condi posse patet, sed ego pro notis majoris momenti prae- 
cıpuas tantum exponam. 
Var. «. typica. Caespites pro more laxi tumescentes, 
folia PR a saepius laxa et humiditate patentia. 
Capsulae emergentes, cylindraceo-ovatae, striae breviores ex 
dupla cellularum serie compositae, quibus interdum altera 
series ex cellulis cum parietibus minus incrassatis unoquoquo 
latere accedit. Peristomium pro more magnum, dentes ex- 
terni ubique dense papillosi, apice plus minus integri, vel 
in lineis divisuralibus fissi, calyptra luteo-virens, parce vel 
minime plicata, parum pilosa vel nuda, apice vix obscurius 
tincta. lüx Germania et Italia septentrionali habeo. 
Var. # pulvinata. Caespites densiores, pulvinati, rami 
in pulvinulis plus minus fastigiati, fusco-virides. Folia bre- 
viora, humiditate minus patentia, in junioribus valde chloro- 
phyllo repleta, cum cellularum parietibns non vel vix in- 
crassatis. Capsulae immersae vel emergentes, striae capsu- 
larum pro more sporangium longitudine aequantes, series 
cellularum cum parietibus incrassatis sub peristomio nume- 
ratae 4; dentes externi breviores, apice clathrati, ubique 
dense papillosi, vel in parte superiore papillis evanescentibus 
et incompleti. Cilia filiformia, interdum appendiculata ex 
una vel dupliei cellularum serie laevia, vel lineolis sinuosis, 
vel papillis ornata. Calyptra lutea, plicata, parce pilosa, 
apice infuscata. 
Species haec ex Germania et ex Rabbi habeo sensim 
in varietates reliquas transit, et Orthotr. fastigiatum Bruch, 
necnon appendiculatum Juratzka comprehendit. 
Var. y densa. Pulvinatum, pulvinuli densi saturate 
virides, rami fastigiati; folia plus minus elongato-lanceolata, 
parietibus cellularum in junioribus vix incrassatis; Capsulae 
emergentes, striae ut in varietate praecedente, sed series la- 
terales cellularum debiliores. Dentes externi breves plerum- 
que depauperati irregulares papillosi, vel in parte superiose 
fere laeves. Cilia pro more filiformia laevia, vel parum pa- 
pillosa aut lineolata. Calyptra campanulata, angustior, flava 
apice infuscata, plicata et parce pilosa. t 
Formam hanc Tridenti in compluribus locis reperi e 
ex Germania et Norvegia possideo. | 
Var. © media. Ut var. # sed striae capsularum angu- 
stiores, breviores ut in var. «, parietes cellularum in foliis 
plus minus incrassatae; dentes externi apice clathrati dense 
papillosi, cilia e basi dilatata filiformes ex una cellularum 
serie, papillata. Calyptra plicata, campanulata, parce pilosa, 
apice infuscata. 
* 
