanti bestiae, Peixe 
Boy (pisci bovino) Brasilianorum, Manato americano. 
Ubi amnis denuo assurgit, haec gramina plane obruun- 
tur et aqua recedente loco putridorum culmorum folio- 
rumque recentia celeriter emittunt: quippe natura in re- 
gionibus illis vitae vigore refertis non patitur ullam inter- 
capedinem. Haecce de insularum vegetatione sufficiant in 
universum prolata. Jam id modo volo adjicere, quae 
plantae nostram tabulam spectanti obversentur, easque 
a sinistra ad dextram procedens deinceps enumerabo: 
Bombax Munguba, — Nectandra (Pomatium) ca- 
nescens, — Salix Humboldtiana, — Panicum ma- 
zimum, — Cecropiae palmatae silvula, — Euterpe 
oleracea, — sarmentum Feuillaeae cordifoliae et Bi- 
gnoniarum, — Alchornea castaneaefolia, — Passiflorae 
fruticem volubilem, Cecropiae caudicem obvolvens. 
XII. SILVA MARITIMA ARBORUM VIVIPARARUM, 
PROPE UBATUVA, IN PROV. 5. PAULI. 
Quum priorem exponerem tabulam, dicendum mihi 
fuit de vegetatione illa, quae imam ad summum am- 
nem efficit coronam; de qua nunc me accingo agere 
accuratius, ea ad oceani ipsius marginem pari utitur 
conditione; unde queas affirmare, eam secundum pro- 
priorum Thalassophytorum formationem occupare Bra- 
siliae stratum profundissimum. Atqui mira illa vegeta- 
tionis forma non in Brasilia solum habet locum, sed 
fere per omnes oras intra troparum fines est divulgata 
atque ita quidem, ut ubique eundem prae se ferat ha- 
bitum, licet non iisdem quoque loco consistat specie- 
bus. In ima illa, quae Amazonum fluvium circumjacet, 
vegetatione atque pari modo apud alios omnes Brasi- 
liae amnes majores plantarum nobis oblata est haud 
exigua diversitas et quidem herbae caducae, gramina, 
frutices, virgulta, arbores; de qua nunc disserimus ve- 
getatione illa paucas dumtaxat comprehendit species: 
Rhizophoram Manglem (a qua auctor Florae Esse- 
queboênsis dignovit Rh. racemosam), Avicenniam 
6 
TABULAE PHYSIOGNOMICAE EXPLICATAE. 
XLI 
ramorum paucorum directeque de summo caudice ten- 
dentium folia magna, splendide viridia, lobata inque 
inferiore parte albo - tomentosa singularem quendam 
praebent adspectum. Marceravius, qui primum post 
Noticias do Brasil Gabrielis Soares de Souza cap. 59 
arborem descripsit et depinxit nomine in Brasilia vul- 
gari Ambaiba (vel Embaiba sive Ambauva) in Hi- 
storia plantarum edit. 1648 p. 91, ipse jam disserit de 
celeri ejus incremento; qui quum m. Augusto a. 1639 
arbusculam vix dimidium pedem altam in horto suo 
consivisset, inter anni spatium jam decem pedum cel- 
sitatem et novem digitorum crassitatem est assecuta. 
Hujus celeris incrementi ideo maxime feci mentionem, 
quod alias vix videatur posse fieri, ut haec arbuscula 
in regionibus, quae saepe magnis iisque subitis obno- 
xiae sunt inundationibus, tam frequenter habitet. Quem- 
admodum omnes aliae arbores, quae cito adcrescunt, 
sic haec quoque praedita est ligno levissimo, cellulis 
divite, inope vasis ideoque mollissimo. Ejus fragmen- 
tum in aére plane exsiccatum erat ponderis specifici 
= 0,18. Jam quae de vario usu Ambauvae possint 
adferri, ea hoc loco silentio praetermittenda putavi, ut 
pauca quaedam adjiciam de vegetatione illa, quam 
offerunt profunda ista loca, quae ad Amazonum amnem 
adjacent. Lectu digna de hac arbore adfert quoque 
optimus Dosrizuorerus in historiae de Abiponibus a. 
1784 editae vol. I. p. 438, qui Ambay arborem appellavit. 
In mediis hisce insulis sabulosis, quas Indiani lin- 
gua Tupitica vocant Yby - cui, i. e. terram contritam, 
praeter tres, quas memoravimus, arborum species raro 
fantum aliae inveniuntur. Ubi terra luto adducto edita 
est atque firmata, ibi paulatim ea obtegitur vegetatione, 
quae efficit silvam litoralem, quam vocant Caa- Y 0 
. quamque in Tab. I. jam depinximus. Quae vero arbores in 
insulis hoc modo conditis ponunt domicilium, eae, quo aut 
requirunt arenam parciore humo mixtam aut solum uligi- 
nosum lutique plenum, denuo sunt distinguendae. Sic fere 
Theobroma Cacao, Sapium aucuparium , Hura cre- 
pitans amant insularum loca arenosa, contra Smilax 
syphilitica , Bactris Marajá, Astrocaryum acaule et 
vulgare, Pachira aquatica, paludosa, ut novam silvae 
praeparent vegetationem. Plantis arborescentibus, quas 
frequentes in insulis animadverti sabulosis, adscribenda 
est Hippocratea, quam appello inundatam, et duae 
sibi cognatae Laurineae, Nectandra canescens et 
Amazonum. Etiam species aliquot Psidii, rivulare, 
densicomum , Inga semialata , splendens vel aliae 
ejusdem generis cernuntur iisdem locis, atque in supe- 
riori amnis regno maxime est Eugenia egensis nota- 
bilis, quae frequentes radices succedaneas, veluti fila 
russea e summis ramulis demittit in undas; qui idem 
modus radicandi e superioribus partibus omnino ibi de- 
prehenditur in multis plantis, ut in Blakea quinque- 
nervis, Fico anthelminthica. Inter arbores in ripa so- 
lemnes affero Pterocarpum Draconem, ramis extensis 
insignėm,. Phellocarpum Amazonum و‎ Corythocarpum 
macrophyllam, Spixiam distichophyllam. Has inter 
arbores volvuntur varia virgulta se flectentia, quorum e 
Tab. physiogn. 
