4M J. vA^HALL 



possumus viribus. Est enim semper ius civile dignurn quod colatur , sed 

 nostris temporibus si negligitur , negligitur res omnium et singulorum , 

 a publicarum privatarumque rerum eversoribus iamiam occupanda. 



Habet autem illud studium suas cautelas. Duplicem longeque diversam 

 viam ineunt, qui vel historiam in iure et antiquitatem unice amplectuntur, 

 vel nescio quod unice practicum ius colere se autumant. Utrique iuris 

 civilis partem tantum considerant , nostrorum vero est temporum , nostrorum 

 est hominum , de historica et exegetica , iam paulo obsoletioribus illis , 

 scholis in concordiam redigendis docere. Acriores igitur fere sint hodie, 

 ut vidimus , et sagaciores homines in explorandis naevis , dubiis , erroribus , 

 quam in contexendis atque in consonantiam redigendis iuris placitis; facilius 

 subtiles sint quam docti, facilius singula considerent quam universa, facilius 

 tignum effringant quam aedes exstruant; nos eripi nobis atque avelli tot 

 saeculorum monumentum iuris interpretes non patiemur. Exploranda nobis 

 erit iuris cum miiversi turn patrii potissimum historia, sed attendenda 

 etiam recentiorum tempormn ratio nostraque imprimis quam vivimus aetas. 

 Ita autem ipsa ilia, quae iurisprudentiae nocitura, hominibus vero pro- 

 futura facile videatur , scriptorum , quibus utimur , Codicum ratio , ad 

 artem aequi bonique diligentius colendam novum adfert momentum. 



Est scilicet codicum nostrorum interpretis haec saepe iniquitas, ut sen- 

 tentia ei iam dubia videatur, quae, ad eundem modum in Codicibus 

 Napoleonticis expressa, nullam adraittere videbatur dubitationem. Etenim 

 cum leges recipiebamus peregrinas, percgrinorum iureconsultorum com- 

 mentariis iam illustratas, in Franco-Gallia iam ad usum vitae relatas, eas 

 addiscere nostrisque negotiis adplicare, in verba saepe magistri im-antes, 

 conabamur; cum vero Codices editi [fuerunt, quibus conficiendis reficien- 

 disque interfuimus , eos recepimus , contracta magis fronte , non discendi 

 simpliciter animo, sed ut eos, alto subinde supercilio, diiudicaremus. Ita, 

 ut mihi quidem videtur, illud vitium enatum est, quo verba captantur, 

 vis legis et voluntas negligitur, vera ex iuris studio iurisprudentia tollitur. 

 Colenda autem diligenter et tuenda est iurisprudentia germana , ne in illud 

 vitium incidamus. O utinam sic quoque disciplinae nostrae suus honos 

 restituatur ! Utinam leguleii locum rursus cedant veri nominis iureconsultis 

 atque scientia legis distinguatur rursus a iurisprudentia ilia civili, quae 



