237 



schappen in sterke mate een erfelijke verandering ondergaan, wellicht zou dus de 

 vastheid verhoogd kunnen worden door het vinden van mutanten, die in dezen gun- 

 stigen zin gemuteerd waren. 



Daar deze huiden gemakkelijk als volkomen homogene vliezen kunnen verkregen 

 worden, die in allerlei vormen zijn te brengen, kunnen daarmede handige dialysatoren 

 worden gemaakt, die veel betrouwbaarder zijn dan perkamentpapier en even ver- 

 trouwbaar als varkensblazen. 



Uit een chemisch oogpunt is de xylinumbakterie merkwaardig wegens de vele 

 zwakke oxydatieprocessen, die daarmede bewerkt kunnen worden en die gewoonlijk 

 gekarakteriseerd zijn door het intreden van een molekuul of een atoom zuurstof in de 

 stof die wordt omgezet en het uittreden van een molekuul water. Hiervan heb ik 

 boven reeds genoemd de oxydatie van sorbiet tot sorbose, van manniet tot laevulose 

 en van glukose tot glukonzuur. Thans voeg ik daaraan nog de volgende omzettingen 

 toe: glycerine wordt dioxyaceton, erythriet wordt erythrulose, arabiet wordt arabi- 

 nulose, perseit wordt perseulose, volemiet wordt volemulose, glukonzuur wordt oxy- 

 glukonzuur, propylglycol wordt acetol of acetylcarbinol, butyleenglycol wordt methyl- 

 acetal. Dat alkohol tot azijnzuur, azijnzuur tot koolzuur en water, propylalkohol tot 

 propionzuur, butylalkohol tot normaal boterzuur geoxydeerd worden, zal na het boven- 

 staande wel niet verwonderen, maar voor deze omzettingen zijn sommige andere 

 azijnbakterien veel beter te gebruiken. 



Hieraan zouden nog vele andere oxydatien van organische zuren kunnen toege- 

 voegd worden, die bijzondere tusschenprodukten opleveren, maar slechts in geringe 

 hoeveelheid, omdat de daarbij betrokken grondstoffen zoo gemakkelijk in koolzuur en 

 water worden omgezet, dat is volledig physiologisch verbranden. 



De uitvoering van al deze proeven is eenvoudig; de stoffen die men wenscht te 

 oxydeeren worden toegevoegd aan bouillon of gistwater, dat met zuur kaliumfosfaat 

 of met vrij fosforzuur zeer zwak wordt aangezuurd. 



Bedenkt men nu, dat bij de meeste dezer omzettingen tevens bakterienhuiden 

 gevormd worden, die voor een groot gedeelte uit cellulose bestaan, dan ziet men welk 

 een merkwaardig organisme de xylinumbakterie is. 



Voor wij het onderwerp der drijvende huiden geheel verlaten, moet er nog op 

 gewezen worden, dat vele groenwieren op water huiden vormen, die bij het wegloopen 

 van het water op de landerijen of in de slooten achterblijven als het zoogenoemde 

 meteoorpapier, waarbij vooral de weinig voorkomende, maar gemakkelijk kultiveer- 

 bare prachtige groenwier Sphaeroplea anmdina een rol speelt. En verder op het feit 

 dat allerlei schimmelsoorten, op verdunde voedseloplossingen betrekkelijk taaie huiden 

 kunnen vormen, die zeker verdienen nader onderzocht te worden. In elk geval leeren 

 zij, dat de vervaardiging van een gekleede jas uit afvalwater niet zoo onmogelijk is 

 als men zou denken. 



Twee andere koolhydraten, die als wandstoffen van mikroben ontstaan, zijn het 

 dextran en het laevulan, die, zooals hun naam aanduildt, het gepolariseerde licht naar 

 tegenstelde richtingen draaien. Chemisch zijn beide daardoor merkwaardig, dat zij 

 uitsluitend uit rietsuiker ontstaan, zoorlat hun vorming ook tevens de aanwezigheid 

 van rietsuiker aanwijst. 



Dextran. Het dextran is een produkt van verschillende melkzuurbakterien en 

 wordt aangetroffen in allerlei modification, welke in vastheid en watergehalte van 



