R A T I 0. 477 



prudentia limitibus , sed latissimum nacta sit campmn , iii quo exciuTat , 

 siiique magis sibi conscia facta sit principii, quo nitatur, et propositi quo 

 tendat, quod in suas ilia descripta partes, non explicatione juris , Roman i 

 constet, sed omnes complexa sit juris inter singulos, inter gentes, inque 

 ipsa civitate necessitates. Sed praeterea et illud videte, quantum in doctri- 

 narum juridicarum tractatione fuerit novatum. Novo plerumque jam ordine 

 traduntur , in singulis plura prodierunt diversaque, quae dici solent, systemata, 

 in quibus disciplinae praecepta meliori ordine, ut opinabantur, et accuratius 

 describerentiu*, referrentur omnes ad summa quaedam praecepta, e quibus 

 cetera derivarentur. Erat haec aetas quodammodo pliilosophae jurisprudentiae. 



Felices nos praedicare licet, AA. , quod ita provecta et exculta fuerit 

 jurisprudentia ; at vero ne praetervideamus illud, quod inde facile ceperit 

 detrimentum. Quo major enim evaserit ejus ambitus, quo remota magis 

 ab usu forensi ejus tractatio , eo majus erat periculuui , ne a vitae usu 

 removeretur doctrina, divellerentur a se invicem ejus partes, quae vel in 

 explicanda et declaranda notione juris vel in adhibenda ea et usurpanda 

 ad rerum opportunitates consistunt, quae certe arctissimo conjunctae sunt 

 vinculo, eaque ipsa sic manca evaderet et divulsa. Et profecto facilius 

 etiam hoc fieri potuit, cum jam condi juris Codices apud diversos populos 

 placuissct, quibus juris omnibus aequi certique constituendi studium ansam 

 dederat. Tmu evenit, ut multi in earn opinionem adducerentur , omne 

 jus jam his contineri, totam jurisprudentiam eorum cognitione absolvi, vix 

 aliquam superesse elegantioris jurisprudentiae utilitatem , ad doctrinae 

 laudem hanc fortasse valere, ad fori usum et vitae experientiam parum aut 

 nihil conferre. Et ne miremini ita judicari potuisse ! Erant , qui nimis de 

 jm-e philosophantes , historicam jiuis inquisitionem , quasi jejuna asset nee 

 fructuosa, negligerent, repudiarent illam, quae superiora tempora nobis 

 reliquerant doctrinam et experientiam. 



Quam illi perverse de jure errarunt, quasi illud derepente ortum vel 

 unius voluntate creatum esset, nee sensim paulatimque creverit nee per 

 aetatum successiones ad earn formam, quam jam habet , perveneritj quasi 

 intelligi hodiernum jus posset recte et explicari sine cognitione eorum 

 fontium , e quibus fluxit. Perversae huic rationi obviani iverunt praecipue 



