R A T I 0. 447 



apud animum vestrum reputantes, non oratorem hodie hanc cathedrani 

 ultro adscendisse , sed in ea iiuis civilis collocatum esse interpretem! 



De iurisprudentia dicturus sum tuenda et colenda, tuenda et colenda 

 his tetoporibus , et in patria potissimum nostra. Ne vereamini tamen , AA. ! 

 ne in laiidem eius disciplinae , quam profiteor , nimis mihi indulgeam , aut 

 de loco , qui ei in disciplinarum longa serie adsignandus sit , anxius aut 

 ambitiosus quaeram. Meo ilia disciplina , quae philosophiae practicae in- 

 signis est pars , non indiget praeconio , et sunt Academiae etiamnunc in 

 patria nostra veri nominis universitates , variis quasi simul excolendis dis- 

 ciplinis destinatae, quae miro quodam et subtili artificio ita sibi adponuntur 

 et mutatis vicibus primas adeo partes agunt , ut iam hoc ipso commune quo 

 continentur vinculum, communem originem, communem ad quem tendunt 

 finem , parem denique dignitatem , significare videantur. 



Quodsi ita disputatio, de principatu huic vel illi disciplinae prae alia 

 tiibuendo, inanis sit, pueriKs et inepta adeo, si nulla non disciplina aca- 

 demica digna sit, in qua colenda homo humani ingenii facilitates exerceat, 

 in qua tuenda vitae tabernaculum coUocet , huic tamen vel illi magis mi- 

 nusve favent tempora. Quotus enim quisque est , qui non intelligat, quid 

 Graecarum et Latinarmn literarum studium hodieque ad formandum ad 

 omnem humanitatem ingenium faciat , et quis tamen neget , illarum cultu- 

 ram niaioris etiam ponderis fuisse renascentibus vix in Italia Uteris, et 

 recedentibus magis magisque medii aevi tenebris , quam hodie , quo iam 

 plures disciplinae, ex huius quasi almae matris gremio exortae, ipsae iam 

 adoleverunt? Quis neget Theologiam mox et ipsis etiam temporis oppor- 

 tunitatibus exstitisse novam discipUnam, cui caeterae adeo primas saepe 

 partes cederent? Nonne patrmn nostraque ipsorum memoria ipsa gestorum 

 bellorum perpetua calamitas arti salutiferae profuit? Nonne Matheseos et 

 omnino philosophiae naturalis disciplinam ita nostrorum temporum neces- 

 sitatibus quasi in lucem protrahi vidimus , ut plures iam ita enasci vide- 

 rentur disciphnae, quas sibi nostra aetas suo quasi iure vindicare videatur? 

 Quid autem de theoretica dicam philosophia , ab eo tempore non aliena profecto , 

 quo res publicae privataequc , divinae et humanae , ita vel turbantur vel labe- 

 factantur, ut de illarum natura, ratione, causa perpetua quasi quaestio sit? 



