Praeterca ne quid mali quoque yctcri 



Daar en koven , op dat iomle gequetjle 



cedat plantx 



vulneri ab avulfione rami Vlante niets quaats en zoude overkomen 



> 



pfiduo, tantillum ficcae glebx adhibendum, 

 ut fucci effluxus inhibeatur: Hifce ritc a 



falmen de wonde met ivat drooge aarde 



me 



bfcryatisperquadricnnium&in h 



bejlrojen 



3 



op dat het uytdruypen van ^t/ap 



pfque diem confervavi 



verhindert mogtiverden: Dita/ksvan?ny 

 in agtinge genomen zijnde , heb ik defeplan- 

 ten vierjaar lang , en tot nog toe hewaart, 

 Dat de kragten hier van overeenkoinen 



Viribus convenire cum Euphorbio offi- 

 cinarum ex infigni fucci hujus acrimonia 5 tnet die van de gemeene Euphorhium ^ die 

 linguam potenterferientcj f^tis fuperque mendagelijksgehrmkt^geeftdejmaakydie 



colligitur. 



vryfcherp is , genoegfaam te kennen. 



/ 



DBSERVATIONES, 



Ex Zalee A^ncx urbe mare Athknticum fpedantc, 



quas pro 



AANTEKENINGEN, 



A h 



Vjt defiad van Zdee^ g^^^^^ in ^frica ^bj de AthUn 

 tifcheZee^ is defe melJ^gevende PUnte ^metfeergrootemoei 

 ten mede Qcbracht , de welke met re^t aehot^den word voq\ 



que, merito habenda: Omnes eqim Authores & Vete- ^^« opeihten Euphorbium der Offden, endatfo tvelten op 



|umma cura advecta eft planta hasc la6bea , i 

 Euphorbio veroVeterum, refpe^lbu loci natali 



isvinum- 



res & Recentiojres, qnanimiter teftantur Euphorbiura 

 in Africa gigni ,' unde Gummi , feu fuccus concretus 



fichte 'van deffelfs gehoorte tl 



hare hach 



want alle Autheuren , fio wel de Oude als %noe ge 



Euphorbium quoque officinis didus , ctiam hodie per ^«74^« eenfaariglvj^ dat den Euphorbmm in Africa groeit 



Virbem ante nominatam in Europam tranfvehitur ; mi- 

 randum certe quod Nobiliilimus D. J. Commelinus, 

 Botnnicus Exercitatiflimus , & (implicium officinahum 

 Exquifitiffimus Indagator in Commentariis fuis Hort. 

 Mal. part. 2. cap. 42. Plantam Scadidacalli Malabari- 

 bus diclam , pro Euphorbio vero habeat : fibi quoquc 

 podem locp contradicere vidctur , quando ibidem Afri- 

 f am Euphorbii pa^riam ipfeagnofcit , modumque Gum- 

 mi iftud colligendi Malabaribus incognitiim , la6teum- 

 uc Scadidacalli fuccam Medicis illic tantum in ufq cf^ 

 , ait; dfceptus verq videtur authorfruflulisEuphor- 

 biiexficcati, e Barbaria albtis, &intcrGummiinven- 

 tisj Plantad enim fucculentiorfcs aliam plane induunt for- 

 inam , fimul ac arefcunt ; praetcrea ccrtiffime conflat 

 plantam hanc & forma & angulorum humero faepiffime 

 variare , illud enim expcrti fumus , quod plus femel 

 , quoque nobis e locis arenofis & defertis Africac , Zalec 

 yicinis, allatae fint &juniores & annofiores Plantse , for- 

 irj^ longe difcrepantcs; Imo & ipfa eadem hsec Planta 

 liid depi£ta cumGummi, feu Euphorbii fruflulis adhac- 



waar van dejjelfs Gomrae^ of gedroogde Sap 



'!k 



j4potheken ook^de name van EuphQrbium is dragende , no(T 

 hedendaags ujt die boven gemelde Stad in Enropa gevoerd 



word i V is voorwaar te verwond 



dat 



fohannes Commelin , die een feer %i/el geoeffcnd Botanift ei 

 nauheurig Ondeizjoeker der Simpliciageweejl is , infjne aan- 

 teekeningen over den flortus MaL in 't ^fdeel van't^i.cap 

 de Scadidacalli der tJ^€alabaren voor den oprechten Euphor- 

 hium der Onden VQorfieh s ook^fchynt hj fg felven op dit 

 felve plaats tegen tefpreken y om dat hy aldaar bekent , dai 



i 



j4frica de g 



e 



plaats van den Euphorbium te houd 



t. 



