Lebermoose (V. Schiffner). 



ß. humilis — Kami vix 1cm (rar. 2 cm) alti, densissime foliosi, folia lata. — • Insula Ker- 

 guelen, ster. (Nov. et Dec. 1874). — Port Palliser (Febr. iiieunte 1875). — Tab. I. fig. 14, \h. 



y. ovalifolia — Tenella, flaccida, caulibus teuuissimis (rarius robustior) foliis angustioribus 

 oblique ovatis, apice sinu profundiore exaetius bifidis, lobis acutis, dentibus marginalibus majoribus 

 acutioribus. — Tab. I. lig. IG, 17. — Ins. Kerguelen, „Successful harbour" steril. (11. 1875). 



Die Pflanze geliürt niclit, wie in Syn. Hep. angegeben ist, zu der Sect. .^diantoiik-a, sondern zu Seet. I: Vagae. 



P. fagicola nova sp. — P. tristis Gott. Ic. Hep. iiied. — Gaules elongati usque ad 8 cm longi, e 

 caule primario repente subefolioso nascentes, erecti vage — rarius diebotome — ramosi. Folia 

 alterna subcontigua vel remotiuscula arcuato — disticho — patula et suberecto-pateutia, haud 

 plana sed saepe subplicata, late obovata vel potius cuneato • — obovata basi angustiore cauli in- 

 sidentia, margine dorsali inferne breviter decurrente, subrecurvo — patulo integerrimo apicem 

 versus subdentato, margine ventrali arcuato plus minus dentato, apice rotundato denticulato vel 

 subtruncato — l)identulo. (Denticulatio foliorum maxime variabilis.) 



Amphigastria rudimentaria ad basim marginis ventralis foliorum cauli inserta saepe (sed nequaquam semper!) adsunt. 

 Cellulae foliorum rotundo-polygonae circumcirca fere aequaliter incrassatae vel magis rotunda et angulis magis incrassatae. 

 Perianthium terminale (in ramis majoribus Yel in caule) Tel e diehotomia, breviter obovatum vel subturbinatum medio ventricoso 

 inflatuni apice (juventute subconstrictum) subcompressum usque ad medium vel ultra bilabiatum, labiis rotundatis ciliato-dentatis; 

 folia involucralia perianthium subacquantia foliis cauliiiis fere conformia sed majora. 



a. typica. Planta aliquantum robustior, magis ramosa, foliis densioribus contiguis esacte den- 

 tatis, dentibus inaequalibus circuitu 10 — 20 armatis. Cellulae foliorum oblongo-rotundae, circuitu 

 inaequaliter incrassatae interstitiis subtriangularibus. — Tab. I. fig. 18, 19. 



ß. var. mbpectinata. — Plagiochila subpectinata Bescberelle et Massal. in Bull, de la soc. 

 linn(5enne de Paris 6 Oct. et 4 Nov. 1886. — Hepat. du Cap Hörn. p. 213 n. 14 tab. 2. f. V. 



— P. elegans Gott. Muse. — Laxius foliosa, statura graciliore foliis parcissime dentatis, apice 

 saepissime emarginato bidentulis, ampbigastriata vel amphigastriis uuUis. Cellulae foliorum minores 

 subpolygonales circuitu fere aequaliter incrassatae. Inter a et ß formas intermedias invenimus. 



— Tab. 11. fig. 1—3. — Fretum magellanicum, Tuesday-Bai cum PI. patagonica aliisque 

 Hepaticis ad truncos Fagi betuloidis babitat. a. copiosior et parce fructificans, ß. rarior caespiti- 

 bus Plagiochilae patagonicae irrepens (2. 1876). 



Steht der Blattform nach der PI. heterodonta nahe, unterscheidet sich aber durch die bedeutendere Grösse, anderen 

 Wuchs, die nicht so deutlich zweizähnige Blattspitze, die oft vorkommenden Amphigastrien etc. — PI. subpectinata Besch. 

 et Mass. ist trotz ihres anderen Aussehens sicher nur eine Form der PI. fagicola. 



J>. btspinosa Lndbg. Mns. — Gott. Pug. novar. Hep. Musei Paris, in Ann. sc. nat. Ser. IV. tom. VIII. 

 1857, p. 326. n. 10. tab. 11; Bescherelle et Massal. Hep. du Cap Hörn 1889, p. 209 u. 8, 

 tab. I. fig. II. 



y. Naumanniana nova var. — PI. caule repente ramis principalibus adscendentibus foliis ovato- 

 trapezoideis basi imbrieatis erecto patentibus et saepe reflexo-subsecundis unde stirps angustior 

 apparet, margine ventrali arcuato serrato- dentato basi saepius reflexo, apice (in ramis novellis) 

 luuato-bidentato, vel in vetustioribus 1,5 mm longis 3 — 4 dentibus armato, margine dorsali apicem 

 versus uno alterove dente ornato vel rarius edentato leni sinu longius in dorsum caulis decurrente 

 et in basi angustissimo 4 — 6 dentes habente adjectis cristulis parallelis disjunctis denticulis vel 

 cellulis singulis prominentibus crenulatis inter folia cellulis foliorum maguis rotundis vel ovalibus 

 subcontiguis, interstitiis triangularibus parvis; periantbio pro more maximo (3 mm longo, 3,5 mm 

 lato) semimaturum fructum fovente late obconico ore compresso labiis rotundatis fere 20 dentibus 

 latiusculis armatis, in medio altitudine 1,5 mm lato, basi ad 0,4 mm attenuato; foliis involuci'alibus 



