592 F. C. nE GREUVE 



dicimus. Nos ipsos praeterea eodem etiam rerum aiubitu conclusos , aut 

 contra exclusos , item sensu percipimus ; atque ita , sive partem illius 

 ambitus, sive extermim locmn occupemus, conscientia judice fatemur, nos 

 item implere spatiura , id est , circmndatos esse aliis rebus juxta positis. 

 Sic igitur nostra spatii repraesentatio omnino sensualis est, quuni plane 

 pendeat a rebus externo sensu perceptis, miuime vero ab interno mentis 

 arbitrio, universam illam sentiendi formam, (quae Kan tic subjediva 

 dicitur) , iis obtrudentis. 



Alia quidem videtur temporis conditio , eo quod nos ipsi , dum externa 

 intuemur et percipimus , interna quoque mutationis vol successionis mo- 

 menta animo percurrimus. Vel ita tamen temporis repraesentatio adhi- 

 bendis rerum externarum perceptionibus efRcitm- ^). Ejusmodi rerum sensu 

 perceptam successionem , sive longa sit, sive brevis, tempus nuncupamus. 



Ast forsan objiciet quispiam : // ejusmodi falsam esse temporis atque 

 spatii repraesentationem ; quodvis enim momentorum , quorum copia , eo 

 quod sibi succedant , tempus dicatiu- , in nova rursus momenta divisum , 

 etiam tempus dici posse; itemque, si quis sensu perceptus rerum ambitus 

 spatium appelletur, quum ipse rursus in minores ambitus dividi queat, 

 hos quoque singulos spatia posse vocari ; aut contra , quum multae hujus- 

 modi distantiae , quibus singulis nomen spatii tribuatur , multaeque suc- 

 cessiones , quae singulae tempus nuncupentur , illas quidem uno ambitu 

 inclusas non nisi unum idemque spatium , lias autem una successionis 

 serie comprehensas non nisi unum idemque tempus constituere , adeo ut 

 perverse omnino agant , qui aliquod successionis continuae momentum pro 

 ipso tempore, atque ea, quae juxta se existere videantur, pro ipso spatio 

 liabeant." — Responsum in promptu est. Eo ipso quod aliquam rerum 

 copiam cujusdam distantiae terminis inclusam spatium , definitamque suc- 

 cessionis seriem tempus appellamus, utrumque actu esse declaramus 2). 



•) Nequc enim solummodo diei noctisque decursum, tcmpestatumquc variationem, sed 

 rerum quoque, quae oriantur, crcscant, marccscaiit, corrumpantur , iutereant, permutationes 

 observamus; quin etiam ipsas corporis nostri mutatas percipimus conditiones. 



') Quidquid actu esse percipitur, conditionem involvit, ut ita esse possit. Potetitia igitur 

 existcndi, (diva^it, quam vulgo philosophi jBOMiij'&VafeM appellant), ante quidem adsit opor- 

 tet, quam (actu) aliquid existatj sed cognosci nequit, nisi actu manifestetiir. 



