De ontdekking van den stamvorm der 



kultuurtarwe. 



De Levende Natuur, Amsterdam, 16de Jaargang, 1912, biz. 49 55. 



Een der meest verrassende floristische ontdekkingen door het tegenwoordige 

 geslacht beleefd, is ongetwijfeld die van de wilde tarwe in Palestina door A a- 

 r o n s o h n, dat is van den wilden stamvorm waaruit naar alle waarschijnlijkheid 

 alle tegenwoordig bestaande betere kultuurtarwen ontstaan zijn, een ontdekking 

 die gedurende langen tijd als hoogsc onwaarschijnlijk was beschonwd. 



Voor het juiste begrip van de beteekenis van dit feit, moge 

 een kort overzicht van den vroegeren toestand der kennis 

 aangaande den oorsprong dezer kultuurplanten voorafgaan. 



Door vergelijkende botanische onderzoekingen was men 

 tot het besluit gekomen, dat de zeer talrijke produktieve en 

 in den handel voorkomende tarwevarieteiten en rassen van 

 de geheele aarde tot de volgende zeven groepen of soorten 

 moeten gebracht worden : 



Triticum monococcum, het eenkoorn; Triticum dicoccum, 

 de emmer of het tweekoorn; Triticum spelta, de spelt; Tri- 

 ticum durum, de glastarwe; Triticum polonicuin, de Poolsche 

 tarwe; Triticum, turgidum, de Egyptische tarwe; en Triticum 

 vidgare, de gewone tarwe. 



Hiervan was de eerste, die tot de minderwaardige kul- 

 tuurplanten behoort, ook uit het wild bekend geworden. Deze 

 wilde plant (Fig. 1) is het eerst beschreven door den plantkun- 

 dige L i n k i) in 1834 die daaraan den naam gaf van Critho- 

 dium aegilopodioides en waarvan de latere synoniemen zijn: 

 Aegilops Crithodium Steudel, Triticum monococcum lasiorra- 

 chis Boissier, T. baeoticwn Boiss., T. thaoudar Renter, T. 

 nigrescens P a n t s c h i t s, terwijl vindplaatsen claarvan be- 

 kend zijn in Griekenland, Klein- Azie, Turkije, Mesopotamia, 



rig. 1. 



Syrie en Servie. De kultuur dezer plant moet reeds in de hooge Triticum monococ- 

 oudheid bestaan hebben, want ontwijfelbare overblijfselen zijn cum lasiorrachis. 

 gevonden in de paalwoningen van Hongarije en Zwitserland. 



De gewone kultuurvorm van het eenkoorn was het eerst beschreven door 

 H ier on y m u s Boc k in 1539, afgebeeld door F u c h s in 1542 en met den tegenwoor- 



') Linnaea, Bd. 12, pag. 132, 1834. 



80 



