de Nuptiis et Sexu Plantarum. 197 



quae autem natura junxit, separarunt. Quorum sententias qui cog- 



noscere studet, dissertationem (modo hie ventilatam) 'de Nuptiis ar- 



borum' evolvat, in qua eorum omnium compendium est, quae veteres 



de hac re dixerunt. 



§ in. 



Recentiores Botanici permagnam analogiam inter vitam humanam 

 et plantas videre sibi visi sunt ; illas scilicet suis quibusdam morbis, 

 perinde ac nos affici, ut Cancro, Pernionibus, Lumbricis, Acaris, 

 Tabe, Peste &c. [In Germania non longo abhinc tempore pestis quae- 

 dam arbores infestavit, quae plus detrimenti silvis attulit quam un- 

 quam securis.] Ab iis observatum est, plantas abundantia nutrimenti 

 luxuriari, defectu marcescere; calore solis, unde omnium vita est, 

 expergefactas viridia explicare folia variosque nores, atque superbire 

 haud minus quam nautae, qui festis diebus totas naves magnificis 

 superinstruunt vexillis : at ingruente frigida, vitas omnis invida, hi- 

 eme, arbores, sopore graves, pulchras omnique ornatu decoras vestes 

 deponere, quemadmodum et insecta omnia sopita jacent, usquedum 

 iterum veris calore excitentur. Observatum quoque est, suam cuique 

 plantas esse magnitudinem atque aetatem, omnesque juventute ste- 

 riles, media aetate fructuosissimas, senectute tabescere. Malpigius 

 et Grewius anatomise ope ostenderunt, plantis vasa, quibus succus 

 nutricius circumferatur, et fibras aliasque permultas inesse partes, 

 quae analogiam cum animalium corporibus prsebeant : quotannis etiam 

 proprio fructu sese multiplicare visas sunt, quae omnia illis cum ani- 

 malibus communia sunt. His innumerisque aliis de caussis facile 

 concludere potuerunt, vitam vegetabilem fere eeque perfectam esse 

 quam animalem ; et quamvis plantis sensus desit, non ideo dici posse 

 eas vita carere. Quis apoplectico vitam inesse neget, quamvis omnes 



sensus perdiderit ? 



* § IV. 



Hue usque progressi perbene intellexere organa generationis antea 

 quaerenda esse, quam plantarum in mares et feminas distinctiones 

 fierent. Et, cum fructum haberent, necessario inde sequebatur, quum 

 natura simplicissima sit, semperque sibimet cons tans, etiam organa 

 maris adesse debere, quae hunc fructum vivificarent. E regno enim 

 animali scimus, ad omnem foetum mares requiri, qui genituram emit- 

 tant, qua ova imprasgnentur, priusquam in foetum perfectum exire 

 possint. 



§ v. 



Hanc inprimis rem eximius Vaillantius sibi explicandam sumsit, 

 cui totam suam Methodum Botanicam superstruere in animo habuit, 

 nisi triste fatum praematura eum morte nobis eripuisset, die x Maji 

 Mnccxxn. Nonnihil tamen de hac re prius publici juris facere 

 potuit, Sermonem scilicet de structura et differentia florum, usuque 

 partium eos constituentium &c. Lugd. Batav. mdccxviii. 4to, Gallice; 

 quem vero nondum vidi. 



§ VI. 



Si igitur scire velis utrum plantae mares an feminae sint, organa 

 generationis, ut jam dictum est, inspicienda sunt. Probe scimus, 

 post florem fructum provenire, fructumque re vera foetum esse ; nullus 



