57. (LEIBNIZ), Epistola ad amicum (October 1700). 125 



quoque Germania. frequentissimum non sine immortali beatissimi seculi gloria, ita 

 nunc fere magno malo publico et cum incredibili temporum nostrorum labe et 

 dedecore negligitur et, si a panels discesseris viris bene scribendi laude lloren- 

 tissimis, in contemtn jacet atque squalore. 



Ac primuin qnidem omnium, nt in viam redeam, neminem puto esse tain 

 expertem rerum nostrarum aut. qiiae ad splendorem rei literariae pertinent, in- 

 curiosum, nt ignoret, Fr id eric nm III.. Electorem Brandenburgicum . quum ipse 

 a teneris ungnicnlis sapientiae studiis et artibns tanto natalium splendore et excelsae 

 fortnnae fastigio dignis inprimis caperetnr ac delectaretur nee in iis poenitendos 

 progressus fecisset. id scilicet, ex quo rernm potitus est, negotii sibi divinitus datum 

 esse rxistimasse, ut qnum omni ratione saluti, commodis ac felicitati suorum popu- 

 lornm pro sua providentia atqne insita benignitate consuleret, turn vero ut ingruentem 

 barbariem a suis finibus longe lateque patentibus pro sna sapientia propulsaret, 

 evocatis undique viris ernditionis , prudentiae, virtutis aut singularis cujusdam 

 scientiae laude celeberrimis iisque omnibus honoris, dignitatis et commodorum 

 ornamentis cumulatis. Igitnr in munificentia ac liberalitate istius Herculis Mu- 

 s;i-rtae non modo viri docti et in omni disciplinarum genere cum egregia laude 

 viTsati. sed architect! etiam. statuarii. plastae, pictores, sculptores, coelatores, 

 variarum et publice utilium machinarum inventores et effectores ac, ut in pauca 

 rem conferam, omnes ad ummi artifices nee non opifices eximii conquiescunt. Quis 

 nescit, sapientissimum principem etiam turn, quum artrocissimo bello tota pene 

 Europa arderet et Brandenburgicae legiones victricia arma longe lateque circmn- 

 ferrent, pads artes usque adeo non neglexisse, ut fere solus tristes ea tempestate 

 Camoenas respiceret? Quid quod inter armorum strq>itum et tubarum clangorem 

 trepidis ac profugis Musis perfugium in suis terris praebuit condita et solenni ritu 

 iriaugurata Hallensi Academia:' quam nunc esse amoenissimam Musarum et Gratiarum 

 sedein ac ilorentissimum honestissimarum artium mercatum constat tibique maxime 

 no turn est. qui amplissimo in ilia musarum ac virtutum altrice urbe munere fungeris. 



Ac ne quid ad summuni studium , quo non tantum omne doctrinae reconditae 

 genus, sed etiam cunctas artes, in quibus aliqua vel utilitas vel elegantia vel jucun- 

 ditas inest, complectitur, reliquum faceret optimus princeps, paulo post praestan- 

 tissimam illam architectnrae. picturae ac sculpturae academiam Berolini, hoc est 

 in principe imperil sui urbe excitavit et nullis non praesidiis ac commodis instruxit 

 et exornavit. 



Haec ego ideo pluribus verbis. vir nobilissime , commemoro, non quod ea 

 abs te ignorari putem aut tibi ex ammo excidisse, sed quod uterque nostrum in 

 praedicandis laudibus August! Heri nostri libentissime versamur et ut simul amici 

 tui intelligant, quibuscum communicare haec collibuerit, ne.mini debere mirum vi- 

 deri. si parta jam pace optimus princeps ad fovendam et ornandam rerum divi- 

 naruin atque humanarum scientiam majori quadam animi incitatione et alacritate 

 incumbit. Quamobrem. quod felix faustumque sit, decrevit serenissimus Elector 

 ipso die suo natali dulces ante omnia Musas in suum quasi contuberniuin recipere, 

 ut ejus exemplo ad illas rite et religiose colendas ad tinum omnes bonae mentis 

 studiosi homines eo magis excitarentur. nova ista. de (nia initio mentionem feci, 

 scientiarum societate instituta et fundata Berolini. Atque ad hoc tarn prae- 

 clarum et salubre consilium capiendum eo facilius permoveri se passus est princeps 

 opt, max., quod in tain magnis et late patentibus suae ditionis provinciis, in tanta 

 virorum ingenio et doctrina praestantium copia et in ista legatorum ac ministrorum. 

 qui ejus jussu, sumptibus et auspiciis in plerisque Europae aulis commorantur, 

 frequentia ac in tanta denique longinquarum navigationum commoditate, quum in 

 remotissimas etiam Africae et Americae oras naves Brandenburgicae coinmerciorum 

 causa vela faciant, eximia ei ad tain laudabile institutum teliciter exequendum et 



