num, sed valde diverse evolutionis. Caulis e gemmis oppositis de- 
aige ramos decussatos generans communis est hujus cum pluri- 
mis aliis plantis oppositifoliis regula ramificationis. Sed primitis 
innatus est omnibus nisus quidam ramos alternos cujusque paris 
minus evolvendi, vel penitis opprimendi, simulque, ubi rami vel 
flores inflorescentiæ abortu hujusmodi solitarii alternique existunt, 
vel circumflectendis pedicellis ramisque, vel transponendis majorum 
ramorum et foliorum locis natalibus, dichotomiam, et omninó inflo- 
rescentiam secundam vel adeó unilateralem provocandi. Qui qui- 
dem nisus ad dispositionem ramorum intra ipsos fines trichotomiæ 
constantis per abortum hinc magls expansam ab altero autem latere 
reductam, in omnibus quidem hujus famili: civibus dominatur, sed 
latet in multis vel partium diversarum proportione diverså ad infi- 
mum feré gradum reductå, vel mutuå positionis alterne compensa- 
tione. © Igitur, si equam ferð partium componendarum molem fun- 
damento ponimus ordini evolutionum, hi feré sequuntur modi rami- 
ficationis in inflorescentia maximé expressi. "Trichotomus caulis, 
—capitulum triflorum; cui bini flores laterales bibracteati,—pluri- 
florum,—in spicam oppositifloram, singulifloram — glomerifloram 
protensum,—transiens’ in thyrsum,—resolutum denique in pani- 
culam corymbosam dichotomam cum flore singulo bifurcationibus 
singulis interjecto. Horum omnium rami alterius lateris amplius 
divergunt magisque procürrunt, diverso in diversis gradu.—Folia 
cujusque paris subzequalia sunt. Ubi jam evidenter inæqualia sunt 
folia cujusque paris, axilla folii minoris minüs foecunda debiliorem 
nutrit ramum vel nullo omninó ramo gaudet. Quo magis superiora 
versus egrediuntur rami, eo magis irruit diversitas. Inflorescentite 
sequuntur eædem, sed formæ alienæ, capitulatæ, spicatæ, racemosæ, 
paniculatæ, magls minüsve secunde, bracteisque, hic maxima diver- 
sitate intrantibus, insuper magis variate. Culmen hujus evolutionis 
esse videtur, ubicunque bracteæ,'naturå sud opposite, in spiras 
arctas transeunt duplicigue decursu cum tertio pare novum ineunt 
cyclum. Ubi hoc evenit, flores alterni biseriati unum latus occu- 
pant inflorescentiæ, alterum tegitur. bractearum sterilium et paullô 
minorum duplici serie, in quarum decursu resurgentia deprehendi- 
mus folia reliqui caulis, alternatim minorå majorique alteri opposita. 
Postremô in Diclipterearum generibus plerisque, imprimis in Di- 
cliptera et Peristrophe, ramificationis regulam, his plantis familiarem, 
illustrissimo exemplo junctisque feré extremis ejusdem ordinis com- 
plexibus expositam videmus. Ubicunque enim panieula trichotoma 
ab interjecto flore medio, evanescente feré omni internodiorum di- 
stantiå, clauditur, capitulum gignitur. * Hujusmodi capitula commu- 
nia sunt plantis, de quibus sermo est. Notandum autem, ubicunque 
in nostra familia flores ad angustissimum spatium reducti congeran- 
tur, ibidem folia floralia seu bractealia, que inter divisiones inflo- 
rescentiæ jam maximé coangustata et diminuta cernebantur, involu- 
crorum et bractearum ipsum florem imitantium et presagientium 
proprietatibus prædita, rursüs grandescere. Itaque hac capitala 
vario modo involucrata bracteolis minimis, tanguam paleolis, inter- 
guia ipsis bracteis basi coalitis veluti periclinio Mni 
Dipsacearum capitulis involucratis simili, cincta in con- 
Paullò inférioré gradu ramus: seu caulis regulari 
internodiisque evidentioribus extensus, capitula 
colligit, et plures tales um- 
stincta, 
gamophyllo, 
spectum veniunt. 
