ORCHIS. 1741 



In Herb.: Maastricht Ploem; Weiland bij de 

 Roode Haan Marres; St. Pietersberg (S. S.); broek 

 bij Heugem H. B.; Valkenburg Dr. Hallegraaf 

 (e. h. V. A.); weilanden bij Eijsden voor den Rooden 

 Haan v. Hov., weilanden langs de Maas onder 

 Heugem 1906 G. Jongm. en des T. 



(Maasuiterwaarden ten Zuiden van Maastricht (V. 6. 

 38, 32), 1906, 1908 d e s T. in h. pr. Nog enkele exem- 

 plaren in een weide bij de hoeve Lichtenberg op 

 den Pietersberg 1902, thans vrij veel in de beemden 

 langs de Maas te Heugem (Heugemerbroek), Grons- 

 veld en Eijsden. Ze bereikt haar noordgrens bij 

 Maeseijck (Crepin 1883, cfr. Prodr. Fl. Belg. III. p. 178) 

 d e W. in h. pr.). 

 1306. O. militaris L. Vrij algemeen op met loofhout 

 begroeide kalkheuvels in Zuid Limburg. IX- Mei — 

 Juni. 

 In Herb.: Heerenduinen bij Velsen 1 ex. 1900 C. A. 

 Backer;^) — St. Pietersberg e. h. Reinwardt, 



^) Het sporadisch voorkomen van enkele Orchideeen in de duinen 

 is zeer opvallend. Ik heb elders de meening te kennen gegeven, 

 dat dit voorkomen kan verklaard worden door het overbrengen der 

 zaden door den wind van uit Zuid-Engeland. Juist met Zuid-Weste- 

 winden is het traject over de Noordzee voor deze uiterst lichte zaden 

 door een zelfs matige bries binnen eenige uren mogelijk. Natuurlijk 

 d^t die zaden over het geheele land verspreid worden, doch slechts 

 op weinig plaatsen voldoende kansen hebben om tot ontwikkeling te 

 komen. Daartoe zijn noodig de geschikte micro-organismen in den 

 grond, een ongestoorde ontwikkeling gedurende langen tijd en een 

 voldoende kalkrijkdom van den grond, drie eischen waaraan de duinen 

 voldoen. Op weinig bezochte plaatsen, waar de bodem misschien 

 reeds door andere inlandsche Orchideeen van mycorrhiza schimmels 

 voorzien is, is de kans van kieming en verdere ontwikkeling gunstig. 



Ik moet hier echter nog een opmerking voegen n.l. dat men voor- 

 zichtig moet zijn met in het wild voorkomende planten, waar men 

 niet altijd zeker is of zij er niet met opzet zijn uitgeplant. In de 

 voorgaande ndot werd daar de Heer Marres reeds beschuldigd ; mij 

 zijn nog wel andere voorbeelden bekend van opzettelijke uitzaaiing. 



