52 



van Ouljanin 1 ), Krapelin2) en D e w i t z 3) overeenstemmend gebleken 

 dat op de 7e en 8e achterlijfsringen, tegen den tijd dat de larve in poptoestand over- 

 gaat, een 6-tal papillen zichtbaar worden; daaruit, en uit de ventraaldeelen der be- 

 trokken ringen, ontstaat later het geheele geslachts-apparaat, en wel wat de in- 

 wendig gelegen deelen betreft, door woekering naar binnen (eierstokken, giftblaas, 

 giftklier, smeerklier), wat daarentegen de uitwendige aanhangselen aangaat door 

 woekering naar buiten (het legboor-apparaat). Het aantal der genitaalpapillen 

 bedraagt, zoo als boven werd gezegd, 6. Hiervan zijn er 4 op den 8n, de twee an- 

 deren op den 7n ring geplaatst. Nu plaatsen zich de 4 papillen van op een na den 

 laatsten ring zoodanig, dat weldra de 2 middelsten daarvan tot een onparig stuk ver- 

 groeien, de angelgoot (fig. 4 en 7,g), terwijl de beide woekeringen van den 7n ring 

 zich verlengen tot de twee styletten of steekborstels (fig. 4,5) die over twee ribben 

 op de angelgoot kunnen heen en weer schuiven, zoo als straks nader zal blijken. Het 

 is dus buiten alien twijfel, dat de 4 genoemde angeldeelen volkomen homoloog 

 zijn met andere segment-aanhangsels zoo als de vleugels, de pooten of de sprieten. 

 Wat er wordt van de twee andere papillen op het 8e achterlijfssegment en waar- 

 aan de andere deelen van de legboor hun oorsprong ontleenen, is nog niet volko- 

 men vastgesteld, en omtrent het verschil van meening dat te dien opzichte heerscht 

 (D e w i t z p. 198, Krapelin p. 320), kan ik niet nalaten nog het volgende op 

 te teekenen. 



In de leerboeken der zoologie wordt gewoonlijk de volgende morphologische 

 waarde aan het angel-apparaat toegekend : de schrijvers stellen zich voor, dat er 

 eene metamorphose van ringen heeft plaats gehad, zoo diep ingrijpend dat daardoor 

 het werktuig in quaestie ontstond. Het eerst werd eene dergelijke verklaring weten- 

 schappelijk begrond door L a c a z e D u t h i e r s 4 ) ; zij schijnt geheel in overeen- 

 stemming met het verdwijnen der 7e en 8e ringen; eene vergelijking toch der 7 ach- 

 terlijfsringen van het volkomen insect met de 9 abdominaal-segmenten der larven 

 toont dit verdwijnen genoegzaam aan. Toch is de opvatting in dezen vorm onjuist, 

 zoo als de ontwikkelingsgeschiedenis aan bovengenoemde onderzoekers heeft ge- 

 leerd. Zij hebben n.l. gezien hoe reeds in de poptoestand de ventraal-deelen van deze 

 ringen zich terugtrekken onder het buikschild door den 6>i ring gevormd, daarbij 

 geheel rudimentair wordende (volgens D e w i t z bij Cryptus) of voor een deel 

 bijdragende tot vorming der hoekplaten en andere deelen (Kra p e 1 i n), terwijl 

 de dorsaal-stukken zich even zoo terugtrekken, van buiten niet zichtbaar zijn en 

 als smalle rudimentaire, chitine-arme vliezige banden een deel uitmakeh der rug- 

 bekleeding (fig. 4,xy). 



Ik keer nu tot den bouw van den angel in volwassen toestand terug. Ofschoon 

 daarvan slechts 3 deelen zijn waar te nemen, die op eigenaardige wijze met elkaar 

 samenhangen, is het toch uit de bovengenoemde ontwikkelingsgeschiedenis geble- 

 ken, dat het oneven stuk uit de vergroeiing van twee onderdeelen is ontstaan, en 



!) Zeitschr. f. wissensch. Zoologie. 1872 (Ref.). 



2 ) Ibid. 1873 pag. 289. Untersuchungen iiber den Bau, Mechanismus u. Entwickelungs- 

 geschichte des Stachels der bienenartigen Thiere. 



3) D e w i t z. Uber Bau u. Entwickelung des Stachels etc. Zeitschr. f. Wissensch. 

 Zoologie. 1875, pag. 174. 



4 ) Recherches sur 1'armure genitale femelle des Insectes. Paris 1853. 