modo trichotomus, vide 
in umbellulam (in universum trifidam) i | 
bellulæ, magis jam protensis articulis sublati, ad umbellam denique 
cem vel simili ratione cum aliis. ejusdem gradus communi 
ramo conjunctam revocantur, quæ cunctæ, cum ae gemmis gan 
oriantur, in planum expansæ, seu flabellares junctureque sæp 
valdė compresse insertæ, bracteisque oppositis minn deorsum 
versus grandescentibus suffultæ prodeunt. Hae vid ll, quam mi 
tura sequitur, contrariå, si florum distributionem in sg ee 
lustraveris et plantam, ad id idoneam, jé c. Despite upleu- 
roidem elegeris, symmetricum istum ordinem oum ingruente pe 
metria mirificé conjunctum videbis. Jam folia involucralia, u i “A 
posita, inæqualia sunt, differentia in aliis;vix oculos feriente, in a an 
maximè. conspicuå. itula, ubi flores sunt terni, app 
Intra capi i s 
medius, alterque bibracteolatus ad latus alterum ; alterius — 
m bracteolæ vel una tantùm bracteola occupant, que 
simpli 
floris locu 
71 
ubi penitüs obliterantur, ab altero latere flos oppositus ad brac- 
teolas reductus vel unica sola bracteola in ejus loco reperitur, et in- 
volucrum capituli jam uniflorum videtur, flore medio, qui naturá 
suá bracteis carere debebat, utrinque bracteolå pedicellari, a floribus 
collateralibus superstite, stipato. Que in capitulo vidimus, rever- 
tuntur in umbellulæ et in umbellæ ramis, medio majore, tum laterali 
altero longiore, altero breviore, et sic porro. Mox autem radiorum 
umbellæ numerus augetur, quadrifidam habes umbellam vel inæqua- 
liter quinquefidam,—sex- vel septemfidam, jam verd puræ inflo- 
rescentiæ modus ad ramificationem eaulium aut ramorum reversus 
est, et qui in summitate pedunculi appellabantur, ramuli vel rami 
sunt appellandi, prout ex ipso caule vel e ramo quocunque oriantur ; 
scilicet, pars intermedia rami vel caulis, ad summa tendens, magis 
magisque supra ramos inflorescentiæ adscendit, foliisque inter rami- 
ficationes majoribus semper, quo magìs sunt inferiora, pollens, ramus 
jam est, vel caulis summitas. | Hee est origo ramorum geminorum 
vel ternoram, quos in medio caule e foliorum angulo prodeuntes 
videmus. Sed nemo non videt, e trichotomia sensu strictiore, vel 
in infinitum repetita, ejusmodi ramificationem prodire non posse, 
non magis, ac si a trichotomia derivare velles dichotomiam cum 
flore intermedio. Quemadmodum autem flos, e dichotomia ortum 
quem dicunt, reverà inferior est et veluti radicalis rami axillaris, cui 
ramus nullus oppositus, ipsáque caulis continuatione ad alterum 
latus cedente furca efficitur, sic etiam in ista familia res peragitur, 
ed, maximáque quidem differentia, quod ramus oppositus rarissime 
inter has plantas penitüs opprimatur, sed cedat tantüm vel rudimenti 
formá restet, nisi ubi in culmine suo omnis ramificatio opprimatur. 
Ponamus igitur, (quod idem valet atque umbella quadrifida,) cau- 
lem ex alterius folii angulo ramos seu pedunculös duos, ex alterius 
angulo singulum emittentem ; et tum quidem ramorum geminorum 
exteriorem majorem, interiorem åutem, seu rami: ipsius axillarem, 
minorem reperiemus; sed oppositum singulum longitudinis inter 
illos utrosque medie. Est enim ramus interior geminorum infe- 
rioris paris ramulus, cui nullus e regione folii oppositus respondet. 
Ponas nunc caulem in umbellarum resolutione terminali princi- 
palique sexfidum, i.e. ex alterius folii angulo ternos, ex alterius 
autem seu oppositi axilla binos ramos procreantem: vides, jam 
ramo exteriore geminorum, in antecedentibus proposito, ad basin 
primi paris alterum accessisse, opposito autem, qui tunc singulus 
seu potiüs simplex adhuc restiterat, primi primordialisque paris sin- 
gulum. Hæc verð ita esse proportio docet ramorum, qui ex uno 
nodo (si caulem medium in numerum comprehendis) sex prodire 
videntur, scil. exterior radius lateris triradiati minimus est, qui se- 
quitur, post medium major omnium, tum tertius & minoribus est, 
post hune medius cunctos excedit, ad cujus latus, qui proximus 
ordine sequitur, paulld inferior illo, quem dixi secundum, et tum 
denique sextus, primo paullò major vel ejusdem altitudinis. Ab hac 
divisionum caulis et ramorum lege ubicunque vis insita, limites 
frangens, ad completum concinnumque partium equilibrium rever- 
titur, numeri oriuntur quinarii et septenarii, sed nusquam omnis 
laterum inæqualitas tollitur. In ipsa verd Diclipterearum nostra 
subtribu mirum ne videatur inveniri Rungie genus, floribus sanê 
fructuque Dicliptere proximum. sed spicas ferens more Barleriarum 
et Lepidagathium secundas bracteisgue imbricatis obtectas. Spica 
etenim istze tum terminales gignuntur, tum laterales, sessiles vel sub- 
sessiles, opposite, geminz quidem alterius lateris, sed singuli op- 
positi, aut simili proportione crescente numero multiplicat. Um- 
bellas autem ejusmodi sessiles vel subsessiles jam inter Diclipteras 
D. Roxburghiana, D. Burmanni, aliæque ostendunt; hec igitur 
diversitas ad aspectum magis quàm re verá accipienda est. Sed 
gravius discrimen spicam inter et umbellam intercedere, haud ne- 
gandum. Ubicunque autem ejusmodi spice plures conjunctim ex 
ejusdem folii angulo proveniunt, ipsas fasciculatas, geminas, (ternas,) 
quaternas cet., i. e. umbellas radiis spicigeris, seu spicas nmbellares 
vides. Capitulorum igitur, suprâ expositorum, loco intrant spicæ. 
Capitula verô illa e dichotomia inæquilatera virium defectu ex- 
hausta oriri, jam demonstravimus. Que si abjecto jam alterius la- 
teris ramulo et succrescente paulisper ramo illo, qui vertex erat 
