135 



Hoe eenvoudig de hier beschreven proef ook is, daarin kan toch nog een verdere 

 vereenvoudiging worden aangebracht, die dan een niet minder opmerkelijk resultaat 

 oplevert 1 ). Deze vereenvoudiging bestaat in het weglaten van de salpeterzure 

 ammoniak, dat is van de in de infusie gebrachte stikstofverbinding. Men verkrijgt 

 dien ten gevolge een vloeistof van de samenstelling: Leidingwater met ^20% kaliuni- 

 fosfaat, en indien deze, na infectie met tuinaarde, in het licht wordt opgesteld, zal 

 men het antwoord verkrijgen op de vraag of in de natuur mikroben aanwezig zijn, 

 die het vermogen bezitten om in him koolstofbehoefte te voorzien uit het vrije kool- 

 zuur en in bun stikstofbehoefte uit de vrije stikstof der atmosfeer. Dat antwoord is 

 niet dubbelzinnig: men verkrijgt na twee of drie weken een infusie van Myxo- of 

 Cyanophyceen, slijm of blauwwieren, waarin groenwieren en Diatomeen zoo goed als 

 gcheel ontbreken, welke laatste dus blijkbaar niet van de vrije atmosferische stikstof 

 kunnen leven. Twee genera van de genoemde merkwaardige klasse van het plantenrijk 

 vertoonen daarentegen dit kenmerk bij uitnemendheid, n.l. de Myxophyccen geslachten 

 Nostoc en Anabaena, waarvan in deze infusies meerdere soorten worden aangetroffen. 

 Een dezer soorten is bijzonder opmerkelijk, n.l. de Nostoc punctiforme, omdat die 

 niet alleen uit de stikstofbindende infusies is verkregen maar ook uit de in rein- 

 kultuur gebrachte gonidien van het op onzen zandgronden zoo algemeene korstmos 

 Pcltigera canina. Ook dit korstmos moet dus in staat zijn, door middel van de daarin 

 voorkomende gonidien, zich met de vrije atmosferische stikstof te voeden. 



Overal waar het licht beschikbaar is kan men zich geen eenvoudiger geval van 

 levensontwikkeling denken dan het hier beschouwde. Stelt men zich op het stand- 

 punt, dat op onze aarde het leven niet is ontstaan maar uit de wereldruimte is aange- 

 voerd, als cosmobios, gedragen door meteoren, van vergane werelden afkoms'tig, dan 

 zouden het Cyanophyceen kunnen geweest zijn, die op de nog woeste aarde aange- 

 komen, hier de voor hun ontwikkeling zoo eenvoudige levensomstandigheden konden 

 gevonden hebben, waarbij geen andere levende wezens bestaanbaar waren. Dit zoude 

 reeds mogelijk zijn geweest in het tijdvak, lang voor de vorming der oudste, thans 

 bekende fossielen bevattende sedimentaire formaties, n.l. in den tijd toen de opper- 

 vlakte van de aarde nog niet beneden 50 of 60 C. was afgekoeld, want zelfs thans 

 nog kent men Cyanophyceen, welke in heete bronnen bij deze hooge temperaturen 

 kunnen leven. 



De hypothese der zoogenaamde cosmische panspermie is echter zoo onwaar- 

 schijnlijk, dat het nauwlijks waard is daar lang bij stil te staan, en bovendien begint 

 zij meer en meer aan beteekenis te verliezen, naarmate de bezwaren tegen de 

 mogelijkheid van het bestaan der spontane generatie ons minder onoverwinnelijk 

 tceschijnen. 



Een andere opmerkelijke uitkomst van de Mikrooekologie vinden wij in de 



Infusies met chemosyn these. 



Stelt men zich de vraag of er infusies kunnen bestaan met wezens, die in staat 

 /ijn in volslagen duisternis hun koolstofbehoefte te dekken uit het koolzuur van de 

 atmosfeer, dan weet men, dat het noodig zal zijn in die infusies een bron van energie 

 te brengen, die het licht kan vervangen. Tot nu toe is het nog maar alleen gelukt daar- 



') Centralblatt fur Bakteriologie, 2e Abt. Bd. 7, pag. 561, ipor. 



