

CCCXV 



CLARISS» VIRO CAROLO CLVSlo, 



THOBIASROELSIVS 



Reip-MedioburgenfisMedicus 



S. P. D. 



• * 



I < 



* 





V p B r i o r i b v s menfibus.ad ccenam,mihi apud Pharmacorcnim 

 amicumind.cram acceflilibcns: adquamaffimsmcus Ioan. lunior, 

 Horum impnmis ftudiofus vencrat, in quacorporisnollri vucs vario ac 



lauco c.borum apparacu. reparabantur , & convivarum ammus tum vi- 

 vaconcemplacioneherbarum, ac omnifaria florum amcenirarcrefo- 

 cjllabatur (quiscredat h.berno .llo cemporeapud Macc.acam gentem, 



JB^&wc-l3^ZelandosIiodicvocanc,Anemoncscocciricasdupliccs,Narciirosiun- 



cifohos, Antirrhinum,&Caryophylleommflorum(pecicsfloruiflc 

 paflim m hortis.non alirerquama;ftace media.ac cadida Leucoia, & flavcntia luminaC il- 



thx,utloquiturColumelladecultuhorrorumlib.x?jcumhoncftoacutilideflonbus(cr. 

 mone deleclabatur. Ex his fermonibus dclapfi fumus in pcrcgnnas & exoticas plan tas : &: 



dum infrequenciconviviofarpealcernancurverba, opportune mentionem feci epiftola; 

 tua:, anaicorum opnme,qua petisac mones, ut de fru&u Caryoces , de fanna cujus tibi ali- 

 quando fpecimen mifi,& de radice Inhame fcrifeam aliquid , ut vehus dc his hiftorum lcn- 

 berequeas. 



Oftcndit nobis hoipes & dominusconvivij Wilhelmus Parduynius.cu m in fua arce pcri- 

 tiirimus^tumdiligentiflimus.radicemcraiTamjdodrantalem ,utnnque obtufam , quarab 

 cxcrema &: obtufiore radicisparre fex feptcmve farmenta ficca,humi diff ufa,&: multis exi- 

 guis fpinis munica prodaxerac.Sarmentis plunma folia iriharrent , quinque auc fex divifuiis 



infeda, funcqueeapalmariampIitudine:verumnonhcuitfoliavidcre. Radixhabctex- . 

 teriorem corticem nigricantcm , partem vero intenorem albiflimam : virgultum hoc 



unum,quodnunctibimitto,aradicepra:cidi, e'ftquc, utviderepotes, lignolum, rotun- 

 dum ,Ientum ac vimineum,fpinifiiue trcquentibus quidem horridum ; fcd admodum cxi- 

 guis. Admonui, uthancradicemadtedaret (quodipfumfeciflecognovi) qua?quidcm 

 ab ipfo pro Inhante habita fuit : fed aliterab Indorum Praefe&o, qui ad famuhtium fuum 

 duodecim mancipatosnigrosab InfulaS.Thoma?adduxerac,edo<5tusfui. Quum cnim cx 

 aerismutationeinmorbum incidifTet, me vocavirfanirarisrecuperandarcaufa.-atquehac 

 tamcommodaoccafioneoblata, fluduipIcnifIimcabipfisrcfcirc,qua:adhiftoriamiIlam 

 fpedarenc . Atque ipfe hanc radicem affirmavic illam efTe , ex qua hc farina , quam radtcis 

 Manyoucar farinam nominanc, & ab advenis Mandioca perperam dicirur. Manyoucar ra- M«»y°"e* 

 dix nec florem,necfru£tum facit,fed radiccferitur,nimirum m malleolosdllTe(fca.Mallco-■ / ' / ""'* r '"' <, • 

 li novclli terra: commifli in radicem craflam &: magnam efrormatur,fingulis ut plurimum 

 annis.&nonnunquam fcmeftribusinrcrvallis.prourfolum fuenrfcrcundum. Fcccund.tas 

 (blifacit,utradiccsintcrdum induorumdodrantum longitudincmexcrefcant. Cxtcrum 

 ManyoucaantepaucosannoseBrafihain Infulam D.Thomxdelataeft, qux i£quatori 

 fubjacecinlongitudinisgraduxxxm. 



NomcnquiaemlegitimumapudincofashujusInfulajcftManyouca: fedeorumaliqui w«»yr«*. 

 YucamaBrafilianisnominari volunt. Nondubiumquinplantarhujusnomenvcteribus rMf4, 

 • ignotum fuerit, ciim ne quidem occidentales ifhenationes fatis ipfis innotuerint. 



Radicisduntaxacufuseftillisadvi&umnecefTanusiconcinecradixfuccum lethalem,&: 

 tamen ab ef u radicis non abftinent. Veriim ita preparare norunt,ut faiina &: panis-e radice 

 conflatusedaturinnoxie.CorticeprimumabrafbfecantradiccscuItrislapideisinfruftuJa, M **> 

 8c taleolas, folique exponunt,& ligneis vel lapideis quibufdam inftrumentiscontundunt, ?*"*** 

 &: in minuciflimasparcescomminuunc: deindc faccisecorcice raris, vel a ftramineconcc- 

 xtis imponunc.ac pedibusfubigunt, donec omnem exprcflerint liquorem.qui non finc vi- 

 ttfdifcriminedeguftaripoffic. NonporuiexNigrishiscognofcere.huncfuccumuIlara- 

 tione polTe fieri falutarem,neco£lione quidem , quod camen de Yuca ceftaturdocliflimus 

 mcdicus Nicolaus de Monardes Hifpalenfis ineolibello quem defimplicibusmedica- 

 menris novi orbis infticuic,& tu latinum fecifti.Sed alios quofdam de Manyouca conveni, 

 -maxime verd nautam iftum.qui in Hifpaniola Novi orbis Infula , triennium cap^ivus fuit, 

 & Cheirurgum Lufitanum , qui ab urbc S. D ominici ejufdem Infula: , ance paucos dies ad 

 nos vcnit.qui mihi affirmarunc, hunc fuccum crudum valdeefleinucilem,maximeque le- 

 thalem exuerenihilominusomnemquaIiraremnoxiam,firecencesradicescumcarnibus 



chxecur.uti ipfimcc fepiuscxperci func:quodquidem a mulcis Nigris ignoracur.Fieri etiam 



r poccft 



cuC4 

 l:c. 



1 



