De infusies en de ontdekking der bakterien. 



Jaarboek voor 1913 van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen, gevestigd tc 



Amsterdam. 



De infusies, af- of opgietsels, met hun mikroskopische bewoners, gaven in den 

 loop der tijden aanleiding tot het doen van een aantal groote en kleine ont- 

 dekkingen. In de eerste plaats tot de ontdekking van die mikroskopische be- 

 woners zelve. 



Alvorens deze nader te beschouwen begin ik, duidelijkheidshalve, met de be- 

 schrijving van de volgende zeer eenvoudige proef om in drinkwater, niet alleen de 

 aanwezigheid van bakterien, maar ook die van de daarin veel zeldzamer voorkomende 

 infusorien, monaden en amoeben aan te toonen. Dit geschiedt door van het drink- 

 water, door toevoeging van een weinig moutextract of bouillon, een infusie te 

 maken en deze in een verwarmde ruimte te plaatsen. Het moutextract of de bouillon 

 vervangen hierbij datgene, wat in de gewone infusies, verkregen door plantaardige 

 of dierlijke stoffen met water te overgieten en dan aan zich zelf over te laten, door 

 het water uit die stoffen getrokken en in oplossing gebracht wordt. 



Spoedig beginnen, ten koste van het opgeloste voedsel allerlei zeer kleine bak- 

 terien zich sterk te vermeerderen en, zoodra dat voedsel is opgebruikt, gaan juist de 

 veel grootere monaden, amoeben en infusorien groeien, die zich niet kunnen voeden 

 met de toegediende opgeloste stoffen, maar wel met de bakterien zelve, welke zij in 

 groote hoeveelheid verslinden. Men heeft deze twee voedingswijzen de vegetale en de 

 animale voeding genoemd, omdat de hoogere planten zich alleen met opgeloste stof- 

 fen, de hoogere dieren zich ook met vaste stoffen kunnen voeden, maar men ziet, dat 

 dit kontrast reeds bij de mikroben voorkomt. 



Ook ziet men steeds bij deze proef, dat de amoeben, infusorien en monaden 

 veel later in de infusies ontstaan dan de bakterien, hetgeen voor onze verdere be- 

 schouwingen van bijzondere beteekenis is. 



De infusies van Leeuwenhoek en Huygens. 



Overgaande tot de bespreking van de eerste in de geschiedenis der biologic 

 genoemde infusies, namelijk die van Leeuwenhoek en Chr. Huygens, 

 wensch ik op te merken, dat mijn hoofdbedoeling daarbij is aan te toonen, dat de 

 ontdekking der bakterien vroeger heeft plaats gehad, dan dit tot nu toe wordt aan- 

 genomen, en samenvalt met die der mikroskopische wezens in het algemeen. 



De eerste waarnemingen van Leeuwenhoek op dit gebied zijn wel bekend. 

 Omstreeks het midden van September 1675 zag hij in regenwater, dat eenigen tijd 



