70 
ACANTHACE INDLE ORIENTALIS. 
Exposuit C. G. NEES AB Esenseck, Prof. Vratisl. Acad. Ces. Leop. Carol. Nat. Cur. Præses. 
ACANTHACEÆ. 
Rob. Br. Prodr. Fl. Nov. Holl. i. p. 472; ed. N. ab E. p. 328. 
Kunth Synops. ii. p. 29. DeC. Th. Elém. p. 247. Fam. 105. Lindl. 
Introd. to the Nat. Syst. p. 233.— Class xxxiv. Labiatiflore: 
Ordo 111. Acanthacee Bartl. Ord. Nat. Pl. p. 122 et 183.—Cl. xu. 
Dichorgana siphonantha: Ord.u. Siph. toranth. herbac.2. teithosperm. 
Fam. 156. Acanthacee Schultz Nat, Syst. des Pflanzenr. p. 403. 
—Cl. vi. Sympetale : Ord. 11. Lobiflore: Fam. 79. Personate : 
c. Acanthacee: cc. Acanthee Reichenb. Consp. Regni Veg. i. p. 122. 
— Acanthi Juss. Gen. Pl. p. 115... Ann. du Mus. d'Hist. Nat. v. 
p. 251; ix. p. 251; xiv. p. 390.— Personatarum genera in CI. vi. 
Monopet. Ord. 11. Polysperm. Fam. 1. Batsch Tab. Afhnit. Regn. 
Veg. p. 193 sq. : dei 
Character essentialis: Corolla gamopetala, toro inserta, subregu- 
laris vel bilabiata. Carpella quatuor, valvatim connexa, alternis mar- 
ginibus seminifera et ibidem per membranam internam in dissepi- 
mentum appendiculatum transeuntia, alternis aspermis post flexuram 
extenuatis contiguisque suturam loculicidam constituentibus. Cap- 
sula elasticé bivalvis. Semina exalbuminosa. Radicula centripeta 
deorsümque obliqua. Cotyledones magnæ.—Plantæ oppositifoliæ, 
intercalaribus articulis, integrifoliæ, multiplinerviæ, inæquilatero- 
dichotomæ, bracteis instructæ. 
Character naturalis: Adeas Brownium |. c., cujus verba, quippe 
quæ omnibus nota deciesque exscripta, denud hic exscribere nefas. 
Lindleyum, v. cl., conferas l. c., quàm plurima propriis suis ex- 
plentem. Spicilegium, quod mihi solum relictum, hic. additurus 
sum Animadversionum in Acanthacearum familiam. 
I. Caulis plerarumque basi fruticulosus est, sed rami novelli her- 
baceam indolem magis, quàm plurimorum fruticum, ostendunt diuque 
servant. Memorabilis est, magisque ac in aliis conspicuus partis 
superz sæpé argutissimê angulatæ cum tempore progressus in am- 
bitum teretem. Tubus medullaris, etiam in adultiore maximêgue 
lignescente trunco, amplus et laxus. Ligni strata tenuia, ligni- 
ficatio igitur lenta. Vasa porosa angusta sunt. Cuticula adultio- 
ribus sepê accedit levis, tumidula, in strata solubilis, (Æranthe- 
mum crenulatum Wall. alis lenticulosa est et valdè rudis. . Est 
omnibus caulis in articulos divisus,. regulari modo decrescentes, 
quandoque a basi ad apicem ferð eguê longos. Tubus medullaris 
continuó genicula pervadit et in ramos excurrit. Geniculi limites 
notantur extrinsecüs annulo non multum elevato, in plerisque setulis 
rigidis obsito, in quem foliorum bases concurrunt. Hinc superiora 
versus stratum ligneum exterius, extrorsum dehiscens, gemmarum 
basibus cuneiformibus cedit, quæ ex paulló altiore loco descendunt. 
Quo altiores illa oriuntur, eo magis ultra geniculi exteriorem an- 
nulum articulus producitur. Jam brevi spatio in ramo recente intu- 
mescit, succo magis repletus laxiorique per strata transversali medullá 
farctus, quá parte, in sicco exemplo, caulis corrugatus atque con- 
strictus genicula quasi rhachitica, seu articulo intercalari conjuncta, 
exhibet. In adultiore et lignescente caule tubus medullaris hác re- 
gione stratis transversalibus pallidioribus laxioribusque, in rimas 
haud raró secedentibus, dividitur. Hæc articulorum et geniculorum 
structura, omnibus hujus familie plantis communis et ante omnes 
in his exculta, inter characteres, habituales quos dicunt, non levioris 
est momenti. Accedit alter, a gemmarum suo loco intrantium op- 
positarumque vi præcellenti derivandus: in latitudinem extenditur 
geniculum apparetque compressum, idque haud raró eximio gradu 
contingit. Jam autem, secundum situm foliorum decussatum, qui- 
cunque articuli eodem sensu compressiores, alternis lateribus per 
vices compressum reddunt caulem, compressione in aliis magis, in 
aliis autem minus evidente. Qué diversitas projecturis, foliorum 
generationem præfinientibus, modis diversis variatur. Prominent 
magls minüsve he projecture, acuuntur, exasperantur setulis; et 
tum quidem habes caulem non modó alternatim compressum, sed 
etiam in lateribus angustioribus alternatim ex opposito sulcatum aut 
canaliculatum. Verum, si costa media folii seu petioli magis tumida 
per medium latus suum (quod est ex angustioribus) descendit pro- 
minula, ancipites oriuntur articuli, carinis per successionem decus- 
satis. Hoc in casu, qui quidem rarior, v. c. in Adhatoda Vasica 
evenit, projecturz laterales foliorum ferê obliterate vix discernuntur. 
