466 B. J. LINTEL DE GEER 



Intelligitis , quid debeant artes et doctrinae, Auditores, historiae studio, 

 quantumque valuerit accuratior investigatio ejus ad nullas non melius cog- 

 noscendas et percipiendas; nee mirum multorum audiri jam vocem affir- 

 mantium historiam ipsarum doctrinarum esse paulo tractandam. Habet 

 enim unaquaeque doctrina suam quasi vitam, qua per aetatum successionem 

 vixit, habuit suam infantiam, cum primum orta, ad certam formam nou- 

 dum excreverit, habuit suam adolescentiam aetatemque virilem. Excolue- 

 runt earn diversae gentes, singulae suo modo, proque sui ingenii ratione, 

 aKa via pro temporum diversitate procedere solent eruditi, terminos suae 

 doctrinae proferre, distinguendo accuratius, subtilius explicando eam melius 

 definire student , formamque illi dare meliorem nituntur. 



Atque valet hoc in primis de jurisprudentia, quae ex ipsa societate 

 humana orta, easdem fere ac ilia subiit vicissitudines. Apud hanc sese 

 praecipue commendat haec progrediendi via, quae historiae luce coUustratur. 

 Sic enim videmus, ex quibus ilia initiis progressa, quomodo a singulis 

 exculta, quomodo tractata ad eum pervenerit, quem jam habet, ambitum. 

 Nee hoc tantum volumus, ut ipsius doctrinae fata apud diversos populos 

 cognoscantur , atque explicetur, quinam in ea excolenda excelluerint , quid 

 fecerint vel scripserint , sed hoc item requirimus , ut investigetur , ipsa quomodo 

 sese doctrina explicuerit, fines ejus fuerint prolati, auctus ejus ambitus, 

 studium provectum. Sic historiam jurisprudentiae exponentes, ipsam melius 

 rectiusque cognoscemus. 



Quod tamen ut consequamur, in ipsa jurisprudentiae historia, prouti in 

 gentium historia , aetates distinguendae sunt , non populorum gentiumque 

 diversitate distinctae, sed discretae inter se diverso quo exculta ea fuit et 

 tractata modo. Quae quidem distinctio, si recte et ex doctrinae ipsius 

 natura instituitur, hanc in primis aifert utilitatem, ut tanquam in tabula 

 quadam id nobis positum ante oculos habeamus, quo modo doctrina nata 

 fuerit, quas formas induerit, qua via fuerit progressa. Sic demum in- 

 telligimus, quid praeclari viri ad doctrinae florem contulerint, quare sic 

 eam tractarint, quid ipsi prioribus, quid illis posteri debuerint, quale 

 iUud sit, quod nobis jam excolendum reliquerint proavi, qua jam sit pro- 

 grediendum. Tum demum apparet, quam arete conjuncta fuerint juris- 

 prudentiae fata cum gentium conditione et historia. 



