600 F. C. DE GREUVE. 



Animus quippe imaginanrli incitatus vi, adjuvantibus memoria et remi- 

 uiscentia , ex imaginibus rerum juxta se positarum sibique succedentium 

 turn seriem commentatur perpetuam, turn in minores earn dissolvit series, 

 easque innumerabiles ; atque ita spatiis adnectit spatia quoquoversum ex- 

 tensa, temporibus jam dudum praeteritis alia anteponit continue longius 

 remota, et a praesenti tempore, quod modo futurum erat, phantasiae alis 

 in futura fertm- tempora eaque sibi iniinita informat ad similitudinem prae- 

 teritorum , quae et ipsa aliquando fuerant futura. Vel sic tamen magni 

 facienda est imaginandi facultas , cujus inprimis efficaciae suam animus 

 excitatam referre debet aeternitatis infinitatisque praesensionem. At vero 

 phantasiae , ne modum excedat , accedat ratio , quae mentis intuitiones sive 

 ideas, imaginando excitatas, ordinet disponatque. Rationis expers facile 

 phantasia figmentis indulget et fanatico ducta errore baud raro delirat ; 

 contra comitante ratione idearum augendae claritati inservit animumque 

 eveliit ad idealia rerum aeternarum informanda exemplaria. Ne itaque 

 miremini, AA. HH. , quod aliam ingrediens viam categorias vocare ideas, 

 hisque spatium et tempus adnumerare audeam. Quo jure, videamus. 



Imaginando quidem spatium tempusque animo efRnguntur infinita; ratio- 

 cinando autem hujus infinitatis modus terminandus est. Eorum enim , 

 quae intellectu inter se discemuntur, mens sibi rationem reddere conatur, 

 atque inde sua utens rationali facultate, (quae summa judicii norma est), 

 ahsolutam inter et relativam notionum dignitatem dijudicat. Ratione ma- 

 gistra docemur , tempus et spatium ut cogitari possint , alteram alterius 

 indigere ; ex qua mutua necessitudine coUigimus utriusque notionem esse 

 determinatam ^). Quae notiones, etiamsi habeantur pro ideis , i. e. pro 

 ejusmodi notionibus , quae , ut rebus consentaneae , realitatis potentiam 

 (possibilitatem) involvant et sponte idcirco veri exemplaria menti perhibeant , 

 baud tamen nota gaudent absoluti , quod , ut mox videbimus , xav i^ox^y 

 infiniti nomen sibi vindicet. 



Spatii cogitatio sive rebus conformis notio sibi ipsa omnino congruit , 



') Temporis spatiique cogitatas notiones speciem referre determinatam suisque limitibus 

 inc'usam, si inter se comparentur, satis liquet e conditione mutua, ciii invicem sunt ad- 

 strictae, quum altera sine altera esse nequeat. 



