OBSERVATIONS DE QHBUSDAM PANDANB18. 53 
6. Pandanus humilis rumph. Fruticosus, caudicibus brachium vix crassis a pice ramosis erecto- 
divaricatis, radicibus aereis tennibus sustentis; foliis spiraliter trifariis elongato-linearibus 4—5 ped. 
longis, 1— lj poll, latis, flaccidis acuminatissiinis opacis subtus glnucis, margine costaque subtus a 
medio spinulosis, spinulis tenuibus vix carvatis albidis; spadicibus masc. inodoris compactis trigono-ova- 
libus, spathis albidis carinatis margine carinaque spinuloso-ciliatis; staminibus subpalmntira connatis, 
antheris abbreviatis truncatis; syncarpiis spiratis, ovo gallinaceo minoribus, drupis dein camosis ru- 
bris simplicibus; stigmatibus subsessilibns reniformibus. — Sylvae montanae Iavae occidentals. Mo- 
luccae. — Sarengseng bezaar mal. 
Frutex humilis, vulgo 6 -10-pedalis ; caudices brachium vix crassi, viridiuscule cicatrisati, ramosi, radices aereas 
tenues emittentes. Folia 4—5 ped. longa, 1 — \\ poll, lata, ftaccidula, elongato-linearia, basin versus parum 
angustata, acuminatissima, supra obscure viridia opaca, subtus glauca, marginibus rectangulariter deviis costa- 
que subtus a medio et plerumque supra in nervis 2 lateralibus apicem versus spinulose dentata, spiuulae lineam 
longae, tenues, parum curvatae, virescenti-albidae. Spadix masc. inodorus, interdum usque | ped. longus, coin- 
pactus, trigonus, oblougo-ovalis, erectus, spathatus. Spathae trifarie imbricatae, sursum sensim minores, lato- 
oblongae acutae, carinatae, striatae, vix nitentes, albae, apicem versus virescentes rarius llavescentes, margine 
carinaque spinulose-ciliatae. Stamina coalita, axi carnoso affixa; Jilamenta 3—8 in stipitem connata, apice 
brevissime subpalmatim libera; antherae subsessiles, abbreviatae, tetragonae, apice truncatae, albidae. Spadix. 
femineus erectus, odorus, vix semipedalis, ovali-trigonus, dein elongatus, pendulus. Spathae ut in mare, sed 
minores, virescenti-albidae v. pallide sulfureae. Syncarpia 6— 8-spicata, magnitudinem ovi gallinae vix aequan- 
tia, oblonga, obtusa, obsolete trigona. JDrupae simplices, obsolete 6-gonae, breves, olivaceo-virides, dein rubrae, 
pericarpio carnescente rumpente quasi materie mucosa conglutinatae. Stigmata subsessilia, reniformia, obtusa. — 
Rumphii icon (IV. tab. 76) satis, descriptio minus congruit. — (Auctor primum in mss. hunc tanquam novam 
speciem (microcarpum) proposuerat; nuper autem me certiorem fecit, eum a sp. rumph. haud dill'erre et P. 
pygmaeum hook. b. m. tab. 4736, non thouars, hue referendum esse. — Adnot. Edit.). 
7. Pandanus labyrinthicus kurz. Fruticosus, caudicibus \\ poll, crassis sparse tuberculatis 
ramosis erecto-divaricatis undique radices aereas valde intricatas emittentibus ; foliis spiraliter trifa- 
riis flaccidiusculis anguste linearibus 4 — 6-pedalibus pollicem latis acuminatissimis, supra nitidis, sub- 
tus glaucescentibus, margine costaque subtus dense spinosis, spinis curvatiusculis albidis ; spathis li- 
nearibus foliis subconformibus; syncarpiis elliptico-oblongis, 8 — D-spicatis, pendulis, ovum anserinum 
magnis; drupis simplicibus nitentibus olivaceis dein aurantiascentibus, stigmatibus lateralibus, stylis 
spinescentibus fragilibus simplicibus vel rarius furcatis. — Sumatra occidentals, in littore ad Siboga 
et Baros: teysmann. — Attoenoe vel Pandan mal. 
Frutex 15 — 20-pedalis, divaricatus; caudices brachium fere crassi, ramosi, glabri, sparse tuberculati, virides v. fusco- 
virides, dein ciuerascentes, cicatrisati, radicibus aereis sustenti et undique usque ad verticem fere alias pollicem 
crassas rectissimas inter se valde intricatas indistincte seriatim spinescenti-tuberculatas emittentes. Folia sub- 
coriacea, strictiuscula vel subtlaccida, spiraliter trifaria, 4 — 6 ped. longa, pollicem lata, anguste linearia, acumi- 
natissima, supra saturate v. lutescenti-viridia, lateribus rectangulariter deviis, apicem versus subplana, margine 
costaque subtus dense spinosa; spinae albidae, apice fuscidulae, curvatiusculae, lineam vix longae. Spathae 
lineares, syncarpiis multo longiores, virides, foliis omnino subconformes. Syncarpia 8 — 9-spicata, pendula, el- 
liptica vel elliptico-oblonga, ovi anserini magnitudine, virescenti-fusca, dein aurantiaca, nitentia. Drupae sim- 
plices, 5 — 6-gonae, apice convexae, stylo fragili erectiusculo spinescenti-producto vel rarius furcato coronatae, 
8tigmate laterali. 
8. Pawdanus stewophtllus kurz. Fruticosus, caudicibus crebris tenuibus sparse tuberculatis 
erecto-divaricatis, radicibus aereis caudice ipso crassioribus sustentis; foliis spiraliter trifariis^ anguste 
linearibus 2 — 3 ped. longis, \ — | poll, latis, acuminatissimis saturate viridibus utrinque nitentibus 
margine costaque subtus distanter spinulosis, spinulis rectis albidis; syncarpiis erectis solitariis ovo 
anserino paullo maioribus; drupis simplicibus fusco-viridibus dein aurantiacis nitentibus, stigmate la- 
terali, stylis fragilibus spinescentibus simplicibus rarissime furcatis. Freycinetia nitida miq. Ind. sem. 
Hort. Amst. 1853, p. 4; Fl. Ind. bat. III. p. 172. — Sylvae montanae Iavae occidentals, 3 — 4000'. 
Soeng riengung sund. 
Caudices crebri, conferti, pollicem crassi, intricati, divaricato-erigentes, cicatrisati, tuberculis sparsis acutis obsiti, ca- 
nescentes, radices aereas caudice ipso paene 3 crassiores crebras sparse tuberculatas emittentes. Fo[ia spirali- 
ter trifaria, coriacea, erecto-patentia, 2 — 3 ped. longa, \ — \ poll, lata, anguste linearia, acuminatissima, supra 
saturate viridia, subtus paullo pallidiora, utrinque nitentia, lateribus rectangulariter deviis, marline deusius 
costaque subtus marginem versus distantius spinulosa, spinulae lineam longae, rectae, viridiuscule albae, apice 
11. 14 
