139 



deelt : die niet ontstaat door spontane generatie maar voortgebracht wordt door 

 een andere vlam. 



Deze beschouwing, ook reeds door W i 1 h e 1 m R o u x uitgesproken, moge nog in 

 vele opzichten vaag zijn, in verbinding met de enzymtheorie der levende stof is er een 

 kern van waarheid in gelegen, die uitzicht opent op nieuwe proeven. 



De infusies der natuur. 



Naast de infusies der wetenschap staan die van de natuur. Rivieren en meren 

 zijn infusies in het groot, zoo ook de zee. 



De akker van den landman bestaat uit aarddeeltjes, die elk met een waterlaagje 

 omhuld zijn, waarin een rijkdom van mikroskopisch leven voorkomt, dat overeen- 

 stemt met dat der infusies, gemaakt met plantaardige of dierlijke stoffen: een Geobios 

 met de zelfde elementen als het Hydrobios. Maar overal in den grond bevinden zich 

 ook luchtruimten, die begrensd zijn door de waterlagen der aardeeltjes, en in die 

 grondlucht verzamelen zich de gassen van den bodem, die tot voedsel kunnen dienen 

 aan het Aithrobios, de luchtflora, levende niet in maar drijvende op dat aardwater. 

 Schimmels en hoogere fungi zenden tallooze myceliumdraden uit over de zandkorrels 

 en door de humusdeeltjes en concurreeren met de bakterien en de plantenwortels om 

 het meestal nauw afgepaste voedsel, zij vormen het zenuwstelsel van het aaclrijk, en 

 de verwoesting ervan door de ploeg van den landman, veroorzaakt een chaotische 

 verwarring onder de bewoners, die zich slechts langzaam herstelt. Ook hier wordt een 

 verbitterde strijd gestreden. Infusorien, monaden en vooral amoeben verslinden op 

 reusachtige schaal de nuttige bakterien en de uitslag van den strijd beheerscht, in 

 wellicht even hooge mate de vruchtbaarheid van den bodem, als de daarin gebrachte 

 vruchtbaar makende stoffen dit doen. 



Maar deze ingewikkelde infusie, deze mundus subterraneus, is thans nog slechts 

 zeer onvolkomen bekend en zal ongetwijfeld in den loop der tijden vreemde verrassin- 

 gen brengen. Daar toch, zijn omstandigheden verwezenlijkt, die in de kunstmatige 

 infusies tot nu toe niet konden worden nagebootst en waaraan bewoners kunnen zijn 

 aangepast, van welke ons de duidelijke voorstelling ontbreekt. 



Wat de diepte van de zee voor ons verborgen houdt is nog veel geheimzinniger. 

 Ook daar zwermt een mikroskopische wereld rond van ontaglijke samengesteldheid 

 en beheerscht door allerlei andere nooden en driften dan die, waaraan de heden- 

 claagsche wetenschap aandacht schenkt. In het slijk van den Oceaan heerscht diepe 

 duisternis, al moge daarboven de fantastische stralen der diepzeebewoners alles in 

 schemerlicht brengen. In die duistere omgeving is de aanwezigheid mogelijk van 

 zwavel en zwavelwaterstof en van andere anorganische lichamen, die door hun om- 

 zetting bronnen van energie worden, en waaraan bekende en onbekende levensvormen 

 kunnen zijn aangepast, die door deze energie in staat zijn het aldaar aanwezige 

 koolzuur te reduceeren en zoodoende in hun koolstofbehoefte kunnen voorzien. Zij 

 leveren het bewijs, dat een organische wereld bestaanbaar is in volslagen duisternis. 

 Donkere wereldbollen, niet meer door een zon beschenen, kunnen niettemin het 

 tooneel van het leven zijn. 



Maar op den bodem van den oceaan heerscht een druk van gemiddeld 300 atmo- 

 sferen. Wat zal de invloed daarvan moeten zijn op de processen, die in het slijk van 



