(32) 
tere , magno rumpuntur impetu , & fo- 
nitum edunt , quas femel ruptas fi quis 
connec&ere ftudet , & oleum & operam 
erdet. 
Quautlatlatzin feu. arborem. crepitan- 
tem vocat Hernandes pag: 88. quia ejus 
vuClus cum maturuerit. flriis. aliquot cre- 
pitantibus debifcit , rumpiturque tanto 1m- 
petu ac fouitu , ut "velati bellico tormento 
ja&latus quam longiffime evolet. 
jcon, quam exhibet Hernandes , mi- 
nus, acipía defcriptio, plantam reprefen- 
tat, cujusfummitates an folia convoluta, 
an flores nondum apertos reprefentent, 
nefcio, fi fru&um, a jam defcriptà longe 
diverfam dicio , eandem tamen ejus defcrip- 
tionem exhibere nullus dubito. 
Hujus fructus nucleo Incolz utuntur, 
referentibus Clufio & Franfcifco Hernan- 
de ad corpus vomitu & alvi deje&ione pur- 
andum : utendi methodum his verbis de- 
Ícribit Hernandez , bipi ex his, detraciá 
uaAdam interiori mediaque membranulá , 
qua folet jnducere. anxietatem ,. bumores 
omues per faperna atque inferna , fed pra- 
cipue pituitam atque bilem detrabunt 5. fe- 
curum C9* felicis facce[]us medicamen , me- 
diocriter calidum , €9* morbis a frigore or- 
tis comvenienti[/mum :. torrefiunt ergo me- 
diocriter ,. C9? refolountur ex aqua , € ita 
matutino epotantur. Quas vires hifce fe- 
minibus negat Clar: Hans Sloane Med: 
Do&or & Collegii medici londinenfis , nec 
non Societatis Reg: Lon: Socius in cata- 
logo Jnfule Jamaicenfis pag: 214. , di- 
cens fe plures bujufmodi nuces commedi[Je 
fíue fabfequente vomitu aut alvi dejechio- 
"e. 
Nafcitur in calidis Novz Hifpanie & 
Jamaica locis. - os | 
reft open , breken met een groot gewelt , en 
geven een groot geluyd , dewelkenfooimand 
 foude tracbten wéder aan een te bechten, by 
«rüchteloofe arbeyd. foude doen. 
Quautlatlatlatzin ofte geluyd maaken. 
de Boom roemt bem. Hernandes op bet 88 
blad , om dat deffelfs vrucht, als fy ryp is , 
met eenige geluyd maaken de fpleten open. : 
fpleyt,en met foodaanigengewelt en geluyd 
opengaat , gelyk alsof het uyt een mor- 
tier gefchooten, feer verre heene vloogh. 
J "afbeeldfel , t'avelcke Hernandes *ver- 
toond , xverbeeld minder deefe plant als def 
felfs befehreyoingh , ovelhers toppen ick niet 
weete of [amen gevouvde bladen ,: dau noch 
net open « ynde bloemenvertoonen , foo fs 
de 'orucht voerbeelden , foo fegb ick dat veel 
van aeefe befibrevene verfcheelt ; maar 
twyfelde echter. miet ofte deffelfs befchres- 
«inge verbeelt defeloe. 
De Landaard gebruycht de pit van deefé 
"rtgbt ( gels Claftus en Hernandes vver- 
baalen ) om bet lichaam van boven en bene- 
den te fuyveren :: de maniere oan defelue 
te gebrmyken befchryft Hernandes met dee- 
fe s»oorden ,twee vandefe pitten, wanneet 
het middelíte binne vlies is wegh genoome, 
twelke gemeenelyk benauwtheid veroor- 
faakt, veegen wegh van boven en van on- 
deren allerhande humeuren , en voornaa- 
melyk de gal en flym; t is een vyligh hulp- 
middel van goede uyt flagh , matigh warm, 
en feer overeenkoomende in fiecktens, die 
van koude verooríaakt werden : fy worden 
dan een wynigh getooftert, en in't water - 
geweckt, enalíoo des morgens uytgedron- 
ken. JWelche kragbtenin deefe zaaden ont- 
kent denxermaarde Hans Sloane der Me- 
dicyne Doclor en lid van beyden fooKoninch- 
hbyke, als Medicyn Collegie tot Londen , in 
fyn. Regifler der planten , diein Tamaica 
wvafsen op bet 1x4 blad , feggende , als dat 
hy veel van deefe nooten heeft gegeten, 
fonder daar door van bove , ofte van on- 
dere iets quyt te raaken. | 
Het wvafl inde warme plaatfen oan Nien- 
fpaujen , en Tamaica.. | 
C AL. 
