R A T I 0. 217 



Italia primum , Neapoli et Bononiae disciplinarum in scholis tradendarum 

 niunerus fuit auctus , ratio emendata; mox Parisini studiose illos secuti 

 sunt , neque Germani Anglique cessarunt. Honores qui ipso seculo XII 

 eruditis concedebantur scientiam aluerunt. Mutua vero gentium aemulatio 

 effecit , ut, quum Parisiis primum ineunte seculo XIII (1206) a Rege 

 Philippo Augxjsto Universitas publice esset condita , eodem illo seculo 

 duodecim aliae Universitates in Italia, Anglia et Germania conspicerentur , 

 in quibus mox Bononiensis decem , Oxoniensis triginta studiosorum millia 

 continebant. 



Absolvi argumentum propositum. Instituta literaria publica, quorum 

 initia in Judaea , incrementa apud Arabes vidimus , progressum et perfec- 

 tionem in orbe nostro habuerimt, sensim ornata et eo redacta, ut sensim 

 semper magis ornari possint. Lente ergo et aevo quasi occulto crevit 

 scientiae arbor, cujus fructibus laetamur. Ramos qui dissecat, profecto et 

 arborem ornatu spoliat et ipsos termites succo destitutes funestae tabi tradit. 



Hodie quidem quum a nonnuUis consuHtiu" de disciplinis Academicis a 

 se invicem disjungendis , prius quam, quod consulunt, fiat factum, id 

 omne ad historiam , veritatis testem , exigendum videtur. Nam non philo- 

 sophi alicujus vana haec opinio fuit, commune esse omnium scientiarum 

 vinculum non sine gravi damno disrumpendum ; neque hodie tantum doc- 

 tissimi judicant, singulas illic modo florere posse disciplinas, ubi mutuo 

 adjumento omnes florent; sed, inspicite omnes populorum annales, omnes 

 omnium temporum sapientes banc Vniversitatem optavere. Naturae haec 

 via fuit. Naturae autem qui hie resistit, magnam inferre poterit disci- 

 plinis calamitatem, sed praesentem, non perpetuam. Nam, quae semper 

 vicit , ea , ubi salus humani generis agitur , non vincetur. Triumphabit , 

 triumphabit Natura , suaque se virtute involvens , vanos imprudentissimorum 

 raortaUum conatus suo sibi tempore contemnet. 



Ad alteram muneris partem, quae brevem rerum academicarum exphca- 

 tionem postulat, accedo. 



Ex AmpHssimis Universitatis Curatoribus, quod magnopere laetamur, 

 neminem morte amisimus. Uni versa tamen patria nuper amisit virum 



28 



