288 H. HALBERTSMA, Iust. Fil., , 



Praeiudicata opinione inibuti pro veris videmus , quae spes nobis fingit. 

 Quam saepe ita locus esse potuerit fraudi opticae, facile intelligetis. 

 Anatomus quidam Gallus descripsit corpuscula sui generis in lacte reperta, 

 quae postea, diligentiore disquisitione instituta, bullulas aerias fuisse appa- 

 rebat. Quoniam alius aliud videt, simulac discemendi facultas tollitur, 

 fons oritiu" controversiarum inexliaustus. Novo invento in lucem edito, 

 respublica literaria duo in contraria scinditur, quorum pars inventori favent, 

 alii se accingunt ad inventi veritatem oppugnandam. Ita graves liuius 

 temporis quaestiones amplam disputandi materiam praebent, in qua diiu- 

 dicanda Anatomus sic optime mihi versari videtur, si ipse, microscopio 

 adhibito , quam accuratissime videat , quid rei sit. Ipsum experiri et suis 

 ipsius bculis intueri multo magis prodest , quam auctorum testimoniis con- 

 fidere et ingentem , quae dicitur , literaturam absorbere. Si ex certantium 

 discordia lux emergit, id imprimis in Anatomia obtinet. Multae eaeque 

 gravissimae res, de quibus initio disputatum est, nunc habentur funda- 

 menta firmissima , quibus iam disciplina nitatur. 



Quodsi multa iam inventa sunt, plura tamen exploranda restant; sed 

 microscopio diligenter adhibito in dies magis in interiores naturae recessus 

 penetrabimus. Nemini, qui quidem Anatomiam totam complectatur , do- 

 ctrina texturarum, microscopio acquirenda, inutilis videbitur; et quicumque 

 semel sanguinis circulationem , nervorum musculorumque structuram et 

 fecmidationis elementa viderit, persuasum sibi habet, etiamsi his rebus 

 non totum se addicat, artem tamen microscopicam partem Anatomiae esse 

 gra^'issimam. 



Dum microscopus formas dignoscit tenuissimas, non minoris facienda est 

 Chemia , quae inquirit in formarum compositionem elementarem. Eam 

 diximus scientiam auxiliarera Anatomiae , quam antiquior methodus neglexit. 

 De Chemiae in Anatomia exploranda smnma utilitate , facillime cuique 

 persuadebitur reputanti, quam parum prosit musculi formae et particula- 

 rum, quae dignosci possint, minimarum cognitio, nisi tandem sciamus, 

 quaenam sint elementa chemica, visu non distinguenda , quae coexistere 

 debeant ad formandum id , quod musculum vocamus. Profecto Chemia 

 dici meretur scientia sororia , quae his recentissimis temporibus egregiam 

 Anatomiae opem tulit. Quid sine ea nobis cognitum esset de sanguine et 



