48 



editionibus, & in Iconibus mentionem fecit, tantum pro 

 varietatibus eiusdem fpeciei , LINN^O A. rubrum 

 diftae, fint habitas; licet in prioribus huius diftionarii editio- 

 nibus easdera in veras diftinxeric fpecies, propriis ipfis aptans 

 differentias fpecificas, quarum alterara !ua fub fpecie indicavi- 

 mus. Sedineo, quod hanc priorcm fuam miferit fententiam, 

 & alteram amplexus fit, haftcnus fuflFragari non potui , cum 

 in his duabus plantis, ex iconibus noftris iudicans notas haud 

 paucas nec viles animadvertam , quibus in duas voras diflingui 

 potnnt fpecies : fcilicec, quod prior fic plaiua di )ica , altera 

 monoica; dsin quod prior gerat folia quinqueloba dentata, 

 alcera triloba?ferrata; tumquod gemmae inpriore finc rainorei. 

 imbricatce, quales etiam vel fafta efflorelcentia pertillere viden- 

 tur, in alceramaiores, pro more generis compofitK ex duabus 

 fquamarum paribus, adaudtae ad bafin aliquot minoribus,quorum 

 maiores,dum expanduncur,funt fibi fere ffiqua!es,cruciatini re- 

 cedunt, apicibus &marginibus retraftis, ita ut calycera tctra- 

 phyllura patentem referanc , unde florum fafciculi prodeunt. 

 Porro quod fafcicuh florum in priori fint pauciores & rariores, 

 in pofteriori copiofiores denfiores ,ita ut nonnunquam de ra- 

 mulis ipfis , quibus fupercrefcunt , prse eorum frequontia & 

 denfitate vix quicquam confpici poffic. His adde quod pe- 

 dunculi in priore fint longiores fubnucantes , inaltera minores 

 & magis erefti; dein quod prioris foeininei flores polTideant 

 calycemfeuPerianchiummonophyllum, perfiftens, iidemvero 

 alteriuspolyphyllum, deeiduum; tandem quod ala; in priore 

 fintmaiores &inagis arcuata:, inaltera breviores, reftiores. 



Hffic cunfta, qiise modo adduximus difcrimina fiunc 

 maxima ex parte ex iconibus noHris clara & perfpicua, &, qux 

 ex iisdcm minus clare cognofci poffunt, aliorum de Acere 

 rubro iconibus & efFatis fupplentur. Qaae poiterior noflra 

 affertio potiflimum de illo primo difcrimine valet, quod inter 

 ucramque plantam intercedere diximus : puta quod prior fit 

 dioica vel dipliyta, altera monoica vel monophyta. Etiamfi 

 enim id, quod de altera afTeruimus, ex icone fua fatis fuper- 

 que clareat, tamen idem, quod de priori perhibuimus sque 

 clare ex fua non cernitur, cum in eadem ramus florum mere 

 hermaphroditorum ferax, fed non alius raafculorum tantum 

 foetus, exhibeacur. Unde ambigiraus an huic fint praiter her- 

 maphroditos alii mafculi, & dumfinc, an eundem cum iisdem 

 inhabitent truncura proprios tantum fegregati in ramos, an ha- 

 tseant diverfum truncum? Rurfus, num forfan hi mafculi iam 

 defloruerint cum icon efTet confefta, annondum effloruerint? 

 At cum in lANN JEl peciebus plantarum, ubi noftra fuo in 

 ordine enumerata eft, in fine annotatum legimus, quod fit 

 planta dioica, idemque aDV HAMELIO, TraB-atude Ar- 

 boribus, ubi lcco cicato noftram plancam raeraoravic, & qui 

 ipfe propriam arborem mafculorum tantum fcracem aluit, unde 

 & flores delineandos curavic, atRrmari adverciraus, prseterea 

 a Catesbyo & ramulum hermaphrodicorum florum feu pocius 

 fruftuura, & alium mafculorum Feetura, delineatum confpicimus, 

 & id denique novifTime ab Araico, in paucis caro, D. du ROI 

 itt dijfertaiione iiiaugurali obfervationes botatticas fiftente, habica 

 Helmftadii MDCCLXXI. d. XXXI. Oaobr ulterius corrobo- 

 rari legimus, tum amplius ambigerenon pofTumus, fedtantum 

 dolemus , quod non ramus mafculus perinde ac alius andro- 

 gynus fiut exhibitus. 



Quo pauciores funt botanici, qui huius alterius nofl:raB 

 ptantae meminerunt , praiter enim MILLERVM, qui varie- 

 tacis loco habuit, & prarcer DUHAMELIVM, qui pro 

 vera & diflinda habuit fpecie, neminemnovi; eo numerofio- 

 res verofuntii, qui priorismentionem fecerunt,&haudpauci, 

 quieius delineationem adornarunt. Primus, qui huius men- 

 tionem fecit, fuitfme dubio PLVKENETVS, quil. c. no- 

 mine fupra exhibito hanc primum indicavic, & eius aliqualem, 

 fed tantum ramuli absque floribus & fruftibus, dedit delineario- 

 nem. Hunc fubfecutus efl; HERMANN VS, qui fffimin» 

 haud fpernendam exhibuit figuram , & plantas huius amplam & 

 haud inconcinnam defcriptionem ; unde tantum coUigere efl:, 

 ipfi fuifle individuum rudimenca fruftus non in duo fed tria 

 vel quatuor ftigmata definentis gerens, & arborem fuam, licet 

 quovis anno laste floruerit, numquam tamen maturafTe fruiSus : 

 Quod fine dubio duririae climatis tribui nequit, cum in Anglia 

 hsec & alcera fpecies fuos ad maturitatem perduxerint fruftus, 

 Proin ut alia fubfueric caufa neceffe cft, & hanc fufpicor 



fu.lTe abfentiam maris. Proximusa memomoHERMAN- 

 NO fuit CATESBY, qui eius tam ramum fructiferum 

 quam alium parvulum mafculorum florum feracem, nomine i 

 PLVKENETO indito, fterit, addens pauca hiftoriam plant* 

 concernenria. Hic igitur fuit primus, qui praeter ramulum, 

 a trunco florum hermaphroditorum defumtum, alium, ab al- 

 tero mafcutorum petitum, delineavit & unde aflTerrio, quod 

 flores fruaificacioni dicaci, qui funt vel mafculi, vel foeminei 

 feupotius hermaphrodiri, proprios fegregentur in truncos, ali- 

 qua ex parte verificatur. 



