R A T I 0. 449 



nunc vero ipsius plebis insolentia atque furor, gentium inter se turbarunt 

 vincula : ius gentium agnitum , suo loco restitutum , excultum atque propa- 

 gatum , unum illud est , quod fugare tenebras et quasi iustitiae sole Euro- 

 pam illustrare possit. 



Itane vero — funditus eversam Europam suo loco restitueret disciplina 

 nostra, quodque principes, foederibus inter se iuncti , suisque copiis niu- 

 niti, frustra perficere conati sunt, id efficerent iurisconsulti ? Scilicet id 

 efficit rei Veritas , dum opinionum commenta delet dies , id efficit iustitiae 

 sensus agnitus et explicatus, non doctor sed disciplina! Et est veritatis et 

 iustitiae ea ratio , ut diu latere atque ignorari nequeant , semel vero agni- 

 tae eo pleniorera exerceant efRcacitatem quo diutius fuerint neglectae. Fal- 

 lor igitur, aut sic demum pacata aliquando gaudebimus Europa, non si ex 

 foedere quodam, quod non sine scelere sanctum vocitent, eius arbitrium 

 rursus suscipiunt principes , qui se reliquis maiores esse prae se ferunt , 

 non si nescio quod , fictitium constituitur gentium aequilibrium , sed si sin- 

 gulae caeteris eam agendi libertatem tribuerint, qua ipsae in suis rebus 

 constituendis uti velint , veram ita libertatem , non fictam aequalitatem 

 tuentes et vero fraterno amore sese amplectentes. 



Profecto ut ubique terrarum eadem vigeant studia ratio non patitur; 

 distinguuntur gentes origine , moribus , religione , vitae genere , sed hoc suo 

 iure sibi postulant, ut ipsis liceat sua excolere studia, ab alienis sese ab- 

 stinere , suam omnino vivere vitam et , in universa Europaea republica , eam 

 retinere conditionem , quae ipsis gentium iure adsignata est ! 



Quod dico de vinculo, quo inter se continentur gentes, iurisprudentia 

 unice regendo , id valet etiam de publica singularum civitatium conditione. 

 Etiam hie neglecta iuris ratio difficultatibus turbisque locum dedit, agno- 

 scenda rursus iuris ratione unice tollendis. Quod cum dico non vereor AA. ! 

 ne dissentientes vos experiar. Quare exemplo, maxime tamen luculento, 

 Francorum tantum et Germanorum in hac confirmanda sententia utor i). 



*) De turbata gentium Europaearum interna iuris conditione cum agcrem, brcvitati studcns, 

 Francos et Germanos maxime respiciendos censui. Potuissem his opponere Anglos, qui sese 

 ex tcmporis nostri difficultatibus egregie hactenus expediunt, serrandis diligenter tuendisque 

 iuris sui publici principiis. J. v. H. 



57 