dat de maniere van de; Gomme te verfamelen aan de Ma^ 

 labaren onbehend is i als mede dat het Sap van de Scadida^ 

 calli daar alleen by de zJM^edicjn-meefters in gebrujk^is j E^ 

 ^^£ '^ fihynd den ^Autheur geabufeert te ujn , wegens de 

 drooge fiukksn van ^t Gewas van den Euphorb:um uyt Bar-- 

 harjen onder de Gomme mede gebracht en gevonden z^ijnde i 

 want de Sap-rijke Gewaffen gedroogt z.ijnde , kl^^gen een qe^ 

 heele andre gedaante i daar-en-bovtn foo ccnjieert h 



dat 



Gewas vanforme^ en in getal van hoeken dikwils kc 



rcntlbusnobis indetranlmifla: Refragariequidem nqlu- '^ varieren , want wj hebben ondervond 



dnt 



ons meer 



uiusctiam alibi terrarum Plnntas inveniri Euphorbium 

 iftillantes , praetcr Africjc partcm illara jam fepius nomi- 

 |iatam: Guineamenimduas fpqcies producere certe fci- 

 mus, quae etiam aliquando nobisindetranfmiflk, Altc- 



iyt Zandtge en Woefie plaatfcn van tt^frica d. 

 hj Zalee gelegen y gefinden t.ijn^ fi^ j^^ge als oude PUnte 

 die vmforme veel van den anderen verfcheelden s jafelfs 



k^defe afgetekende Plant met Jiuk^j 



9 



ra cum Scadidacalli Hort. Mal. fatis convenicnte, alte- ^'^"^^ ^'^" vaji fttende overgefonden ^ ivj es^ willcn even-wel 



fh vero foliofa & in juftasmagnitudinisarborem excref^ 

 ccntc , cujus ibbolem hodie alit inflrudiffimus Hortus 



tegenfpreken dat ook^in andere plaatfe 

 fodani^e (jewnfjen gevonden %i/erden , djtar d 



de Wcreld 



peaumontianus. 



h ■ 



^f 



ijt komt tc druppelen , bujten dat meer gcmeld^ g 



e 



want wj z.ijn verfekert d 



foorten van EttphorbiHm voortbrengt , die ons ookjivel 



daan overqcfi 



waar van dtene met d 



K 



Florcs hujus PJantsc, intcr fpinas cmergeqtes pedr 



^ulo calyculato latiufculo carybphillumaromati^um qua 

 dantcnus mentienti infident * luncque pentapctali dilu 



dacalU van dey Hort. MaL genoegfaam is overeenko 

 dandere in tegendeelis geifladert , en aroeit tot dehoc 



een matelijken Boom , waar van den Beaumondfchei 



di^ vanfeer veel rare Cewajfen^ tjkelijk^ "^pfs^^ ^^ 9 



Plante befit. * ' : 



Hof 



noq een 



De Bloemen defes Qewafchs ^tujfchen de Doornen voortk^ 



\ 



flavi, ftaminibusquibufdamditati, (lyloquelong 



yjitten op een bfeetachtig^engekelkl (calyculato)^ 

 igjints een krnjd-nagel is verbeeldend 



1 



nutntivo , 



adnalcituf cdpfula (em 



jjfblad 



ligt geel 



Tithymalaceisconformi§, pcndula 



B^rotuada, grifea, nucleo albo referta 



tnq 



(cmi 



cS 



verfien 

 'tfeltoeb 



deft 



I ^ 



gende Bloem-flijl^ hier aan komt een driekant Zaat-^hujskt 

 te groeien^ geUjk^z^ijnde die van deWolfs-melkj^wa^rmdr 

 z.aden gebujsveji wcrden , dewelke rond , ^rauw , en va 

 binnen met een witte pit ver/ien z.ijn. 



^ V 



■ 



f-^ 



