R A T I 0. CU 



jam exstiterint; opponamus ei animi conscientiam contrarium testantem. 

 Indiibitanter enim novimus, nos saltern istius aeternitatis nobis baud esse 

 conscios, neque tamen intra limites nostrae nobis notae existentiae inscios 

 esse de mutabili corporis statu et variatis animi motibus; novimus etiam, 

 nos eorura aliquando inscios faisse, quae deinceps nobis acciderunt, et 

 adhuc ignorare omnino, quae in posterum aut sensu percepturi, aut mente 

 animoque peracturi simus. 



Unde merito conficiamus , neque rebus , quae corporis sensibus perci- 

 piantur, neque animis nostris, quippe qui in appetendo saltern et cogno- 

 scendo niutationibus obnoxii sunt, veram illam competere infinitatem; Dei 

 autem vere infiniti potentiam infinitam divinari posse a nobis ex indefinibili 

 rerum multitudine tarn successiva quam simultanea. 



Ut vero, quantum ob ingenii imbecillitatem liceat, divinam illam Infini- 

 tatem liquide cogitemus, mentem efferamus oportet supra rerum adspecta- 

 bilium imagines. Namque sensuum obstaculo mentis acies vel minimo 

 obtusa, a recto rationis judicio deviabit. Hinc, etiamsi ponamus rerum 

 Conditorem, quod infinitus sit, ab omni aeternitate operatum esse atque 

 in perpetuum operaturuni: en unquam ponemus ejus opera esse singula 

 quoque sempiterna? — • At posito summo illo Auctore, si tamen infinitatis 

 notione talem et rerum omnium ac singularum et humanarum etiam actio- 

 num cogitatam comprehendamus universitatem, cujus innumerae quasi 

 partes , arctissimo cunctae necessitudinis vinculo inter se conjunctae , infini- 

 tam seriem tatn simultanea quam successiva connexione constituant: nonne 

 facile accidet, ut illam Dei infinitam efficaciam cum ipsius efficaciae in 

 tempore et spatio patefactis documentis sive cum operibus Opificem con- 

 fundamus, eaque pro continuis quasi Dei se explicantis effluviis habeamus, 

 adeo ut et Ipse videatur in perpetuo versari processu? — Quae procedendi 

 ratio, aut nihil inteUigo, aut ita se habet, ut successivos, i. e. finitos 

 efficaciae infinitae eifectus, non vero causam ipsam supremam afficiat.. 



Neque praeterea, praedestinatam cogitantibus rerum universitatem sive 

 ante stabilitam universae naturae harmoniam, de ipsa creatione ita aesti- 

 mandum est, ut quasi secum, antequam ageret, ab aeterno Deus de 

 mundo condendo deliberasset, Namque hac computandi ratione tum suc- 

 cessionis , tum extensionis affectiones , quarum omnes participes sunt res 



77* 



