233 



gevoed kan worden en daarmede slechts langzaam groeit. Wijngist en broodgist ver- 

 houden zich evenzoo. 



Verbetering kan in het rendement gebracht worden door de vervanging van het 

 ammoniakzout door zekere aan het planten of dierenrijk ontleencle aminozuren of 

 amiden, zooals asparaginezuur of asparagine, terwijl peptonen als stikstofbron nog 

 gunstiger werken. Maar deze stoffen behooren reeds op zich zelf tot de bestanddeelen 

 van het menschelijk voedsel, zoodat men door hun gebruik het genoemde praktische 

 doel niet zoo volledig zou bereiken. 



De mikrobenwereld is echter zoo ontzaglijk rijk aan soorten van sterk uiteen- 

 loopende voedingsvoorwaarden, dat het wel de moeite waard was, te vragen of tr 

 ook andere mikroben bestaan, die voor het gestelde doel veel beter geschikt zijn dan 

 de alkoholgisten. Vooral de verschillende schimmelsoorten en de met de schimmels 

 verwante gistvormen van de geslachten Dematium, Mycoderma, Torula, Oidiiim, 

 Endomyces en Blastomyces verdienen uit dit oogpunt nader beschouwd, en ik kan er 

 wel bijvoegen, ook nog nader onderzocht te worden, want onze kennis is dienaan- 

 gaande nog zeer onvolkomen. 



Wat de verschillende schimmelsoorten, alsmede de geslachten Dematium en 

 Blastomyces betreft, moet opgemerkt worden, dat hun groeisnelheid langzamer is dan 

 die van biergist, wat natuurlijk, wanneer het op de voortbrenging van groote hoeveel- 

 heden aankomt, tot technische moeielijkheden aanleiding geeft. Daarbij komt, dat 

 zij voor hun ontwikkeling veel meer lucht vereischen dan de biergist, met andere 

 woorden, dat zij tot de echte aeroben behooren, terwijl de biergist tot zekere 

 hoogte een anaerobe mikrobe is. Dit maakt de kultuur van die organismen, 

 vergeleken met die van de echte gistsoorten moeielijker. Want terwijl de laatste 

 zich ook in de diepte der kultuurvloeistoften sterk kunnen vermeerderen, is dit 

 bij de schimmels en Blastomyceten, zelfs bij het doorblazen van lucht in veel min- 

 dere mate het geval ; zij vereischen voor snelle ontwikkeling de aanraking met de 

 lucht zelve. Zij moeten daarom, zal hun groei met de grootst mogelijke snelheid ge- 

 schieden, op vaste kultuurbodems worden aangekweekt, waaraan groote bezwaren ver- 

 bonden zijn indien het de massaproduktie geldt. Daartegenover staat echter het feit, 

 dat het plastisch aequivalent dezer organismen hoog is, zoodat zelfs bij de gewone 

 kultuur in kultuurvloeistoffen, met schimmels en Blastomyceten zoo belangrijke rende- 

 menten aan droogstof verkregen worden, dat er geen twijfel over kan bestaan of dit 

 feit moet in zekere gevallen van praktische beteekenis kunnen worden. Maar hierbij 

 stuit men op vele vragen, die slechts ten deele beantwoord zijn. Alleen voor de 

 zwarte penseelschimmel, Aspcrgillus niger, is het vraagstuk nader onderzocht en 

 daarbij is gebleken, dat onder de gunstigste voedingsverhoudingen slechts ca. de helft 

 van de in het voedsel aanwezige koolstofverbindingen in het schimmelmateriaal, a's 

 droogstof gewogen, terug wordt gevonden. Van deze droogstof is evenwel niet meer 

 dan 12 a 15% eiwitachtige stof, terwijl de rest uit celstof en andere koolstofverbin- 

 dingen bestaat, wier voedingswaarde gering of nul is. Zelfs omtrent de voedings- 

 waarde van de als eiwitstoffen beschouwde stikstofverbindingen is men in het on- 

 zekere. Is daarvan een deel chitine of een daarmede verwante stof, zooals door eenige 

 botanisten beweerd wordt, dan zal ook dit deel voor den mensch wel onverteerbaar 

 zijn. Ook bij de met de schimmels in vele opzichten verwante champignons en andere 

 eetbare paddestoelen, die nog al rijk zijn aan eiwitachtige stoffen, begint men meer en 



