50 



zijn, ook zonder beschadiging van het lichaam. Het laatste segment van het abdomen 

 dat door den anus A (fig. 1 en 4) uitgang aan het darmkanaal verschaft, is door den 

 7den ring omsloten, (fig. 4, 7d en TV). Het aan den rug gelegen stuk van dezen ring 

 is van den gewonen vorm, maar het ventrale deel is uiterst klein en eerst bij nauw- 

 keuriger onderzoeking te vinden; het stelt als 't ware het verband daar tusschen de 

 twee quadratische platen, die nader zullen worden beschreven (fig. 3,Q en fig. 6), 

 en het vormt, om hier nog bij herhaling op terug te komen; het analogon van het 

 perineum der zoogdieren. Nog moet ik hier eene physiologische bijzonderheid ver- 

 melden, die de beschouwing van het achterlijf mij ophelderde. Het is bekend dat 

 vele galwespen (zoo ik mij niet bedrieg doen alien het) een eigenaardigen reuk ver- 

 spreiden, die vooral bij aanraking als de dieren angstig worden zeer sterk is ; bij geene 

 soort nam ik dit verschijnsel in hooger mate waar dan bij Aphilothrix Radicis en 

 Andricus terminates . Over den aard der afgescheiden stof is niets bekend; de verge- 

 lijking met mierenzuur is zeker onjuist; de geur stemt het meest overeen met die van 

 zekere terpenen. 



Nu bleek het mij al spoedig dat de sterkst riekende individuen overal op de 

 achterlijfsringen, maar vooral eenigszins naar de buikzijde, met kleine olieachtige 

 droppeltjes waren bedekt; na eenig zoeken vond ik die droppeltjes ook tusschen 

 de ringen gelegen, en het vermoeden is nu zeker niet al te gewaagd, dat hier aan 

 eene afscheiding moet gedacht worden, geheel te vergelijken met die van het bijen- 

 was (mijn onderzoek bepaalde zich tot A ph. Radicis). 



Plaatst zich het insect in de houding om de eieren af te zetten (fig. 3), dan heeft 

 er eene verschuiving plaats van de ringen van het achterlijf onderling, zoodanig dat 

 de anders zoo moeielijk te tellen 1) ringen 5, 6, 7, nu, wat hunne dorsaaldeelen aan- 

 gaat, gemakkelijk zichtbaar worden; daarentegen omvatten de meer naar voren 

 gelegen rugringen een zoo groot deel der buikvlakte dat deze ten deele onzicht- 

 baar wordt. 



De oorzaak dezer verschuiving bestaat nu juist in de spiercontractie, welke de 

 toenadering der ringstukken ten gevolge heeft. Natuurlijk wordt hierbij alles wat in 

 het achterlijf eene kleine verplaatsing toelaat, zooals het bloed, de eierstokken enz., 

 zoover mogelijk naar achteren gedreven, en daardoor de uitstulping van het geweldig 

 groote geslachtsapparaat te weeg gebracht. Reeds aan Marcello M a 1 p i g h i 2) 

 was de sterke verandering die de lichaamsgedaante daarbij ondergaat bekend, 

 en hij geeft daarvan eene verdienstelijke afbeelding. 



Met weinig moeite gelukt het om door voorzichtige samendrukking van het ach- 

 terlijf ook aan het gedoode lichaam de bedoelde legbooruitdrijving op te roepen. 

 In dezen nieuwen toestand, is het niet moeielijk twee nieuwe chitine-platen te ont- 

 dekken, die zich in het verlengde der rug-segmenten plaatsen en onder gewone 

 omstandigheden geheel in het lichaam verborgen liggen. Zij heeten de ,,langwer- 

 pige" en de ,,quadratische plaat" (fig. 3,O en Q). Deze namen zijn sedert lang in ge- 



') Lacaze Duthiers, die even als ik Aphilothrix Radicis onderzocht doch meent 

 dat Cynips queycus folii dezelfde soort is (pag. 27), zegt: ,,Malgre les dissections les plus 

 attentives et les plus minutieuses je n'ai pu compter les tergums" (rugringen) etc. 

 cherches sur I'armure, gdnitale femelle des insectes. Paris 1853). 



2 ) Opera omnia. Lugd. Bat. 1687. De Gallis. 



