312 I. DB W A L 



dubia saepe sententia lureconsultoruni eget lumine ? Atque , uti , Cicerone 

 teste , ad consilium de republica dandum caput est nosse rempublicam , 

 qua ratione , quacso , in talibus instrumentis recta explicandis probabiliter 

 versaturus est causidicus, officialis, iudex, nisi antiqui luris patrii accura- 

 tam sibi comparaverit notitiam? 



Verum ipsos nostros respiciamus legum Codices. Et nemo quidem 

 nescit, in iis diversa iuris placita non ad legumlatorum arbitrium ac lubi- 

 tum esse expressa: firmiori enim fundamento Iuris patrii aedificium super- 

 struendum esse , inter praestantissimos viros constitit , qui in Neerlandicis 

 legum Codicibus elaborandis nobilissimam posuerunt operam; attenderunt 

 quippe perpetuura iustitiae cursum lurisque amplificatores quam conditores 

 esse maluerunt. Nee tamen multuni sapere nobis videamini , quod nemi- 

 nem nostrum iam lateat, illos in nonnuUis Iuris capitibus praeclaram tuitos 

 esse doctrinam , quae Romani Iuris splendore fulget : in aliis eadem ilia 

 sanxisse placita , quae ex Iuris Francici thesaiiris ad nostras domesticas 

 rationes accommodata depromere , baud inutile visum fuit : in aliis porro 

 e veteris Iuris patrii principiis sua mutuanda duxisse statuta : alia denique 

 nova addidisse , quae rerum nostraeque vitae civilis conditio postulare 

 viderentur. 



Nimirum cum e tanta fontium diversitate nostri iuris placita profluxisse 

 constet, quis singula illius capita interpretari recte tentabit, nisi perpetuo 

 uniuscuiusque praecepti originem, naturam, causas historica ratione per- 

 pendet? Nisi, cum superioris legis sententiam ad verbum fere in nostrum 

 codicem migrasse videat , exquirere tentet , qua ratione ilia cum aliis co- 

 haereat statutis , quae ex eodem fonte initium repetiverint , nee tamen ab 

 liodierni Iuris scripti auctoribus in nostram legem sint translata ac recepta? 

 In differentiis quippe diiudicandis baud minus indigemus historiae luce , 

 quam in interpretatione articulorum , qui antiquiorjs iuris sapientiam 

 corroborarunt. 



Quodsi igitur insignem Iuris nostri partem iis debeamus codicibus , qui 

 per triginta fere annos nostrorimi civium temperarunt res domesticas, nemo 

 certe perfecti consummatique ICti laudem assecuturus est , qui multiplices 

 illos neglexerit fontes , e quibus Francici Iuris placita hausta esse cogno- 

 vimus. In quibus assiduo labore eruendis perscrutandisque si ad hodiernam 



