Plantarvm histor» LIBER I. W9 



I 



CHAMilMORVS NORWAGICA C A P. LXXI.^V. 



CHamjemoro fupcriori valde afEncm in Norwagia & finitimis regionibus nafci,cx 

 doaiffimi viri Hcnnci Hoieri Medici ,ad przftatiflimum virum D. Petrum Pauwium 

 publicum in Lugduncnfi apud Batavos Academia Profeflbrcm epiftola intelligeba: qui & 

 cjusfrucl:umconditumrubextremumannumM.D.xciii.mittcbac,&:inrequcntisanniIu. 



niovirgulas,cumfoliis&florcincercharculasrepofiras. - 



E R a N t autem hac virgarrenues, digitalis longitudinis , fufci coloris cortice obduclar, ^™^, 

 quibus inherebac uncialibus peciolis folia,vulgaris Ribes folijs no yalde diflimiha.fcd paullo^. 

 magis orbiculata, in brcves aliquot lacinias divi fa , cribufque eminenciortbus nervis aversa 

 parceprzdira, equibusmulcaJvenarad circumferenriamfparguncur, inambicudencaca:c 

 fummisvirgiscxeuncoblongiorcsceriuiorcfquepeciolifuflincncesfingularcmcaliculum.d 



quorloscmergiccandidus,nuncquacernis,moddquinisfolioliscon(tans,umbilicumoccu- 

 panribusmulcts exilibusftaminibus albiscumflavisapicibus: florifruclus fuccedit, fragi 

 magnitudine,rubcnsautpallidus, cujusinteriorpuipamollis, humida, mucilaginofa, exi- 



lium acinulorum plena.guftu non infuavis. 



Paludofis&humidislocisgauderc, exHoieriepiftoladidici, & maturicatem adquircre N*t*l.u 

 fruaum,menfibusIunio,Quintili,Sextili:abincolisver6WoUc&cer€nappellari. % Ntmtm - 



C e t e r v M, qua» confervandi hujus fruccus rario,quam admirabiles ejus faculratcs.cum 

 exipfiusHoiertepiftola, cumexijsqua:ipfeannofexco&nonagefimo iupra millcfimum 

 &quingentefimumprazfensmihiLugduniconfirmabac,fubijcerelibuic. 



Ex ipfofruclu,inquic,ElecluariumrudiminervaconficiuncquocannisNorwagij v atqueo^r4 



Finmarchij,in huncfermc modum. Baccas in fictili aut ahcno pcr fc ad mediocrcm confi- /**"• 

 ftentiam coquunt,nullo alio addito liquorc:cum cnim fucci plene. fint & molles,alieno hu- 

 morc irrigart non expetunc. Quanquam in delicacioribus funt nonnulli.qui melicrati Fio- 

 nenfis fquo fumme delectantur Septentrionales iftt)aliquid affundant.Hanc confe&ionem 

 idoneisvafisexccpcam,&, nccorrumpacurabambienrcacre, buryrodiflblucoobductam, 

 ufui ftudiofilFime rcfcrvant : nobilc fane, & probaciflimum illis adverfusfcorbutum rcme- tmitoam 

 dium. Etenim non facile credas, quar miracula ifta gens, fola hac mcdicina faciat quotidie: 

 uc omnjno facendum fic, nihil ad hanc efle vel cochleariam illam toc cncomijs hadenus ce- 

 Icbracam.vcl becabungiam,vel fifymbnum cardaminem,& id gehusalia, quibus Germani 

 fefeefFerunt. EcmetitdadmirandafingularisDei benignitas,quod Nordlandtarlongitisad 

 Scptcntrioncm remora:,& faediflimismot bis ob cxli foliqj inclementiam miferabilicer fca* 

 tcnti indigcnisremedijsprofpicerevolueritxnimvcrdmorborumcrudorum.putridorum, 

 melanchohcorum,mira hic ubique feges. Idcirco neceflitas miferos rufticanos varia auxilia 

 edocuic,ut nunc vel in graviflimis cafibus pauperculus aliquisaccommodatefibi futffy me- 

 deri fciat.Ita nonnuili fcorbuticos,quamvis ridicule.camen bene arque ucilicer hunc in mo- smhuticoi 

 dum curanc. In vicinam aliquam infulam moris abundanrcm exponunc, ; ibidemq; fo!os re- ™'^*g i 

 Iiaos,domum non transferunt,priufquam fanicati fint rcftituti.Tum cnim il!i,quafi ab om- ^ * 

 nihumanitateexclufi/ntxtamen {quodcrcdibilceft)cupidi,morisiftisvefcicoguntur, fi- . 

 veutcxtrcmorcmediopromiflamfanitatcmrecuperaretcntcnt.fiveutfitimjquautpluri- 

 mum torquentur.cxtinguant. Dumfy hoc ad fatietatcm agunt.finc dubio intra paucos dies 

 oppido convalefcunt . Hicme vcro quando id non licec , ele&uario fuo non miniis felicitcr 

 utuntur,fine ccrtadofi.auccuftodia. Aliquitococurationistcmpore, nulloaho alimcnto 

 utuntur. Ha&cnusHoicrus. 



Se d &illeipfeakeriuscujufdam Bacciferar,fimilibuspa7nefuperiorifolijs, a feinNor* 

 weeia obfervatx hiftoriolam mihi anno m. d. xcvi.communicabac 



P r o x i M a m [i fuperiore videlicet] inquit.laudcm meretur.fruticofa quedam fhrps,que. cW«* 

 Ribcfium foliolis & fruau,pro fua proportione adeo xmulatur , ut no dubtrem terciam Ri- JJJJJ* 

 bcfii fpeciem appellicare.DodraricaliscftjCorcicepetiolorum nigricante,rolijsIatis,diuectts 

 vicisfoliorummodo:bacc2incujufquepediculiapicequamplurim?conjunctarcamquam 



in umbella,non,utin vulgari Ribefio,e multisobIong«sracemuhspendences,rubenr,acidu- _ 



lar,(aporis valde grati.Incolis ^cticfcccun nuncupantur. ©ciwiww 



Cvm inRibcsvul^3rismcntioncminciderimus,fignificandumexifttmavi Auftriacas& RihivtL 

 Stiriacas alpes ejus quoddam genus alere,mhil,vel quam minimum a vulgari differens , fru- V*£* 

 c1:utamennonacido,fcddulci. . V. " * 



' Eft prajterea Secundum genus amplioribus folijs & majore fructu , Iiccr actdi f aporis ut Rtki wrf- 

 vulgaris:hujusenim flos vartat.quiaqui in vulgart herbacci colons eft, tn hoceleganccrru- *%" " 

 bet&puntceuseft.Anhuicfimilisquam N.V. IoannesBoifotinhorcoBruxelhsalcbat? ^, ^. 



MittebatetiamannoM.D.xxcix.aliudRibesgenusexAngliaacceptumadmeN.V.Ca^ w^M 



rolusdeTaflisveredariorum Antucrpixpratfcaus, quod uvarCrifpasrubrofruauappclla- u — j. ^ 



rione infcripcum erac.Poftea camen e Iacobi Gareci epiftola Londtno ad mc mifsafruaum 



ferre incclligebam (mcus eaira frucex florcs quidcm culic, deindc corrupcus cft ) vulgan fi- 



milem, 



.Vv* , 