Ab hoc exftirit GRONOVIVS, qui 1. c. eius men- 

 tionem fecit. Non multo poft COLDEN eandem, cum 

 plantas Coldinghamias ex Provincia Noveboracenfi proprio 

 in Catalogo fif^eret, qui AiSlis Upfalienfibus A. r 742. infertus 

 eft, nomine GRONOVII memoravit, propriam ipfi, me- 

 thodo LfNN^ANA concinnatam, fubiungens defcriptionem. 

 Ex qua elucec, fibi fuiffe arborem fffimineam , cuius flores caly- 

 eem non monophyllura fed polyphyllum habueranc, fi fides 

 habenda eft eius deicriptioni , unde, fi mafcuiorum inieciffet 

 menrionera, colligendura fuilTec, fjara defcriptionem pertinere 

 ad hanc noftram alteram. Poft MIL LERVS in Icorisbuslc. 

 foemins fterit iconem , fed reliquis haftenus publicatis non me- 

 horem. Cui adiunxit hiftoriolam plantse, ubi alterius noftrte 

 nomine AcerisCaroli WAGERI menrio fit, & quae in 

 variis DiSlionarii hort. edicionibus itidem exftat. Hi difti 

 fcriptores haftenus arboris foemina: tantum, non seque maris 

 meminerunt : fed D V HAMEL, qui poft ipfos Traffatum 

 de /khoribus fcripfit, &LINN.SVSin noviore Plantarum hdice, 

 atque noviffime & quam maxime expreffe dii ROI I. c. 

 & trunci mas dicendi, & akerius fcemina nuncupandi, 

 meminerunt. Inter quos DVHAMMEL, quemprimum 

 nominavimus, propriam coluit arborem marem , cuius flores 

 adhuc tenellos & iam adultos, uc intra gemmas continentur, 

 aut ut folitarie confpiciuntur, delineandos curavit. Praeter 

 diftam vero, alteram adhuc coluit, qus ex ipfius fententia fuit 

 foemina, quamvis dum haec fcriberet nondum floruerit, quod 

 vero exinde fufpicatus eft, quum a Canadenfibus Botanicis 

 fuit edodlus dari huius fpeoiei duo individua , quorum alterum 

 floresfoemineos, akerummafculosferat, ficeriamD du ROI, 

 quem ulrimonuncupavimus, quum //i?rfe(rc<« (^Harbke), pagi 

 Helmftadio vic)ni,in Perill.a VELTHEiM arbores &frurices ame- 

 ricanas , quarum perplures & rariores colebat , inquireret, 

 utramque arborem , puta marem & foeminam , & quidem 

 in fiore , videre & obfervare obrigit. Unde vero LIN- 

 NiEVS idem perhibuerit, an propriis edodus fuerit obfer- 

 vationibus , an sliorura avtoptarum AmericaB provincias 

 peragrantium , an idem cum nobis ex CATESBEI figuris & 

 DV HAMELII effatis & figuris collegeric , nefcire me 

 facile fateor. Caeterum hic idem in concinne denominan- 

 da & definienda planta nec non in coUigendis fynonymis fuam 

 prscipue commodavit operam, quare & ipfi iam in horto Up- 

 ialienfi propriam adaptavit differentiam fpecificam, quam dein 

 in fpeciebus plantarum novioribus immutavit , inflorefcendi 

 modo in auxilium vocato: fed eandem rurfus ampliare coafli 

 fumus, ut alteram noftram fpeciem ab eadem diflinguere po- 

 tuerimus, cum ipfi fit idem inflorefcendi modus, tali^ foliorum 

 divifio & idem oolor quoad foha & flores,(unde potiffimuin 

 LINN^AN-ffi petitaj funtnota; fpecific£e)nec castera admo- 

 dum differant, attamen fitdiftinfta uti,ex difcriminibus fupra 

 enumeratis patere puto. 



Addendum denique adhuc putavi has plantas, praecipue 

 dioicam, in Americae Provinciis, ubi fponte crefcunt, ab in- 

 colis ad varios ufus converti : ex fucco enim ex arboribus, 

 primo vefe ad lignum usqueinforatis, deftillante, confici fac- 

 charum, Syrupum, ut obiter COLDEN&KALM, &accu- 

 ratius & plenius DV HAMEL indicarunt ; prsterea, ut 

 KALM in itinere Americano \i\tro memorat, ex ligno tomari 

 & fabricari varia utenfilia, qnae funt coli rotatiles, orbes, fca- 

 pi,pedes, quibus lefti, fedilia infiftunt, prscipue vero ex illo 

 marmorato fieri varia fcriniariorum opera, carius quam e vul- 

 gari venienria; excorrice porro aqua inco6to,additoChalcantho 

 parari colorem obfcure coeruleum ; quo tinguntur iana & 

 Linteamina , & e^ eodem taadem Atramentum. 



TAa 



