10 u 
ht reserved Y MO 
copyrig 
o 
Inter species Azollae apud A. Niloticam nervi foliorum mani- | 
festissime explicati sunt, apud alias vero species ramum lobi infe- | 
rioris iterum iterumque frustra quaesivi. 
Ad partem parenchymatosam folii transiens, inprimis urgendum 
est, aream lobi superioris esse excavatam sive antrum circumcludere, 
quod im facie antica, cauli adpressa, lobi superioris ostio (Fig. 2, f) 
aperitur. Nervo modo descripto, e caule versus apicem areae lobi 
superioris procurrente deinde versus basin eius recurrente antrum 
istud circumscribitur; ostium antri fere in centro 8. in 
centri areae est positum, punctum minutum (Fig. 2, f) iam ope 
lentis. paullulum augentis conspicuum referens; sub microscopio 
accuratius observatum, cellulis radiatim dispositis, quae in pariete 
libero, ostium cingente, hine inde in processus abbreviatos pro- | 
ductae sunt, circumdatum apparet. (Fig. 3.) 
Cavitatem antri plerumque repletam inveni filis moniliformibus 
Nostochinearum e genere Limnocochlidum, quae etiam ab aucto- 
erat occasio Azollas vivas examinandi, com- 
ribus, quibus data 
memorantur, et quae haud dubie antrum per ostium pervium illud 
intrarunt. 
Lamella parenchymatis faciem superiorem antri, ostio perfo- | 
ratam, tegens (Fig. 4, 9, a, 11) e stratis duobus cellularum com- 
ponitur, quorum superius s. epidermis cellulis minoribus, inferius 
cellulis maioribus et inprimis longioribus formatur; versus peri- | 
pheriam antri in vicinia fasciculorum vasorum (Fig. 4, v. 9, v) | 
strata ista canalibus intercellularibus angustis separantur. Lamella 
inferior (Fig. 4, 9 6, 10) hane structuram in toto ambitu exhibens, 
canalibus intercellularibus numerosioribus atque amplioribus in 
strata duo divisa est, quae nonnisi dissepimentis , 
cellularium latera separantibus, coniuncta sunt. Tales 
intercellulares et in parenchymate, nervum superante, occurrunt; 
versus limbum hyalinum sensim angustiores fiunt, limbus ipse 
uno cellularum strato componitur. Hi canales intercellulares aëre 
repleti sunt. 
Porro in lamellae inferioris (Fig. 4, b. 9 b) epidermide, aëri 
exposita, stomata numerosa pilique observantur eo modo dispositi, ut 
pili cellulis supra dissepimenta canalium intercellularium inserta sint 
(Fig. 10), stoma autem aream canalis intercellularis occupet, ita ut 
epidermide e facie observata, stoma quodque regulariter pilis cir- 
cumdatum sit (Fig. 5, 6). Ceterum stomatum dispositio omnino e ca- | 
nalibus intercellularibus aërophoris dependet; sic nisi in peripheria 
areae lamellae superioris (Fig. 4, 9 a) stomata pauca occurrunt, 
media vero huius lamellae pars, constans e duobus stratis cellu- 
larum arcte coniunctis, iis caret. Itidem inter cellulas cavitatem 
antri investientes stomata frustra quaeruntur. 
Stomata ipsa admodum singularia primo obtutu cellulae epider- 
midis rima longitudinali perforatae esse videntur (es ሀ) 66 © ወ 
re vera autem e cellulis binis formantur, quae, ut in Azolla Filicu- 
loide facillime observatur, septo, rectangulariter diametrum longitu- 
dinalem laminae decussante, separantur (Fig. 8); praeter haec alia 
stomata videbis, quorum septum partim resorptione est dissolutum 
(Fie. 7), alia denique, in quibus nullum vestigium septi superest | 
(1:12. 6j 1 : | ] 
(Fig. 6). Stomata ista ergo non e cellula perforata, sed fusione cel- 
lularum binarum, quae ut alias stomata efficiunt, conditionem sin- 
gularem nanciscuntur. 
Pili basi plerumque elongata in pariete externo cellularum 
epidermidis assurgunt, proni sunt et semper simplices remanent. 
Lobus foliorum inferior forte structuram eandem, quam modo 
in superiore descripsimus, possidet, attamen inquisitionibus nume- 
rosis summa cum cura institutis, diiudicare non audeo, num cavitas, 
antro lobi superioris respondens, etiam ad lobum inferiorem pertineat ; 
ostii, quo extrorsum aperiatur, nullum vestigium, at in A. Filiculoide 
cavitas quaedam lobi inferioris cum cavo lobi superioris communicare 
et velut eius deverticulum esse videtur; sed et hoc pro certo affir- 
mare non audeo; cavitas, quae in illo loco conspicitur, nervo su- 
perposita videtur. anales intercellulares, ceterum parenchyma areae 
lobi inferioris oceupantes, eiusdem sunt conditionis atque in lobo su- 
vicinia | 
'analium inter- | 
'anales 
periore; stomata autem in epidermide libera plerumque frustra 
quaeruntur et nonnisi raro in A. Filieuloide occurrunt; sic et pili 
epidermidis plerumque desunt, rarius breves reperiuntur. 
