474 B. J. LINTELO DE GEER 



acceptum et accommodatum. At vero ne sic distraheretur nimis et divelle- 

 retur jiirisprudentia , aut in scholarum umbrara se reciperet a fori vitaeque 

 luce , cfFecit liaec ipsa juris Romani vis atque auctoritas, quam ubivis rctinebat. 

 Erat enim mansitque hoc commune omnium jus, ex quo omnia juris prin- 

 cipia derivarent, quod omnis juris ipsiusque justi esset norma et supplemen- 

 tum, ad quod omnes pcrpetuo rccurrerent tanquam ad fontem juris uberimum. 

 Sic exstitit classiea ilia et elegans jurisprudentia ab una parte, quae in 

 explicando jure Romano et euucleando erat tota, ab altera vero practica 

 ilia et popularis, quae in usu fori illustrando et quaestionibus tractandis 

 aut exponendis jmibus patriis versabatiu-, sed et ilia juris Romani regulis 

 et praeceptis utebatur perpctuo. In Gallia in primis exculta fuit ilia ele- 

 gantior jurisprudentia et a quantis quidem liac aetate viris. Quis ignorat 

 Tilios , Duarenos , Hotomannos ? Quis Donellum non novit ? At vero om- 

 nium famam obscuravit ejus aemulus Cujacius , qui interpretandi arte , 

 sagacitate et doctrina omnes vicit, cujus vix quisquam attigit praestantiam , 

 superavit nemo. Quam docte Theodosianum Codicem explicuit Gotliofredus ! 

 At vero nee patrium propriumque jus propterea negligebatur. Eadcm me- 

 thodo docte me hercule et erudite explicuerunt illud viri doctrina non 

 tantum , sed usu fori etiam conspicui Molinaeus , Argentraeus , Chopinus : alii , 

 prudentia clari, aderant in judiciis et conciliis regis, nolo enim congerere 

 nomina. Ferax fuit turn Gallia virorum in hac doctrina nobilium. Nee 

 deerant in Gei-mania juris veteris cultores, celebria ibi quoque nomina 

 Haloandri, Sichaxdi, Leunclavii, sed praeterea multorum industria ibi varia 

 juris capita accuratissime tractavit; scripta opera de juris usu permulta; 

 adhibita etiam ad leges et ordinationes conficiendas opera Jurisconsultorum. 

 In Belgio quoque Giplianii patria, in patria nostra quoque multi jm-a 

 cxpKcuerunt , illustrarunt , doctrina pariter munexibusque clari. Omnes au- 

 tem hac aetate JCti eadem via in juris studio progrediebantur, qua in jure 

 Romano explicando uti solebant, ipsamque justi injustique notionem magis 

 ex scripto jure eruere et interpretando deducere studuerunt, quam ut 

 philosophice de ea disputarent. Attamen ipsa Jurisprudentia plura jam 

 complexa erat; nam quamquam jm-is civiHs in primis studio contineretur, 

 illud ipsum non tantum ex juris Romani reliquiis , et quidem multo plenius 

 meliusque quam antea cognitis, sed etiam ex consuetudinibus legibusque 



