590 F. C. DE GREUVE 



et inde vocabulis , quae in alio cognoscendi genere aliam habent significa- 

 tionem, ad res quasque explicandas, quarum dissiinilis et diversa inter se 

 ratio est, in omni cognoscendi genere eodem sensu promiscue utantur. 

 Quo vitio ii inprimis laborant, qui in inferiori loco positi atque e longin- 

 quo superiorem suspicientes, se tamen opinantur ad summum jam perve- 

 nisse scientiae fastigium ^). 



Haec et id genus alia saepe mecum reputavi, cum fieri observassem, 

 ut eodem ferme sensu ad res prorsus dissimiles explicandas multa adhi- 

 berentur verba , quae pro reruni diversitato diversam quoque haberent 

 significationem. Utimur profccto tamquam terminis in omni disciplinarum 

 genere iisdem et multis quidem vocabulis , quorum tamen ad res varias 

 significandas varia debet esse significatio. Et, ne dicam de ceteris 2), 

 quam varia et saepe ambigua est turn naturae, tum animi significatio. 

 Habent quoque sua fata voces, et a prima significatione per analogiam 

 transferri solent ad res aUas significandas; sed, nisi definiantur accuratius, 

 tantum abest ut cognoscendo inserviant, ut veri scientiam potius subver- 

 tant mentemque confundant. In gravissimis autem solvendis Pliilosophiae 

 quaestionibus omnino vitanda est verborum ambiguitas ; quae cum in alio 

 cognoscendi genere aliter accipiantur, in causa sunt saepissime, ut inter 

 S8 philosophi acerrime disputent, atque alios alii in errore versari conten- 

 dant. In nulla re magis cernitur ejusmodi confasio , quam in definitionibus 

 naturae (sive essentiae) divinae , quas variis modis periclitantur philosophi, 

 quum notione comprehendere studeant animo obversantem Dei ideam. 

 (Quibus in disquisitionibus ipsa adeo ideae significatio valde fluctuat.) 

 Hue autem inprimis spectat infmiti definitio : quod ipsum vocabulum dubiam 

 saepe habet vagamque significationem; atque in ejus definienda notione 



') Huo spcotant universe Ciceronis verba, paululum mutate: * Multi primum ante tenen- 

 tur opinionuni commentis adstricti , quam , quo sensu quid veri iis insit , judicare potuerunt : 

 deinde infirmissimo tempore aetatis , aut obsecuti amico cuidam , aut una alicujus , quem 

 primum audicrunt , oratione capti , aut sola philosoplii , in cujus scripta inciderunt , commoti 

 auctoritate, de rebus incognitis judicant, et, ad quamcunque disciplinam quasi tempestate 

 delati, ad eam, tanquam ad saxum adhaerescunt." Acad. Quaest. Lucul. C. III. 



•) V. gr. in rebus Physicis materia alio sensu accipitur, alio in Logica formali; Jides aliter 

 in ReUgionc Christiana sumitur, et in Ilistoria; sensus sen potius smsualUa-% aliter in Ethica, 

 quam in empirica Psychologiae doctrina de scnticndi facultate. Get. 



