76 



lang zijn, maar dit is bij den tegenwoordigen stand der wetenschap nog niet het geval. 

 Zoo laten zich, om bij de mikroben te blijven, andere eigenschappen van de levende 

 stof, bijvoorbeeld gisting, reductiefunctie, pigmentafscheiding, virulentie, ag- 

 glutinatie, bewegelijkheid en vele andere, alleen door laboratorium-proeven ver- 

 volgen en bij demonstratieve voordrachten of in colleges, waarbij men steeds aan 

 een kort tijdsbestek is gebonden, lang niet zoo volledig behandelen. 



Zonder dus aan de lichtfunctie op zich zelf een overdreven waarde toe te kennen, 

 verdient zij uit het oogpunt van onderwijs en de praktische beoefening der pin - 

 siologie bijzondere aandacht. 



Overigens is het lichtend vermogen in de organische wereld meer algemeen ver- 

 spreid dan men dit vroeger vermoed heeft. Zoo is, vooral door de diepzee-expedities 

 der laatste jaren het bewijs geleverd, dat de rijke fauna, welke op den bodem van den 

 oceaan niet al te ver van het land, in de diepe duisternis leeft, welke veroorzaakt 

 wordt door een waterlaag van 2000 tot 5000 m, voor een groot deel nit lichtende 

 wezeiis is samengesteld. lot zekere hoogte wordt dus de zon der bovenwereld door 

 het licht van het organische leven in deze onderwereld vervangen. Vooral de diepzee- 

 visschen munten in dit opzicht uit. De meeste daarvan bezitten bijzondere licht- 

 organen, maar het is niet onwaarschijnlijk, dat sommige soorten in plaats van licht- 

 organen, plaatselijk of geheel met lichtbacterien bedekt zijn, welke dezelfde dienst 

 als de genoemde organen zouden kunnen bewijzen. Als deze onderstelling juist blijkt 

 te zijn, wordt het duidelijk waarom de lichtbacterien bij voorkeur op levende zee- 

 dieren, zelf niet lichtende, gevonden worden, en juist deze het uitgangsmateriaal 

 zijn om in het laboratorium kulturen van lichtbacterien te verkrijgen. Wei is waar is 

 het getal der lichtbacterien op de gewone niet lichtende zeedieren niet groot, maar 

 een zeer geringe wijziging in de sappen dezer dieren moet gemakkelijk tot een sterke 

 vermenigvuldiging der lichtbacterien aanleiding kunnen geven, en wellicht is die 

 wijziging voorhanden in de nog te ontdekken door bacterien lichtende diepzee-dieren 

 onzer hypothese. 



Het spectrum van het licht van alle lichtende organismen, dus ook dat van de 

 bacterien, is een continu spectrum, zich uitstrekkend van het rood tct in of over het 

 blauw. Ultraroode stralenontbreken, maar er is sterke werking op de photographische 

 plaat. Het maximum van intensiteit ligt in het groen of in 't groenblauw en valt, 

 merkwaardigerwijs, nagenoeg samen met het maximum van visueele gevoeligheid 

 der retina. Er is dus wel niet aan te twijfelen, dat het organische licht in de eerste 

 plaats bestemd is om gezieii te worden; en evenals de diepzee-onderzoeker de diepzee- 

 dieren vangt door in een op den oceaanbodem geplaatste val of kooi een electrische 

 lamp te ontsteken, waarvan het licht de zeebewoners aantrekt en in de kooi naar 

 binnen doet zwemmen, zoo zal ook de lichtende visch andere zeebewoners tot zich 

 trekken en opeten. Daar iedere afzonderlijke lichtbacterie natuurlijk te klein is om 

 als lichtend punt gezien te worden, en de voeding daarvan bovendien door opge- 

 loste stoffen geschiedt, moet het nut der lichtfunctie bij de bacterien ongetwijfeld 

 in hun samenwerking en samenleving met andere zeedieren, op de boven waar- 

 schijnlijk gemaakte wijze gezocht worden. 



Over de isoleering dezer bacterien van de oppervlakte van visch of andere zee- 

 dieren of uit het zeewater, waarin zij eveneens in vrij groot aantal aanwezig zijn, be- 

 hoeft hier niet te worden uitgeweid. 