Ubi et costa folii et latera obtuso angulo descendunt, sexangularem 
habes caulem, ut in multis Dicliptereis. Est autem et alia via, qua 
in hac Diclipterearum Subtribu sex caulis anguli vel latera produ- 
cuntur. Ubicunque enim genicula gemmarum veluti serie maximé 
distrahuntur, latera articulorum latiora, utrinqué leniter declivia, 
carina obtuså per medium latus a geniculi centro decurrente divi- 
duntur; his ipsis projecturæ foliaceæ, sæpe argutiores, angulos 
quatuor acutiores per paria magis inter se approximatos praebent, 
ad quos accedunt duo oppositi, qui obtusiores. Hæc autem omnia 
magis minüsve conspicua innumerisque variata modis hac in Sub- 
tribu offendes. 
II. Pubescentia feré omnis generis, a subtilissima lanugine ad 
setas rigidas tuberculis impositas, hac in familia occurrit. Rariüs 
quidem in tomentum spissatur, sed summam feré talis integumenti, 
gossypium satis crassum referentis, Aechmanthera gossypina exhibet. 
Fasciculatæ quoque hinc indé observantur setulæ, sed eæ hac in fa- 
milia minimè frequentes. Singulares etiam sunt in multis sete 
erectæ, basi pube subtili radiante cincte. Duplex in plerisque pu- 
bescentia, tenerior alia, altera rigidior, miscentur. Cum inflorescentia 
denique setule vel pili glandulå capitatå coronati frequenter pro- 
deunt, quorum in inferiore caulis parte nulla aderant vestigia; nec 
rard, ubi caulis et folia glabra, inflorescentiå derepente vel glandulis 
vel pube alius cujusque generis investitur. Pubes omnis crebró arti- 
culata, et sæpenumero, vel absque glandulis conspicuis, viscidula. 
III. Lineolæ, in partibus vegetis, presertim in ramis novellis, fo- 
liorum pagina superiore, quandoque et in eorundem inferiore, nec 
rarò in bracteis obviæ, recte vel incurvæ, altero fine vel utroque 
acutiusculæ, jam nudo oculo apud plerasque, in aliis lentis tantüm 
auxilio discernendæ, semicylindraceo-tumidulæ, ad tactum asperulæ, 
propriæ ferð nostra sunt familie. In aliis brevissime sunt, ad punc- 
tulorum feré exiguitatem reductæ, in aliis longz et folia quasi vari- 
cosa reddentes, quales in plerisque Rostellariis. Directio earum 
irregularis, majorum curvatarumgue præcipué magls transversalis 
quàm longitudinalis. Sub microscopio composito cellulas eas esse 
patet, sub epidermide latentes eidemque ad partem innatas atque cum 
hac detracta a folii parenchymate secedentes, continuas, massá, uti 
videbatur, densiore et æquabili repletas. Ad margines foliorum et 
costas fine cæco prominule, hæ lineæ scabritiem majorem inducunt 
his partibus. Ubi maximé contrahuntur, punctulata vel verruculosa 
reddunt folia. ` Auctores plerique has lineolas intelligunt, ubi folia 
setulis appressis vestita describunt. . Cavendum autem, ne setas, in 
multis pagine foliorum superiori inspersas eique incumbentes, cum 
istis lineolis, quibus tota superficies seepê densè obtegitur, confundas. 
In caule longitudinalem situm servant lineole. Pilos haud incon- 
grué diceres, intra epidermidis fines retentos, qui nunquam a situ 
horizontali ad verticalem, nisi cum ipsa epidermide adsurgunt. 
IV. Vasa, lymphatica dicta, in utraque pagina foliorum, præsertim 
in inferiore, valdé flexuosa et serpentina, crebró interrupta. Pori, in 
inferiore foliorum pagina, sparsi, exigui, e duobus annulis ovalibus 
constantes; in quibusdam adeó dissiti sunt pori, ut deesse putarem, 
donec iterata observatio errorem detegeret. 
V. Glandulas esse his plantis omninó ullas, dubito, nisi lineolas, 
suprà memoratas, glandulas diceres. Sed neque olei aliquid neque 
omninó odori quidquam secernunt aut continent. 
VI. Ramificatio et Inflorescentia. Simplex est typus ramificatio- 