Lobi inferioris limbus hyalinus, ut in superiore, strato cellu- 
larum unieo componitur. 
Ramorum ut foliorum dispositio disticha, omnibus folis rami- 
paris vel certo sterilium numero fertilibus interiecto et quidem in 
| ramis primariis maiore, in secundariis et tertiariis minore sterilium 
numero. Rami ceterum re vera axillares aut superaxillares, e 
medio internodio nascentes, aut folio internodii sequentis oppositi 
sunt. Folium rami primum semper lateri eius interno insertum est; 
plerumque lobus eius inferior minor est quam ceterorum; hie illie 
etiam deesse videtur. 
Radices, ut in Selaginellis Filieibusque nonnullis, in latere infe- 
o 
riore caulis et quidem plerumque ad basin ramorum, rarius inter 
ramos, vel singulae, vel plures seriatim. consociatae nascuntur, 
spongiola manifestissima obtectae, indivisae semper et superficie 
pilis articulatis densissime vestitae; fasciculus vasorum, quo traii- 
| ciuntur, cellulas paucas continet vasculares spiriferas, quarum fibrae 
e membrana cellulae facile solvuntur. 
Num organa vegetativ: Azollarum annua an perennia sint, 
ex speciminibus siccis diiudicare non audeo. 
Sororum insertionem certo modo exquirere frustra conatus sum; 
geminatim in caulis facie inferiore et quidem in axilla foli, quod 
simul cum conceptaculis ramulo abbreviato originem dat, inserti 
videntur; nescio ergo, num forte basin ramuli istius. abbreviati 
oecupent; itidem de foliorum conditione, quae soros involucrant, 
nihil certi constat. Conceptacula autem geminata sunt, sive mascula 
sive feminea, sive masculo et femineo composita. 
Paries conceptaculi utriusque sexus e strato cellularum tabu- 
latarum unico conflatus apice, ubi denique clauditur, velut m- 
dusium completum inferum Cyatheae, in mamillam minutam pro- 
rlobosa diametri 14, feminea vix 
o 
ductus est; conceptacula mascula 
longitudinem !/,—?/,'*, latitudinem !/;— ሃኔ" aequant et basi semi- 
globosa cylindrica, apice conice attenuata sunt. 
Ut ex Griffithii observationibus elucet, conceptacula utriusque 
sexus origine congruunt; e basi eorum columella abbreviata proë- 
minet, primordiis sporangiorum cooperta ; haee ea ratione disposita 
sunt, ut apex columellae macrosporangio solitario eoronetur, basis 
columellae circumcirca primordiis numerosis microsporangiorum ob- 
tecta sit. 
Sed iam primis evolutionis gradibus sexus conceptaculi distm- 
guitur, eum aut microsporangia aut macrosporangia evolvantur et 
quidem im conceptaculo femineo mierosporangia tam plane suppri- 
mantur, ut mox ne levissima quidem vestigia eorum remaneant et 
macrosporangium sessile in basi conceptaculi eius cavitatem penitus 
expleat; contra in conceptaculo masculo loco macrosporangiH CO- 
lumellae apex supra microsporangia nudus, hic ilie leviter ineras- 
satus prominet et microsporangia numerosa (40 — 60) evolvuntur 
et laxe cavitatem conceptaculi implent, pedicellis eapillaribus suffulta. 
Microsporangium e strato cellularum unico constat; sporae, 
tetraëdrico-globosae, in massulas 2—6 separantur, quarum quaeque 
cuticula communi circumdatur. Cuticula ista cavitatibus aërophoris 
traiecta massulae aspectum spurie cellulosum reddit et in processum 
variae formae producitur. 
Macrosporangium, ut conceptaculum femineum, cui arcte ad- 
haeret, strato cellularum unico conficitur; cum removetur e concep- 
taculo, plerumque circumscinditur, et pars eius superior reflectitur. 
Maerospora cellulam amplam tetraédrico - globosam efficit cuticula 
crassa circumclusam et corpusculis, sporas abortivas continentibus, 
superatam. Cuticula stratis 2 conficitur, quorum internum crassum 
et fere homogeneum, externum manifestius granulatum sive tuberculis 
maioribus obsitum est et in fine partis globosae et pyramidatae 
macrosporae cingulum efformat, quod supra basin corpusculorum 
proeminet. Ceterum et in regionibus macrosporae cingulo hoe de- 
sic in 
finitis et in cingulo ipso cuticula structurae diversae est; 
