LXXXII 
XXV. RIPAE FLUVII JAPURA, IN PROV. RIO NEGRO, TEM- 
PORE DECESSUS AQUARUM. 
In hac tabula conspicitur superioris Japurá (Yu- 
pura vocitant hune fluvium plerique Indiani) regio, su- 
pra Catadupam Cupatinensem, qualis mihi occursabat 
mense Januario adverso flumine naviganti, alveo aqua- 
rum copia satis destituto. Fluvii ripae, ubi aqua magna 
est, inundatae ad majorem partem, nunc liberae cer- 
nuntur, modo latera obliqua arenosa vel argillacea of- 
ferentes, modo sed rariores saxum arenarium fere soli 
instar stratum, albidum, granosum. Passim in illis se- 
pulta jacent ligna in fluvium immissa, putredine jam 
vario modo affecta. In solo, aquarum undis haud am- 
plius irrigato, celeriter propullulant gramina aunua aut 
aliae perennes species caespitosae emittunt eulmos suos 
numerosos, mox florem exhibituros. In crepidinibus 
saepe apparent magna multitudine sociales species Car- 
ludovicae, quarum folia bipartita humum laeta viridi- 
tate exornant. Largiores, quam in inferiore amnis 
regno, hie cernuntur late nexi contextique Salsaparil- 
hae frutices spinosi (Smilax papyracea Poir. Grisenb. 
in Flor. Brasil. Smilac. p. 5. t. 1), in infimis locis 
juxta fluvium vigentes, atque alii frutices volubiles una 
cum densis vepretis, quae demissa ripa arenosa et 
ipsae spoliata fundamento, saepe magnificis floribus ex- 
ornata, declinant in fluvii aquas nunc parum altas mi- 
nusque limpidas. Parvae ex aqua insulae passim emer- 
gunt, modo omni vita carentes, modo fruticeto humi- 
libusque arboribus exstructae, quae aquarum illuvie 
non ita facile auferuntur. Haec sunt quae primaria be- 
nevolo lectori hic offeruntur. 
De natura et proprietate vegetationis prope Ja- 
purá fluvium hie non est quod multa explanem, rele- 
gato lectore ad ea quae in itiner. HI. p. 1231 — 1235 
et p. 1283 — 1287 descripta sunt. Id autem adjicio, 
posse constitui, hujus fluvii finitumam vegetationem 
mutari, prout terrae solum escendat, ita ut in hac re- 
gione, quam ipse peragravi, duo gradus vel scalae 
ponantur, in quibus utrisque vegetatio singularitatem 
quandam exhibeat. In inferiore parte, quam permeat 
Japurá, ab ore fluvii in Solimoés fere eadem est ve- 
getatio quae in vicinitate fluvii Amazonum, profundis- 
sima regione ipsius magnae convallis. Ripae sunt 
isdem ornatae arboribus, quae ad Amazonum amnem 
efficiunt silvam litoralem seu Ygabo; nec tale silvae 
genus plane deficit etiam ad cataractas Cupatenses. Sa- 
xum solidum hic fere nusquam ad lucem prodit. Inter 
cataractas Cupatenses, quae uti dictum est, formantur sa- 
xo arenario albo, tenui granoso, et magnum aquarum 
lapsum apud Arara-Coara, ubi flumen persecuit granitem 
grandi-granosum rubeum, solum paullulum esurgit, hic 
illie prospicit vivum saxum et vegetatio paullatim alio 
habitu afficitur. Arbores humiliores, ramis minus ex- 
tensis comisque angustioribus, non eflingunt silvam 
ita impuram, vastam, quasi temeratam ac maculatam, 
qualis est in ipsa affinitate amnis primarii. Est potius 
13 
TABULAE PHYSIOGNOMICAE EXPLICATAE.. 
LXXXI 
XXIV. SILVA IN MONTE CORCOVADO, PROPE SEBASTIANO- 
POLIN, PROV. RIO DE JANEIRO. 
Haec tabula descripta est e pictura Tomar Ex- 
DERI amici ac socii itineris mei: offert partem e densa 
silva, quae superiorem montem Corcovado obtegit, 
atque eo potissimum benignis oculis inspicienda electa 
fuit, quod repraesentat obscuram illam umbram, quam 
ibi laetissima arborum propages ampla fronde per ter- 
ram effundit. Arbores enim magnae et ramis longe 
pertendentes frondes suas tam arcte supra sese in vi- 
ridissimam quasi porticum contexunt, ut nonnunquam 
soli ipsi aditus fere occlusus sit nec lux in inferiores 
partes luci semper virentis penetret, nisi ventorum vio- 
lentia summi rami discutiuntur. Qua de causa per ma- 
jorem anni partem in his magnificis frondium cameris 
fractum dumtaxat videbis lumen, quale imprimis multi 
pseudoparasiti, Orchideae, Aroideae et Bromeliaceae, 
diligunt, frequentes illi in senescentibus caudicibus 
accrescentes. Aéris ipsius calor hic fere per totum an- 
num paucis gradibus est minor, quam in inferioribus re- 
gionibus ad sinum Sebastianopolitanum. Quum hie in lo- 
cis soli magis obnoxiis et humilioribus thermometrum die 
inter 189—219 C. gelidioribus, inter 239—269 C. ca- 
lidioribus mensibus indicet, in illo editiore atque umbro- 
so silvarum recessu ostendit 159—189? et 209—239 C., 
quin magis decidit, ut qui ex ora solis ardore com- 
busta huc egressus est, benefico gratoque gelu affi- 
ciatur. Nec colore nec verbis efficias, ut horum mon- 
tium dulces umbras silvarumque gratiam jure merito- 
que depingas; itaque etiam evenit, ut illa refugia cu- 
pide repetantur ab omnibus, qui e turbulentis negotiis 
et arida urbe profugi tranquillam naturae serenitatem 
desiderant, ubi relicto tumultu Mercurii sanctum eos 
silentium lucorum excipit, ubi Pan, naturae vis omnia 
regens et agens, eos tamquam in templo amplectitur, 
eos alit, fovet et aegritudine animi extincta miro modo 
roborat. Haec celsa ac speciosa silva formatur ma- 
xime Laurineis aromaticis, e quibus quaedam, nomine 
Canella, ab incolis varie adhibentur, grandifoliaceis 
Cordiis, Gerascanthis, Guatteriis, Rolliniis, Ficis, 
largis Melastomaceis, Myrtaceis, quibusdam Sapota- 
ceis, Lecythideis et variis Leguminosis. Rara vero 
adest excelsa arbor saepe plus 100 pedes alta, quam 
indigenae vocant Battáo et ob lignum pallido-lilia- 
ceum magni aestimant. Est eadem, quam nuper Dr. 
FnEmk ALLEMAO ut e genere Nyctaginearum nomine 
Andradeae floridae accuratius descripsit. Caesalpi- 
nia echinata L. (C. vesicaria Vell. IV. t. 89.), quae 
Leryt tempore his in montibus frequens proveniebat, 
Araboutan Tupinambazibus dicta, hodie fere extincta 
est, Inter magnas arbores consistunt inferioris ordinis 
plantae Rubiaceae, Apocyneae, Asclepiadeae, Samy- 
deae, Erythroxyla. Sed quis haec omnia enumerat! 
Addo modo, quod, quam conspicis palmam, sil Sya- 
grus (antea Cocos) Mikaniana, quae ab incolis dici- 
tur Cocoamargoso. 
Tab. physiogu. 
