Hetvoorkomen van urease bij hoogere planten. 



Chemisch Weekblad, Amsterdam, 136 Jaargang, 1916, biz. 443 444. 



Onlangs heeft de Heer C. P. M o m in dit blad *) bij vergissing gezegd, dat in 

 soja-boonen geen urease voorkomt. 



De Heer M om is echter voor deze vergissing niet verantwoordelijk, maar ik zelf 

 ben dit. Door de onachtzaamheid van mijn laboratoriumpersoneel waren namelijk 

 aan den Heer M o m verkeerde monsters ter hand gesteld, die ook door mij als soja- 

 boonen beschouwd waren, omdat ik meende, dat zij afkomstig waren van mijn collega 

 Prof, van Iterson, hetgeen niet het geval was. 



Later ontving ik van Prof, van Iterson vier monsters soja-boonen uit de 

 collectie van zijn laboratorium ; twee daarvan zijn geel, de twee andere zwart. Alle 

 zijn zeer rijk aan urease. Een van de twee zwarte varieteiten, die het etiket draagt 

 Karbin, bestaat uit levende boonen, die bij 30 C. reeds na 2 X 24 uur kiemen. De 

 andere zijn gedeeltelijk dood. Voor de ureasereaktie maakt dit geen verschil. 



Een ander monster ontving mijn laboratorium van den Heer T e m m i n c k 

 Groll uit Amsterdam; ofschoon dood zijn alle deelen der kiem vol urease. Ta- 

 ke u c h i heeft dus volkomen gelijk 2 ). 



Daar ik geloof, dat de irisreaktie, die ik in 1901 3 ) beschreven heb om urease 

 in uiterst kleine hoeveelheden materiaal, bijvoorbeeld in zeer kleine bacterienkolonien 

 aan te toonen, weinig bekend is, maar door sierlijkheid en eenvoud een ander lot ver- 

 dient, wensch ik daarop nog eens de aandacht te vestigen. 



Aan gistwater, verkregen door 30 a 40 gram gist met 100 cM 8 . water te koken 

 en te filtreeren, wordt 10 gram gelatine en 2 gram ureum toegevoegd. De gesmolten 

 massa wordt in een glasdoos uitgegoten, waardoor men, na stolling, een vaste gelatine- 

 plaat van een paar millimeters dikte verkrijgt. 



Brengt men op de oppervlakte van zulk een plaat eenig materiaal, dat urease 

 bevat, bijv. kolonien van ureasebakterien of mikroskopische doorsneden van soja- 

 boonen of van andere straks te noemen planten, of strooit men er een weinigje stof op, 

 verkregen door droge soja-boonen of zaad van gouden-regen fijn te stampen, dan ziet 

 men reeds na enkele minuten of uren, al naarmate van den ureaserijkdom, een hoogst 

 eigenaardige verandering in de oppervlakte der gelatine rondom het preparaat ont- 

 staan, tengevolge van de vorming van ammonium-carbonaat uit het ureum. Deze ver- 

 andering bestaat claarin, dat zich in de oppervlakte koolzure kalk, wellicht gemengd 



*) Een quantitatieve bepaling van het ureum. Chem. Weekbl. 1916, 72. 



2 ) Chem. Zeitung 35, 408 (1911). 



3 ) Arch. Neerl. (2) 7, 36 (1902); Centralbl. f. Bakteriol. 2. Abt. 7, 33 (1901). 



