240 F. G. K R I E G E R 



Quodsi ab initio caute progressi essent in promovenda hac arte medici, 

 quodsi factis adhaesissent, nee aliam materiem elegissent, quam quae 

 bona se probasset, non adeo quidem late se explicuisset ea disciplina, 

 sed firmissirais nixa fundamentis , per longam temporis seriem firmissiraa 

 et certissima evasisset. 



Fieri tamen forte non potuit ut ars medica , quae prae reliquis obser- 

 vandi facultate indiget libera a praejudicatis opinionibus , in plurima ilia 

 vicissitudine systematmn , tarn physices quam pbilosophiae , adeo planam 

 et facilem semper teneret progrediendi viam. Praecurrebat flagitatio auxilii 

 semper artis progressus , quae , cum praestare artis esset , saepissime in 

 tenebris et sepibus obsitas vias se dare et verae scientiae luce destituta 

 incerto et fallaci empyrismo se credere cogebatur. 



Inde, ni fallor, hie hiatus ille, inter theoriam et praxin , inter scientiam 

 et artem , quae ad nostram fere aetatem permansit ; quum earum quaeque 

 sua sibi progrederetur via, qua magis magisque a se invicem dissociaban- 

 tur. — Tum demum quum theoria praxi non amplius erit opposita , vel 

 in quibusdam tantum eam firmabit, sed quum fundamentum totius me- 

 dicae praxeos in theoria et in scientia invenietur, tum demum ars medica 

 vero scientiae robore nitetur, et victoriae ometur lauro. 



Fatendum quidem est, illud tempus nondum instare, diluculum tantum 

 ejus diei ortum esse, sed sperare, imo confidere nobis licet, splendidam 

 ejus lucem aliquando genus humanum esse visurum. 



Quid autem nobis illam spem praebere potuit? Nuni tot saeculorvmi 

 experientia, ut ea, quae hodie pulcra, vera et immobilia proclaraarentur ^ 

 eras inania falsa, levia abjicerentur; num innumerabilia fere, aliud, aliud 

 trudentia, abrogantia, devorantia systemata? 



Imo systemata, donee materia, e qua sunt componenda, penitus cognita 

 sit et perspecta et explorata, codem pretio sunt habenda, quo phan- 

 tasmata, quae per quoddam tempus oculos attoniti spectatoris occoecare 

 valent, sed evanescunt simulac rationi imperium redditur, quod usur- 

 parant phantasmata, quae erroris modo conscientiam nobis relinquere 

 solent. 



Nee mirum ! deerat systematibus illis quodvis firmum fundamentum ; erat 

 quidem aliqua materia, at non sufficiens, eaque infirma, male condita. 



