588 F. C. DE GREUVE 



rerum cognoscendaruni , quibus afficiantur. Itaque priinum explicatur sensns, 

 deinde intellectus , denique ratio; ita tarn en, ut, quo tempore in rebus 

 cognoscendis adspectabilibus pueri solo sensu regi videantur, in eorum 

 sensis ac verbis tarn intelligentiae quam rationis vestigia deprehendantur. 

 Quo magis autem sensus est exercitus , eo magis intellectus perfici potest ; 

 et quo magis is excultus est, eo magis suam ratio exserit efficaciam. 



Sic igitur homo, licet in alio citius quam in alio cognoscendi facultas 

 perficiatur, in cognoscendo pulcro, vero et bono paulatim progreditur ab 

 inferiori ad superiorem cognoscendi gradum, atque ita fortasse summuni 

 tandem hmnanae scientiae fastigium adtingere poterit, quo tamen ultra 

 progredi nefas. 



At vero fatiscentibus corporis viribus mentis etiam acies jhebescit, ac 

 tandem descrepitus retro gradi videtur senex ad statum infantiae. Quod 

 ubi fit, nescio quo jure, inquiet aliquis, tanti venditemus illam humanitatis 

 progressionem. Summo', inquam, jure, si immortalem esse animum con- 

 fidimus *). Non enim, sicuti verni temporis gemmulae floribus, hi porro 

 fructibus excipiuntur, prima cognoscendi momenta maturiori aetate abro- 

 gantur, sed nova iis sensim majoraque adjunguntur, manetque animus in 

 possessione bonorum , quae sensu primum , dein intellectu , denique rationis 

 efRcacia sibi acquisiverit. Fieri autem solet , ut res , quae solo sensu per- 

 cipi possunt, puerili animo quasi inpressae, aut rerum imagines adolescenti 

 aetate potius phantasia quam intellectu forma tae , quo magis antea men- 

 tem commovissent , eo diutius pro sunima hominis cognitione, immo sae- 

 pius per totam vitam pro solo veri insigni habeantur ; aut e contrario , ut , 

 qui in sublimi scientiae fastigio altiores sibi informaverit notiones, nuUius 



') Ne igitur nimis urgeatur vilae corporeae cum interna mentis vita comparatio, quippe 

 quae ex parte valde claudicat: nam, licet animus dilabentibus corporis viribus, quum in ejus 

 inclusus sit compagibus, vim suam terrenis obstaculis impeditam haud amplius exscrere possit, 

 inde tamen minime sequitur ipsum etiam vetustate dilabi ; quin immo , quamquam novimus 

 puerilis aetatis venustati fervorem adolescentiae , juvenili porro vigori virilis aetatis firmitatem 

 succedere ac tandem senectutem corporis vires debilitare, magnoperc confidimus animum in 

 hisce mutationibus salvum et incolumem perdurare atque in altera vita, cujus spe in pracsenti 

 ducimur , sfcientiae emolumentis , quorum per varias aetates explicanda et perficienda cogno- 

 scendi facultate sibi copiam comparaverit , usque fruiturum, iisque continue usunun ad suam 

 assidue perficiendam naturam. 



